Bukowski en Deelder

.

Er is een nieuwe ‘gamechanger’ op technologisch vlak. Na de introductie van het Internet en de I-Phone zal Chat GPT de wereld veranderen volgens de kenners. Wat is ChatGPT? Open AI ontwikkelde een chatbot op basis van artificial Intelligence (AI). Deze chatbot is gemaakt met behulp van een GPT(Generative Pre-training Transformer)machine learning-algoritme. Dit algoritme is speciaal ontwikkeld om teksten te kunnen schrijven, of genereren eigenlijk, die bijna niet te onderscheiden zijn van teksten die geschreven zijn door ons mensen.

Zo kan de Chatbot artikelen, teksten, liedjes, raps, poëzie en nog veel meer schrijven op basis van een opdracht die je hem geeft. Als je naar de website van ChatGPT gaat en daar een account aanmaakt kun je het zelf uitproberen. Enthousiast en ook nieuwsgierig gemaakt door vrienden en collega’s heb ik dit gedaan en hieronder vind je wat van mijn bevindingen.

Allereerst gaf ik de chatbot als opdracht: write a poem in the style of Charles Bukowski. Dit is het resultaat.

.

The neon lights glare on the street,

A symphony of honking cars.

The pavement’s wet, reflecting

The city’s constant stars.

.

The smell of cheap liquor,

And cigarettes in the air,

As I stumble out of the bar,

And into the downtown glare.

.

The world’s a cruel mistress,

But I love her just the same,

With her broken promises,

And her constant, never-ending game.

.

I take a swig from my bottle,

And light up my last smoke,

Thinking of all the people,

Who’ve given me the dope.

.

I’ve had my share of heartache,

And I’ve shed my share of tears,

But I’ll keep on living,

And facing my fears.

.

For life is just a journey,

A long and winding road,

And I’ll keep on walking,

Till the end of my load.

.

So here’s to the city,

And all of its nights,

Here’s to the losers,

And all of our fights.

.

For we may not have much,

But we’ve got our dreams,

And in this crazy world,

That’s all that it seems.

.

Wat me meteen opvalt als ik dit lees is de vorm van het gedicht. Charles Bukowski staat niet direct bekend als de dichter van de vaste vormen en de rijm, iets dat meteen opvalt in dit gedicht. Een andere observatie is dat het gedicht uit strofes van vier regels bestaat wat de vorm nog extra benadrukt. En, en dat wint me niet voor de Chatbot, het is geen gedicht in de stijl van Bukowski maar gaat over hem, of eigenlijk worden in dit stuk elementen uit zijn leven en boeken gebruikt als bewijs dat dit in de stijl is van Bukowski, en dat is het niet. Om te kijken hoe de Chatbot zich verhoudt tot Nederlandse dichters en poëzie gaf ik als opdracht: write a poem (in dutch) in the style of Jules Deelder. Dit is het resultaat:

Nacht in de stad,

straatverlichting schittert,

auto’s razen voorbij,

mensen haasten zich.

.

In de kroeg zit Deelder,

met een biertje in zijn hand,

rapt hij over leven en liefde,

over stad en over land.

.

De woorden rollen uit zijn mond,

als een rivier vol flow,

hij heeft geen script, geen plan,

maar improviseren, dat kan hij goed.

.

Zijn publiek luistert ademloos,

gehypnotiseerd door zijn taal,

ze zijn geboeid door zijn verhalen,

over straat en over maal.

.

Hij is de koning van de stad,

met zijn woorden als troon,

alleen de nacht is zijn bondgenoot,

en de straat zijn domein.

Een ode aan de Deelder,

de rappende dichter uit Rotterdam,

hij weet de stad te beschrijven,

als geen ander het kan.

.

En ook hier moet ik de conclusie trekken dat de Chatbot echt niets begrepen heeft van de stijl van Deelder. Ik koos niet voor niets voor Bukowski en Deelder juist omdat deze dichters zo’n heel specifiek idioom en stijl hebben. Opnieuw blijkt dat niet uit wat de Chatbot mij voorschotelt. Vaste vorm, alweer strofes van vier regels, en op rijm. En de mens Deelder wordt min of meer beschreven maar ook niet heel kenmerkend (met een biertje in zijn hand, de rappende dichter). Kortom opnieuw teleurstellend. Tot slot dacht ik, dat wat ik in een opdracht over dichters kan, dat kan ik ook over mijzelf maar helaas, blijkbaar ben ik geen dichter van betekenis want dit kwam eruit als resultaat:

.

Ik wandel langs de dijk,

de wind waait door mijn haar.

De golven slaan tegen de rotsen,

de zee is wild en woest.

.

De lucht is grijs en bewolkt,

de horizon is ver weg.

Maar toch voel ik me vrij,

want dit is mijn geliefde natuur.

.

Ik luister naar het geruis,

van golven die aanspoelen.

Het is een lied van de zee,

een lied dat ik als kind al kende.

.

Ik sluit mijn ogen en droom,

van oneindige verten.

Van eindeloze horizon,

waar de zon ondergaat in de zee.

.

En zo wandel ik voort,

in mijn eigen gedachten.

Met mijn voeten in het zand,

en mijn hart vol van de zee.

.

note: the poet Wouter van Heiningen is not exist, the poem is a general dutch poem in style of contemporary dutch poet that write about the nature, the sea and their feeling in front of it.

.

Mijn voorlopige conclusie over het gebruik van Chat GPT is dat het inderdaad iets nieuws is en zeker opmerkelijk. Of het de grote gamechanger is vraag ik me (nu) nog ernstig af. Poëzie schrijven is in ieder geval niet ‘zijn’ ding want de voorbeelden lijken allemaal op elkaar, doen geen recht aan de opdracht die je de Chatbot geeft, en, en dat is misschien nog wel de belangrijkste conclusie, de ‘gedichten’  die de Chatbot produceert zijn naar mijn mening op geen enkele manier poëtisch, verrassend, ze doen me niet in verwondering lezen wat er staat, er wordt geen spel met de taal gespeeld maar platgetrapte paden betreden en geïnspireerd word ik er al helemaal niet van. Nu schijnt dit pas het begin te zijn van een revolutionaire ontwikkeling. Ik hou het in de gaten maar mijn advies aan (beginnende) dichters is toch vooral: Schrijf je gedichten gewoon zelf! Lees veel poëzie van verschillende dichters, zuig poëzie op en kijk waar je eigen stem ligt en probeer niet met behulp van AI alle creativiteit uit je zelf te verdrijven.