Maandelijks archief: december 2012
Gevonden gedicht
Gedichten in vreemde vormen
.
We hadden al het stiftgedicht waarbij een tekst zwart wordt gemaakt met een stift totdat er een tekst overblijft van de niet doorgehaalde woorden. Maar ik heb een variant gevonden, een gevonden gedicht zoals deze vorm van poëzie ook wel genoemd wordt.
Dit gevonden gedicht is van Meena Rose en is getiteld: Superficial Allegiances
Wat Meena Rose heeft gedaan is woorden uitgezocht in de tekst, deze omcirkeld en aan elkaar verbonden middels lijnen waarbij ze de leesrichting en de strofes heeft aangegeven door het plaatsen van cijfers. Voor de leesbaarheid heb ik het gedicht erboven geplaatst.
.
Superficial Allegiances
The human whisper
Might recognize my
Secret;
I prepared and prayed
My dagger remain
In concealment;
Friends disguise
As venomous
Snakes.
.
Chris van Geel
Dichter en beeldend kunstenaar (1917 – 1974)
.
In de Volkskrant van 8 december (boekenbijlage) staat een recensie van ‘Ik ben een onderling onverzoenlijke ratjetoe’, een brievenboek van Chris van Geel, dichter en beeldend kunstenaar. Nu kende ik de dichter Chris van Geel eerlijk gezegd niet maar de beschrijving door Aleid Truijens maakt mij nieuwsgierig.
Allereerst was er de opmerking dat je Chris van Geel moest ‘close readen’. Ik heb de definitie van close reading er maar eens bijgezocht en daaruit blijkt dat deze vorm van ‘duiden’ niet of nauwelijks meer wordt gebruikt. Uit Wikipedia:
.
Close reading is een vorm van literaire kritiek die zich toelegt op een minutieuze lezing van de tekst zelf, zonder gebruik te maken van biografische of andere extra-literaire informatie.
Close reading gaat ervan uit dat geen enkel element in een literaire tekst er ‘zomaar’ staat: alles heeft zijn functie en de tekst vertoont een hechte samenhang in al zijn lagen.
De zuivere close reading wordt tegenwoordig bijna niet meer beoefend. Onder invloed van de ‘cultural studies’ wordt literatuur weer bestudeerd als onderdeel van een historisch, maatschappelijk en cultureel netwerk.
.
Dat deze vorm van lezing en duiding niet meer in zwang is lijkt me terecht. Toch werd ik alsmaar nieuwsgieriger helemaal toen ik las dat ‘Van hen (Jan Emmens, Jan Hanlo, Judith Herzberg, Elisabeth Eybers en Tom van Deel…) moest hij weten wat ze goed vonden en wat niet, welke regels weg of anders moesten’ en ‘Toen in 1958 zijn eerste bundel Spinroc verscheen, was hij een ervaren dichter’. Voeg daarbij alle rampspoed die hem overkwam in zijn leven en het enige dat je nog wil is zijn poëzie lezen.
Wat opvalt is zijn voorkeur voor het dichten over de natuur. Op de blog van Elly de Waard http://www.ellydewaard.nl/blog/ (zij woonde in de jaren 60 van de vorige eeuw samen met Chris van Geel) staan bij de nagelaten gedichten louter gedichten over de natuur. Hier een voorbeeld.
.
Eenden
Ze zijn al weg uit water
en moeilijk van bewegen
verruilen zij hun zwijgen
voor angstaanjagend kwaken.
.
Op de begroeide oevers
klapwieken zij omdat ze niet
hun snavel ongestoord
in water kunnen steken.
.
Met tegenzin op vleugels
verlaten zij de grond,
hun zware lichaam trekt
uit zicht het donker in.
.
met dank aan gedichten.nl
.
Hoewel ik bij de gedichten die ik heb kunnen vinden niet aan close reading heb gedaan, vond ik ze heel toegankelijk en bijzonder. Hoewel poëzie over de natuur mij dan weer minder boeit, waren de gedichten die ik las zeer de moeite waard. Kortom een dichter om te ontdekken als je hem nog niet kende of te herlezen als je hem al wel kende.
Pink Project
Pink Floyd
.
Vanavond naar The Pink Project geweest in het Omniversum in Den Haag. Live muziek van dé Pink Floyd coverband in twee delen met twee films megagroot op de achtergrond; The living sea en Ring of fire.
Afsluiter was mijn favoriete nummer van Pink Floyd: Comfortably numb
Hier de tekst.
.
Hello?
Is there anybody in there?
Just nod if you can hear me.
Is there anyone at home?
Come on, now,
I hear you’re feeling down.
Well I can ease your pain
Get you on your feet again.
Relax.
I’ll need some information first.
Just the basic facts.
Can you show me where it hurts?
.
There is no pain you are receding
A distant ship, smoke on the horizon.
You are only coming through in waves.
Your lips move but I can’t hear what you’re saying.
