Site-archief

Gedicht van Gerrit Achterberg

Gedicht

.

Omdat er zoveel mooie gedichten in staan nog maar een uit ‘Het Weerlicht op de kimmen’ van Gerrit Achterberg .

.

Continuïteit

.

Gij gist in mij met ongestorvenheid.

Wat gij zonder uw dood had kunnen zijn

wil met zijn voortzetting tesamen zijn

volgens de wet der continuïteit

.

Aan beide zijden van de spa die splijt,

kronkelt de worm en weet zich zonder eind.

En de geamputeerde voelt nog pijn

in voet of hand die hem is afgezet

.

Zo ook beweegt zich langs dezelfde lijn

van onze zielen de saamhorigheid,

stip en gedachtestreep ten spijt.

.

gerrit_achterberg

.

Gerrit Achterberg (1905-1962) wordt gezien als een van de grootste Nederlandse dichters van de 20e eeuw. In Utrecht waar hij op kamers woonde, vermoordde hij zijn 40-jarige hospita en verwondde hij haar dochter Beppie. Hij werd opgesloten in het Rijkasyls voor Psychopathen ‘Veldzicht’ in Balkbrug (gemeente Avereest) waar hij van 1938 (tot 1941) werd belast met het beheer van de bibliotheek.
Bovenstaande informatie komt van het zeer informatieve blog Hetvergetenboek. Over schrijvers en dichters die bibliothecaris waren (en dat zijn er nogal wat) lees je alles op http://hetvergetenboek.blogspot.nl/2011/02/ditmaal-geen-vergeten-boek-maar-een.html

Foute poëzie

Dichters en hun collaboratie

.

Niet het leukste onderwerp waarover je schrijven kan maar toch iets waar ik even bij stil wil staan. Poëzieliefhebbers lezen dat wat zij graag lezen om er iets uit te halen wat hen blij maakt of verder helpt, wat hen steun biedt in moeilijke tijden of gewoon om van te genieten. In de tweede wereldoorlog werd er ook poëzie geschreven. Door dichters die zich verzetten tegen de Duitse bezetter, tegen de gruwelen van de oorlog tegen de onvrijheid. Maar er waren ook dichters en schrijvers die bij het andere, het foute kamp behoorden. Schrijvers en dichters die volgens de Kultuurraad en de Kultuurkamer proza en poëzie schreven die voldeden aan de idealen van het Nationaal Socialisme.

Het criterium voor Nederlandstalige nationaalsocialistische letterkunde ligt in:

  1. de politieke opstelling van de auteur
  2. de maatschappelijke opstelling van de auteur
  3. de inhoud
  4. de sfeer
  5. het onderwerp
  6. de plaats (uitgever, tijdschrift) van publicatie
Met dank aan Wikipedia.

Hierover is door Adriaan Venema het boek geschreven met de titel ‘Schrijvers, uitgevers en hun collaboratie’ (2008). In 5 hoofdstukken schetst Venema een geschiedenis van alles en iedereen die deel uitmaakte van de , in de titel genoemde , groepen. Zo ook dichters. Ook Frank van den Boogaard, Gerard Groeneveld en Willem Hubers hebben uitgebreid geschreven over deze periode in de Nederlandse literaire geschiedenis.

Een klein voorbeeld van een dergelijk dichter die we heden ten dage kunnen lezen omdat we er met enige afstand naar kunnen kijken is de nationaal socialistische dichter George Kettmann Jr., waarover Willem Hubers ‘Schrijver tussen daad en gedachte, leven en werken van George Kettmann Jr’. (1898-1970) heeft geschreven.  Ook na de oorlog, toen hij in de Scheveningse gevangenis zat, schreef hij in de geest van het nationaal socialisme het volgende gedicht:

.

Ik eet met slappe saus mijn harde bonen
en lach bevrijd, door het leven aangeraakt
omdat de straf mij niet meer bitter maakt
omdat ik toekomst heb in Hollands zonen
De tijd is niet meer smid, het aambeeld is ‘t
Ik weet dat in de jeugd de stoutheid gist
om weerbaar smid te zijn voor nieuwe tijden
Hun schepen zullen van de werven glijden
en met hun hand aan ’t roer zien ze in de mist
het verre zeewijf dat zich zal verblijden.
.
Ik begrijp dat het voor sommige mensen moeilijk is om te lezen over deze periode en wat de foute schrijvers en dichters voortbrachten. Toch denk ik dat het goed is dat Adriaan Venema in zijn boek een gedegen studie heeft gemaakt van dit aspect van de oorlog en het nationaal socialisme. Omdat ik in dit blog probeer alle aspecten van de poëzie te behandelen mocht ook deze foute poëzie niet ontbreken. In de categorie Dichter in verzet kunt u vele voorbeelden vinden van dichters die zich juist afzetten tegen de bezetter, de oorlog en alle gruwelijkheden die dit met zich meebracht.

