Site-archief

The Book of Kells

St. Colum Cille the Scribe

.

Het gedicht ‘Is scíth mo chrob ón scríbainn’ geschreven in het Oud-Iers is geschreven vanuit het perspectief van een uitgeputte Middeleeuwse schrijver. Hoewel het traditioneel en algemeen wordt toegeschreven aan Sint Colum Cille (Columba van Iona, 6e eeuw), dateert taalkundig en historisch onderzoek de daadwerkelijke compositie in de 11e of 12e eeuw – honderden jaren na de dood van de heilige Columba of Colmcille die leefde van 521-597 in Ierland. 

In The book of Kells and Book of Durrow werd het gedicht door zijn volgelingen geschreven. Het Book of Kells is een van de mooiste en beroemdste, en tevens een van de laatste, manuscripten uit een groep in de zogenaamde Insulaire stijl , die van eind 6e tot begin 9e eeuw werd vervaardigd in kloosters in Groot-Brittannië en Ierland en in continentale kloosters met Hiberno-Schotse of Angelsaksische stichtingen.

Het boek is te bezichtigen voor bezoekers in de bibliotheek van Trinity College in Dublin, en toont telkens twee pagina’s, die elke 6-8 weken worden gewisseld. Online is het boek helemaal te lezen en te bekijken. In het Trinity College is het gedicht ‘My hand is weary with writing’ op een wand in hedendaags Engels te lezen maar Kuno Meyer vertaalde de tekst naar het Nederlands.

.

Mijn hand is moe van het schrijven

.

Mijn hand is moe van het schrijven,

mijn scherpe ganzenveer is niet stabiel,

mijn slanke penpunt spuit

een zwarte sliert glanzende donkerblauwe inkt.

.

Een stroom van de wijsheid van de gezegende God

ontspringt uit mijn lichtbruine, sierlijke hand:

op de pagina spuit hij zijn sliert

inkt van de groenschillige hulst.

.

Mijn kleine druipende pen reist

over de vlakte van glanzende boeken,

onophoudelijk voor de rijkdom der groten –

vandaar dat mijn hand moe is van het schrijven.

.

Pornografica

Om wat er nog komen moet

.

In 2008 verscheen bij uitgeverij Prometheus de bundel ‘Om wat er nog komen moet’ van Hafid Bouazza met als ondertitel ‘Pornografica’. Dat deze bundel er kwam was zeker geen vanzelfsprekendheid. Bouazza schrijft in zijn voorwoord: “Er is niets schadelijks of schaamtevols aan seks en porno, maar bepaalde instanties die wij benaderden voor de financiering van dit boek durfden hun vingers er niet aan te branden.” Dat de gedichten ook nog eens van Arabische dichters zijn, deed bij diezelfde mensen ook nog eens de angst rijzen dat moslims er wel eens aanstoot aan zouden kunnen nemen.

Hafid Bouazza liet zich er niet door weerhouden en vond bij Prometheus de uitgeverij die de bundel wel wilde uitgeven. De bundel is geen pamflet, schrijft Bouazza opnieuw in het voorwoord maar een zoeternij voor literaire zoetekauwen. De illustratie op de voorkant van de bundel is gemaakt door Dick Matena.

De gedichten zijn voor het grootste deel van dichters uit de 8e en 9e eeuw waarbij vooral de dichter Abū-Nuwās een groot deel voor zijn rekening neemt. Bij de bundel zit ook een CD waarop 19 gedichten te horen zijn, vertaald door Bouazza en ingesproken door Katja Schuurman waarbij een groot deel van de gedichten van de dichter Ibn al-Mu’tazz zijn.

Uit de bundel koos ik voor het gedicht zonder titel van de dichter Abū-Nuwās (ca. 750 – 810). Deze zoon van een Perzische moeder wordt gerekend tot de grootste klassieke Arabische en Perzische dichters. Hij was een meester in alle standaard genres van Arabische poëzie. In de verhalen van Duizend-en-één-nacht is hij de metgezel van kalief Haroen ar-Rashid. Zijn vrijheid van meningsuiting, vooral over onderwerpen die door islamitische normen werden verboden, heeft ertoe geleid dat veel van zijn werk later in gecensureerde vorm werd uitgegeven.

.

Een kus van jou is als neuken met iemand anders

En zo zijn zij in vergelijking voor mij evenveel waard

Als ik een bevallig gezicht wil

Dan is mijn geluk dat ik in dat gezicht jou zie

De mensen zijn geschapen om elkaar dingen aan te fluisteren

Onder het juk van tradities maar jij bent zoals je geneukt wordt

Bij mijn vader – wat ben je weergaloos en innemend!

Schone gezichten worden overtroffen door de schoonheid van je rug

.