When I was a child I had a fever
My hands felt just like two balloons.
Now I’ve got that feeling once again
I can’t explain you would not understand
This is not how I am.
I have become comfortably numb.
.
O.K.
Just a little pinprick.
There’ll be no more aaaaaaaaah!
But you may feel a little sick.
Can you stand up?
I do believe it’s working, good.
That’ll keep you going through the show
Come on it’s time to go.
.
There is no pain you are receding
A distant ship, smoke on the horizon.
You are only coming through in waves.
Your lips move but I can’t hear what you’re saying.
When I was a child
I caught a fleeting glimpse
Out of the corner of my eye.
I turned to look but it was gone
I cannot put my finger on it now
The child is grown,
The dream is gone.
I have become comfortably numb
Gedicht in het Pools en Nederlands
Zoektermen
.
In WordPress kun je heel mooi zien op welke begrippen lezers je website hebben gevonden. Wat mij al een aantal malen is opgevallen, is dat er regelmatig Pools gedicht of Poolse gedichten in het lijstje begrippen staat. Nu zijn een aantal van mijn gedichten vertaald in het Pools. Dit naar aanleiding van de Pools-Nederlandse poëziemiddag in Hoogvliet op 20 mei van dit jaar. Dat zal de reden zijn dat men naar deze site wordt verwezen. Om ‘de menschen’ niet teleur te stellen nog maar een gedicht van me in het Pools en het Nederlands.
.
Want hier is nu
.
De weg blijkt altijd langer dan het doel
rechtvaardigt, waarom loop jij niet
met mij mee?
.
alsof buiten adem aankomen deel
van de reis uitmaakt
of van de aankomst
.
hijgen is slechts het verplaatsen
van adem, een lach kan
veel vergoeden
.
angst moet buiten spel
gezet, vermoeidheid worden
gekoesterd
.
deel de finish met mij en de camera
vergeet het vals plat,
deel in de vreugde
.
hierna zal de herinnering je
slechts voeden, leef
van het welgekozen nu
.
Ponieważ teraz jest tu
.
Droga do celu okazuje się zawsze
dłuższa niż potrzeba, dlaczego nie biegniesz
razem ze mną?
.
jakby przybycie ostatnim tchem
było częścią podrózy
lub przybycia
.
zadyszka jest jedynie przemieszczaniem
oddechu, a śmiech
potrafi wiele wynagrodzić
.
strachu trzeba sie pozbyć,
zmęczenie trzeba
pokochać
.
dziel finisz razem ze mną a kamera
zapomni złudną prostotę,
dziel radość
.
Potem tylko wspomnienie
pozostanie, żyj
i ciesz się właśnie teraz
.
.
Vertaling: Common language
Nieuwe poëziereeks
Nieuw initiatief van uitgeverij Marmer
.
Vandaag las ik op de website van Tzum een berichtje over een nieuw initiatief. Uitgeverij Marmer begint een reeks poëzie-uitgaven. Vanaf januari 2013 zal de reeks ‘waarin een platform wordt geboden aan debutanten, poëzie van nieuwe, jonge en vooral andere
stemmen’, verschijnen. Ieder jaar verschijnen er vier bundels.
.
Ik schrijf hierover omdat ik weet dat er veel dichters zijn die de (heimelijke) wens hebben ooit uit te worden gegeven door een uitgeverij (in tegenstelling tot het in eigen beheer uitgeven van een bundel). Er zijn zelfs dichters die wachten tot ze door een gerenommeerde uitgeverij gevraagd worden tot het uitgeven van een bundel. Wie dat denkt moet helaas wreed uit die droom worden geschud, grote uitgeverijen geven steeds minder poëzie uit en al helemaal niet van debutanten. De focus ligt niet op poëzie en als dat al wel het geval is dan louter op ‘bekende’ namen of dichters die al landelijk zijn gedebuteerd.
.
Daarom is het initiatief van uitgeverij Marmer ook zo lovenswaardig. Zelf ben ik bij twee kleine uitgeverijen uitgegeven en dat is me uitstekend bevallen. Uitgeverij de Brouwerij en uitgeverij Atelier9en40 zijn twee van die kleinere uitgeverijen.
De eerste titels die Marmer gaat uitgeven zijn ‘Misschien gebeurt er vandaag iets’ van Saskia van den Heuvel en Een dag niet gelachen is ook wel eens leuk van Mark Verver.
Meer weten over uitgeverij Marmer, hun filosofie en deze reeks? Kijk op: http://www.uitgeverijmarmer.nl/persberichten
.
Poëzie in stripvorm
Strips en gedichten
.
Een stripverhaal of graphic novel zoals de term in het Engels luidt, is een beeldverhaal zoals we allemaal wel kennen. Maar gedichten verwerkt tot stripverhalen of graphic novel zijn uitzonderlijker. Ik heb er maar enkele kunnen vinden. De Contrabas schreef er in 2010 al eens over. Een mooi voorbeeld van een gedicht verwerkt tot stripverhaal of graphic novel is het gedicht van Emily Dickinson ‘I was not death, for I stood up’.
