Gedichten op vreemde plekken
Deel 61: In een parkeergarage
.
In een parkeergarage in Leeuwarden staat de eerste zin van het gedicht ‘Morgen rijd ik’ van J.J. Slauerhoff (1898 – 1936) onder de ruit van de bewakers/portierspost.
Hier het gedicht in zijn geheel uit de bundel ‘Serenade III’.
.
MORGEN RIJD IK
Morgen rijd ik met bedwelmende bloemen naar je toe.
Ik wil niet langer wachten, eindelijk weten hoe
Je bent; de bloemen zullen je verraden.
Als je liefdeloos bent, zullen ze kwijnen en treuren;
Als je kwijnt van verlangen, heviger geuren;
Als je brandt van verlangen, hun knoppen scheuren
En jij in een groot gebaar al je gewaden.
.
Tsjechië 2012
Terug van weggeweest
.
De afgelopen weken heb ik doorgebracht in Tsjechië vandaar dat het wat stil was op dit blog. Tsjechië is een land van dichters en schrijvers. Een beroemde Tsjechische dichter is Jaroslav Seifert (1901-1986). Deze Tsjechische dichter won verschillende grote prijzen voor zijn gedichten en twee jaar voor zijn dood in 1984 won hij de Nobelprijs voor de literatuur. Hieronder een door Jana Beranova vertaald gedicht van hem uit 1984 (uit de bundel: En vaarwel Agathon).
.
Ze gingen van deur naar deur…
.
Ze gingen van deur naar deur
als straatverkopers
en boden de dood aan.
Ik schaam me dat ik het heb overleefd.
Vladislav Vancura
schreef zijn grootste gedicht
op de muren van de Pankrác-cel.
En het salvo op het schietterrein
was alleen een donderend applaus
voor zijn leven.
.
Maar doden waren overal.
Op ijzerdraad van fabrieksmuren,
op stoepranden,
op trappen, het hoofd naar beneden,
op voetsteunen van schoolbanken
op altaartreden en boven riolen.
.
Ze lagen zoals onze koningen
op graftomben.
En de puinen van hun schoenen
wezen naar de sterren.
.
E.E. Cummings
Iedereen die dit blog regelmatig leest weet dat ik een groot bewonderaar ben van de gedichten van E. E. Cummings. Op internet kwam ik de vertaling tegen van één van zijn mooiste liefdesgedichten ‘I carry your heart with me’ en die wil ik niemand onthouden.
ik draag jouw hart met mij
. ik draag jouw hart met mij(ik draag het in mijn hart)ik heb het altijd bij(overal ga jij met mij mee, mijn lief; en wat er ook gebeurt door mij alleen komt door jou, mijn liefste) . ik vrees geen noodlot(want jij bent mijn lot, mijn zoet)ik wil geen wereld(want schoonheid jij bent mijn ware wereld) en jij bent het om het even wat een maan altijd betekende en om het even wat een zon ook altijd zal zingen ben jij .. hier is het grootste geheim dat niemand kent (hier is de wortel van de wortel en de kiem van de kiem en de hemel van de hemel van een levensboom; die hoger groeit dan de ziel kan hopen of de geest kan bevatten) en dit is het wonder dat de sterren in hun baan houdt . ik draag jouw hart(ik draag het in mijn hart) Vertaald door Lepus
Gedichten op vreemde plekken
Deel 60 : Op een bankje bij het water
.
Via de twitter (@wvanheiningen) kreeg ik via @versvoeten de tip dat er op een bankje enige dichtregels te vinden waren. Zij verwezen me naar Sito Wijngaarden en via hem kreeg ik van Henny Hiemstra (zijn moeder) het verhaal achter het bankje aan het Wiid tussen Ried en Berlikum te horen/lezen.
Henny:
De tekst op het bankje is een passage uit een gedicht van de Friese dichter Tsjêbbe Hettinga. Hoe het heet, weet ik niet en kan ik op dit moment ook niet achterhalen. Ik kwam het tegen op de muur van de polikliniek van het Hartcentrum van het Medisch Centrum Leeuwarden. De woorden troffen mij en riepen bij mij het beeld op van de omgeving waar ik mijn jeugd heb doorgebracht en waar ik nu nog vaak kom. Mijn man en ik hebben er het tuinbankje uit de erfenis van mijn overleden ouders geplaatst voor fietsende/wandelende voorbijgangers die even van het uitzicht willen genieten en, wie weet, net als ik door de woorden geraakt worden.