Schrijven voor een vrij Tibet

Cultural resistance

.

Students for a Free Tibet (SFT) zijn sinds 1994 actief als een studentenbeweging die zich inzet voor het verkrijgen van vrijheid voor het Tibetaanse volk. De Dalai Lama zei over deze beweging: “The achievements of Students for a Free Tibet show that nonviolent action does work.”

Deze wereldwijde beweging zet zich middels educatie, Grass root campagnes en niet gewelddadige acties in voor het fundamentele recht van het Tibetaanse volk op politieke vrijheid.

Dit netwerk van studenten heeft een eigen website https://www.studentsforafreetibet.org/ waarop ze al hun acties plaatsen, achtergrond informatie geven en dossiers over de toestand in Tibet plaatsen.

In the renaissance series worden schrijvers, dichters en kunstenaars gepubliceerd die door de Chinese overheid is verboden. Een andere website waar Tibetaanse poëzie is te lezen is http://www.tibetwrites.org

Een voorbeeld van een Tibetaans gedicht door Ringdol kun je hieronder lezen.

.

Let Tibet be Tibet

My home in thy hand
Harassed in a fateful land
No place to sow the seed of peace
Please, let Tibet be Tibet.

With thy greedy hog plans
Ruined my long chain clans
No rights to think of bliss
Please let Tibet be Tibet.

My ancestors were swallowed by ye
And youngsters being chewed like me
No justice to the whole truth
Please, let Tibet be Tibet.

On the day of youth’s birth
Thou robbed its mirth
No freedom beneath the force
Please, let Tibet be Tibet.

Thou hast tortured to indict
With no clue of edict
No means to consent with you
Please, let Tibet be Tibet.

Under the cruel bloodshed of thee
All bums groaning to be free
One world has one dream
Please, let be Tibet.

You are China of Red regime
I am Tibet of the zone of peace
No lane to pace along together
Please, let Tibet be Tibet.

.

Tibet

Op 4 januari geboren

Andreas Altmann en Max Forrester Eastman

.

Op de bijzonder informatieve blog van Romenu is een schat aan informatieve te vinden over schrijvers en dichters. Zo ook hun geboortedag (waarop ze zijn gerangschikt). Zelf ben ik ook te vinden op deze blog maar vandaag 4 januari 2013 is de geboortedag van  twee totaal verschillende dichters. Het zijn de Duitse dichter Andreas Altmann (1963) en de Amerikaanse dichter Max Forrester Eastman (1883-1969).

Hieronder een gedicht van beide dichters.

.

Groß und still

knietief ragen brückenpfeiler aus dem boden,
durch gestrüpp und junge bäume getrennt.

ihnen wurde die zeit abgenommen. einen ruf
weit stellt sich das haus seiner leere.

der april hängt grüne tücher ins holz.
zwölf tauben, als ich ihnen zu nahe komm,

steigen mit schweren flügeln durch die zweige.
einige brechen. leg zwei federn ins grab,

damit die seele sie trägt, las ich in deinem an
gefangenen brief. solche worte kannten

dein schweigen. wieder hatten sie einen weg
in die breite gezogen. das feuer dafür brannte

wochen. die augen. das haar. deine hand.
ich fühl noch wie sie in meiner liegt, groß

und still, wenn ich dich anseh.

.

Andreas Altmann

Andreas-Altmann-Potrait-2012-300

.

In a Red Cross Hospital

Today I saw a face–it was a beak,

That peered, with pale round yellow vapid eyes,

Above the bloody muck that had been lips

And teeth and chin. A plodding doctor poured

Some water through a rubber down a hole

He made in that black bag of horny blood.

The beak revived, it smiled–as chickens smile.

The doctor hopes he’ll find the man a tongue

To tell with, what he used to be.

.

Max Forrester Eastman

.

Eastman,Max

Meer informatie op: http://romenu.skynetblogs.be/

Shakespeare and Company

George Whitman

.

Begin 2012 was ik met mijn gezin en vrienden in Parijs en al wandelend kwamen we plots langs Shakespeare and Company, een boekhandel waar ik al veel over gelezen had. We gingen uiteraard naar binnen en de boekhandel maakt zijn naam helemaal waar. Overal boeken, van de grond tot aan het plafond, klein en overvol, zoals je een boekhandel waar je wil rondstruinen graag ziet. Op een muur van de boekhandel staat de volgende tekst: ‘Be not inhospitable tot strangers, lest they be angels in disguise’. Omdat ik iets wist van de achtergrond van deze boekhandel dacht ik dat de uitspraak van de eigenaar/oprichter George Whitman was. Toen ik echter wat aan het browsen was op internet kwam ik een artikel tegen waaruit bleek dat dit geen uitspraak van Whitman was, geen uitspraak van W.B. Yeats, zoals Whitman zelf dacht maar een variatie op een bijbelse tekst uit het oude testament  “Do not neglect to show hospitality to strangers, for by doing that some have entertained angels without knowing it.” Voorwaar een mooie uitspraak voor in zo’n boekhandel.