Het gedicht en enkele stukken uit het stripverhaal kun je hieronder lezen. Meer informatie over stripverhalen en poëzie vind je op http://www.decontrabas.com/de_contrabas/2010/09/po%C3%ABtische-strip-of-verstripte-po%C3%ABzie-lies-van-gasse.html
.
It was not Death, for I stood up,
.
.
.
.
.
.
Droomboekje
Vrijdag 14 december 2012
.
Op vrijdag 14 december om 17.00 uur presenteert Uitgeverij Nadorst, in Studio Bakkerij aan de Bergweg 283 te Rotterdam, het ‘Dromenboekje’, een intiem boekje over de liefde. Het boekje is het resultaat van de samenwerking tussen dichter Joris Lenstra ( één van de juryleden van de Ongehoord! Poëziewedstrijd 2012) en beeldend kunstenares Frances Alleblas.
Joris Lenstra schreef 26 dromerige gedichten. Frances Alleblas maakte, geïnspireerd op de deze teksten, evenzeer dromerige, suggestieve tekeningen.
.
De bijbehorende tentoonstelling in Studio Bakkerij loopt nog tot en met februari 2013.
Hieronder een voorbeeld uit het ‘Dromenboekje’.
.
De Optimist
Vandaag jarig: 4 jaar
.
Digitaal Cultureel Magazine De Optimist bestaat vandaag 4 jaar. Natuurlijk ook van mij de felicitaties. De Optimist schrijft over beeldende kunst, plaatst essays, interviews en korte verhalen, maakt reportages en plaatst poëzie. Ook van mij zijn drie gedichten opgenomen; Noodzaak van het gunnen, Mae West Sofa en De man een mens.
.
Je kunt de Optimist lezen op http://www.deoptimist.net/2012/09/vers-in-de-etalage-17/ (mijn bijdrage) maar je kunt je ook abonneren op hun nieuwsbrief. Zeker de moeite waard.
.
Sinterklaas 3.0
Probeer eens wat anders
.
Het is 2 december en bijna pakjesavond. Ook voor mij is dit een periode dat ik weer rijmend moet dichten. Sinterklaasgedichten moeten rijmen. Ooit maakt ik een gedicht voor mijn broer dat niet rijmde voor Sinterklaas. Hoon, spot en onbegrip werden over mij uitgestort (okay, lichtelijk overdreven maar enig onbegrip was er wel).
Waarom deed ik dat destijds? Ik wilde eens wat anders dan de standaard aabb aabb rijmpjes. Tegenwoordig rijm ik voor Sinterklaas abab cdcd efef etc.
Toch zou ik graag eens iets anders doen. Bijvoorbeeld een Sinterklaasgedicht in een Douzijn of een Ben (voor de rijmschema’s bekijk je https://sites.google.com/site/versvormen/versvormen/ben)
Zo zou ik graag een keer een Sinterklaasgedicht in Jambe maken. Dit is een oude versvoet die heel veel gebruikt wordt in de Nederlandse poëzie. Misschien volgend jaar.
.
Een voorbeeld van een jambe (een combinatie van een onbeklemtoonde en daarna een beklemtoonde lettergreep) is het volgende gedicht van Jan Engelman.
.
Vera Janacopoulos
Cantilene
- Ambrosia, wat vloeit mij aan?
uw schedelveld is koeler maan
en alle appels blozen
- de klankgazelle die ik vond
hoe zoete zoele kindermond
van zeeschuim en van rozen
- o muze in het morgenlicht
o minnares en slank gedicht
er is een god verscholen
- violen vlagen op het mos
elysium, de vlinders los
en duizendjarig dolen
Hervé Deleu
Winnaar Ongehoord! Poëzieprijs 2012
.
Op 11 november werd zijn gedicht door de jury verkozen tot het beste van de inzendingen van de Ongehoord! poëziewedstrijd 2012. Hervé Deleu is naast een goed dichter ook nog eens een bijzonder aimabel mens. Hij stuurde mij zijn, in eigen beheer, uitgegeven werk toe.
In 2013 wordt Hervé (en Erna Spoelstra en Sabine Kars) uitgenodigd om voor te dragen op het Ongehoord! podium. Hier alvast een gedicht van zijn hand.
Uit de bundel ‘Controverse’ het gedicht ‘Treingezel’.
.
Treingezel
.
Onderuitgezakt
oogt hij als een valstrik
die haar moeiteloos
in hem zal doen opgaan.
Maar ze is een vrouw van de liefde
die weet dat ze verloren is
als ze terugkijkt.
Ze opent een boek
en beschermt haar blik.
De wereld krimpt tot twee bladzijden.
.
ZICHTBAAR ALLEEN 