De passage luidt:
‘Lit no de sinne troch de fjilden túgje en it gers him de ûnskuld fan’e jeugd heugje, lit wiid de sudewyn de fiere toer syn iere oere de tiidleaze greiden oerstruie’
.
Daar ik geen Fries spreek zou ik mijn lezers die dat wel doen willen vragen of ze de dichtregels willen vertalen naar het Nederlands. Die zal ik dan aan deze post toevoegen. Als iemand weet wat de titel van het gedicht is hou ik me eveneens aanbevolen.
Ik heb inmiddels een reactie van Auke Miedema (@Versvoeten) over de vertaling: Laat nu de zon als een paard paraderen door de velden en het gras zich de jeugdige onschuld herinneren. Laat wijds de zuidenwind de verre kerktoren zijn vroege uur over de tijdloze weiden uitstrooien.
Hartelijk dank hiervoor.
Henny voegde nog een link naar youtube toe: http://www.youtube.com/watch?v=d-hdgd1ng8o over de dichter Hettinga. Zeer de moeite waard!
Mocht je ook ergens een gedicht tegen komen op een bijzondere plek en heb je hiervan een foto? Neem dan even contact met mij op dan plaats ik hem onder deze categorie. woutervanheiningen@yahoo.com
Omdat ze zo bijzonder zijn
E.E.Cummings
.
Pas geleden poste ik hier de vertaling van I carry your heart with me van E.E. Cummings (vertaald door Lepus). Omdat niet iedereen de Engelse taal machtig is hier nog een voorbeeld van de bijzondere poetische kracht van E.E. De vertaling van I like my body.
.
ik heb mijn lichaam graag
.
ik heb mijn lichaam graag als het met jouw
lichaam is. Het is zo heel nieuw allemaal.
Spieren beter en geestkracht meer.
ik heb je lichaam graag. het bevalt me wat het doet,
ik heb graag hoe het bevraagt. ik voel graag de ruggengraat
van je lichaam en zijn knoken, en het beven
-vaste-zacht heid en die zal ik
opnieuw en opnieuw en opnieuw
kussen, ik wil graag kussen dit en dat van jou,
ik wil graag, traag strelen het, obscene dons
van je elektrisch vachtje, en wat-is-het komt
over scheidend vlees…. En ogen grote liefdeskruimels,
.
en misschien heb ik graag de huivering
.
van onder mij jij zo heel pril.
.
Meer vertaalde poezie van E.E. kun je vinden op: http://users.telenet.be/gaston.d.haese/cummings.html#Gedicht4
O en voorgoed voorbij
Langs graven van Nederlandse schrijvers
.
Uitgeverij de Arbeiderspers heeft een bijzonder aardig boekje uitgegeven in opdracht van het Fonds Perzik van Onsterfelijkheid (genoemd naar een roman van Jan Wolkers). Deze stichting streeft behoud, herstel en instandhouding van graven en grafmonumenten van Nederlandse schrijvers na. De titel van dit boek: ‘O en voorgoed voorbij’. De titel komt uit een beroemde dichtregel van de dichter J.C. Bloem ‘Voorbij, voorbij, o en voorgoed voorbij’. Deze regel staat dan ook op de grafsteen van Bloem te vinden op het kerkhof van Paasloo.
.
In dit boek worden 21 graven van beroemde Nederlandse schrijvers en dichters beschreven en behandeld. Zoals wellicht bekend ben ik een groot liefhebber van begraafplaatsen. Om hun rust maar vooral om hun cultuur historische waarde en schoonheid. Elke begraafplaats is anders, buitenlandse begraafplaatsen zijn weer anders dan Nederlandse begraafplaatsen en de cultus rond de dood en het begraven van mensen is ook overal verschillend.
.
In dit geval viel mijn oog op een gedicht van A. Roland Holst dat hij schreef over Simon Vestdijk. Vestdijk was getroffen door een depressie en daarna door de ziekte van Parkinson, het hetgeen hem nog depressiever maakte. Adriaan Roland Holst bezocht hem regelmatig thuis in Doorn en na zijn laatste bezoek schreef hij een gedicht.
.