.

Shakespeare and Company organiseert in dat kleine winkeltje zelfs podia voor dichters, schrijvers en vertalers van poëzie. De foto’s zijn van maart 2012 (misschien was ik er toen wel, jammer gemist!) met o.a. de dichters Jane Draycott, Mimi Khalvati, Olivia McCannon en Sasha Dugdale.

.

Poëziepodia 5

Deel 5

.

Happy Hour in Pulchri

In de Pulchri Studio aan het Lange Voorhout 15 in Den Haag wordt elke 3e vrijdag van de maand Happy Hour georganiseerd. Dit is de ene keer met muziek en de andere keer met literatuur. Mensen met literaire aspiraties kunnen zich aanmelden bij Frans de Leef (deleef@hetnet.nl) en mogen dan het podium beklimmen. Aanvang 21.00 uur. Toegang gratis en er is voor € 5,- wat te eten te krijgen.

.

Open Podium van de OBA (Bibliotheek Amsterdam)

Schrijvers van proza of poëzie maar ook zangers en cabaretiers krijgen 7 minuten de tijd om hun kunsten te tonen op het Open Podium in de centrale van de bibliotheek van Amsterdam. Het open podium is elke laatste zaterdagmiddag van de maand op de tweede etage van de bibliotheek aan de Oosterdokskade 143 van 15.00 tot 17.00 uur het hele jaar door. Wil je meedoen stuur dan een mail naar openpodium@oba.nl

.

Zalige Zondag in café de la Gare

In het Haagse café de la Gare vindt iedere eerste zondag van de maand een literaire middag plaats waar dichters en schrijvers een kans krijgen hun werk te delen met het publiek. Er is geen open podium maar je kan je aanmelden bij John Broekhuis via Facebook of via de mail: johnf@ziggo.nl  Café de la Gare is te vinden aan de Nieuwe Schoolstraat 13 in Den Haag. De Zalige Zondag begint om 16.00 uur en duurt tot 19.00 uur.

.

O en voorgoed voorbij

Langs graven van Nederlandse schrijvers

.

Uitgeverij de Arbeiderspers heeft een bijzonder aardig boekje uitgegeven in opdracht van het Fonds Perzik van Onsterfelijkheid (genoemd naar een roman van Jan Wolkers). Deze stichting streeft behoud, herstel en instandhouding van graven en grafmonumenten van Nederlandse schrijvers na. De  titel van dit boek: ‘O en voorgoed voorbij’. De titel komt uit een beroemde dichtregel van de dichter J.C. Bloem ‘Voorbij, voorbij, o en voorgoed voorbij’. Deze regel staat dan ook op de grafsteen van Bloem te vinden op het kerkhof van Paasloo.

.

In dit boek worden 21 graven van beroemde Nederlandse schrijvers en dichters beschreven en behandeld. Zoals wellicht bekend ben ik een groot liefhebber van begraafplaatsen. Om hun rust maar vooral om hun cultuur historische waarde en schoonheid. Elke begraafplaats is anders, buitenlandse begraafplaatsen zijn weer anders dan Nederlandse begraafplaatsen en de cultus rond de dood en het begraven van mensen is ook overal verschillend.

.

In dit geval viel mijn oog op een gedicht van A. Roland Holst dat hij schreef over Simon Vestdijk. Vestdijk was getroffen door een depressie en daarna door de ziekte van Parkinson, het hetgeen hem nog depressiever maakte. Adriaan Roland Holst bezocht hem regelmatig thuis in Doorn en na zijn laatste bezoek schreef hij een gedicht.

.

Hij zat wat voorovergebogen

Toen hij mij voor het laatst aankeek

Ik wist niet dat twee open ogen

Zo leeg zijn konden. Ik ontweek

Zijn blik niet, kon die niet ontwijken.

Het was kort voor zijn laatste reis.

Doodstil zat hij naar mij te kijken

Uit een hel van ijs.

.

ISBN: 978 90 295 8409 8

.

 

Foto’s Werry Crone

Programma Ongehoord Rotterdam! 25 maart

Poëziepodium Ongehoord!

Op zondag 25 maart is er weer een poëziepodium in de glazen zaal van de hoofdbibliotheek aan het Blaak in Rotterdam.

Dichters, schrijvers en muzikant die zullen optreden zijn:

.

– Enzo Ricculli (muziek) Voor de vaste bezoekers, dit is de partner van Heidi Schoefs, zangeres die eerder op ons podium stond.

– Maartje Smits, (filmmaker, schrijver, dichter)

– Marieke Rijneveld (dichter)

– Jan de Bas (dichter)

– Arie van Driel (journalist, schrijver van ‘Ik wil mijn kind terug’)

– Walter Breukers (dichter via Meander)

.

De presentatie is in handen van Hein van den Assem, de toegang is gratis en het programma is van 14.00 tot ca. 16.15 uur