Hij zat wat voorovergebogen
Toen hij mij voor het laatst aankeek
Ik wist niet dat twee open ogen
Zo leeg zijn konden. Ik ontweek
Zijn blik niet, kon die niet ontwijken.
Het was kort voor zijn laatste reis.
Doodstil zat hij naar mij te kijken
Uit een hel van ijs.
.
ISBN: 978 90 295 8409 8
.
Foto’s Werry Crone
Charles Bukowski
A Smile To Remember
.
we had goldfish and they circled around and around
in the bowl on the table near the heavy drapes
covering the picture window and
my mother, always smiling, wanting us all
to be happy, told me, ‘be happy Henry!’
and she was right: it’s better to be happy if you
can
but my father continued to beat her and me several times a week while
raging inside his 6-foot-two frame because he couldn’t
understand what was attacking him from within.
.
my mother, poor fish,
wanting to be happy, beaten two or three times a
week, telling me to be happy: ‘Henry, smile!
why don’t you ever smile?’
.
and then she would smile, to show me how, and it was the
saddest smile I ever saw
.
one day the goldfish died, all five of them,
they floated on the water, on their sides, their
eyes still open,
and when my father got home he threw them to the cat
there on the kitchen floor and we watched as my mother
smiled
.
Zomergasten poëzie
Micha Wertheim en AOL
De gast van afgelopen zondag bij het VPRO programma Zomergasten, Mischa Wertheim, liet ondermeer een fragment zien van de korte film ‘I love Alaska’ . De aanleiding van deze film lag in het volgende:
Op 4 augustus 2006, zette het hoofd van de afdeling Research van America OnLine (AOL) Dr. Abdur Chowdhury een gecomprimeerd tekst bestand op één van haar websites met meer dan twintig miljoen zoekwoorden van meer dan 650.000 gebruikers over een periode van 3 maanden, om gebruikt te gaan worden voor onderzoek. Op 7 augustus werd het bestand daar weer weg gehaald maar niet nadat het uitgebreid verspreid en bekeken was door het internetgebruikers wereldwijd. Hoewel de gebruikers niet met naam en toenaam werden vermeled bleek het toch mogelijk een aantal van hen te achterhalen.
Terug naar Zomergast Micha Wertheim. Hij wilde een fragment laten zien van ‘I love Alaska’, een korte film van Lernert Engelbert en Sander Plug waarin een groot aantal zoektermen worden voorgelezen in de vorm van een soort dagboek en waarbij op de achtergrond beelden van Alaska te zien zijn. Deze minimovie is gemaakt in 13 episodes van elk ca. 4 minuten en vormen één geheel. Ze zijn te bekijken op http://www.minimovies.org/documentaires/view/ilovealaska
Toen ik naar het filmpje zat te kijken moest ik meteen denken aan een fenomeen dat ik hier al eerder beschreef: de Flarf.
De filmpjes hebben een zekere poëtische kracht en de manier waarop de zoektermen achter elkaar geplaatst zijn en zijn gecontextualiseerd hadden iets mysterieus en aantrekkelijks.
Zoekend naar informatie over het filmpje kwam ik op de Wikipediapagina terecht waarin het incident wordt beschreven. Daar stonden enige links naar de bestanden van enkele gebruikers. Een van deze zoektermlijstjes heb ik gebruikt om een Flarf te maken. Dus in plaats van zelf zoektermen in te vullen en daaruit een Flarf samen te stellen, nu een Flarf van iemand anders zijn zoektermen.
.
A pimple that won’t heal
.
Strange cosmos, how can I be a good
example to an unsaved friend?
friends online can be different in person
the bible says be kind to one another
.
how to kill annoying birds in your yard?
I can’t stand dr. Phil or his wife
I’m so proud of you, men needs a womans
love, death by Viagra; a strange cosmos
.
Nieuw gedicht
Kerfstok
.
In elke straat
van deze stad
woont er wel één
of meer
.
ze vormen geen genootschap
kennen geen mores
noch
delen ze een voordeur
.
de schaamte houdt hen
binnenshuis, hun daden in de schaduw
van het verleden, weggestopt in diepe laden
achter bankdikke kluisdeuren
.
elke referentie aan de gebeurtenissen
van toen, kan onherstelbare
schade toebrengen aan
de geestelijke gezondheid
.
ZICHTBAAR ALLEEN 