Categorie archief: Versvormen
Nonsensgedichten
Nico Scheepmaker
.
Uit mijn boekenkast vandaag de bundel ‘het lichte gedicht’ De grappiste en gekste gedichten van Nederland en Vlaanderen. In deze bundel tal van heerlijke nonsensgedichten als deze van Ingmar Heytze:
Short rap
De grootste motherfucker
is toch altijd nog je vader.
.
Of deze van Cees Buddingh
.
Zeer vrij naar het chinees
de zon komt op. de zon gaat onder.
langzaam telt de oude boer zijn kloten.
.
Kortom veel gedichten met een vrij hoog meligheidsgehalte. Maar ook prachtige voorbeelden van allerlei grote dichters uit het taalgebied zoals het gedicht ‘Wereldkampioen’ van Nico Scheepmaker.
.
Wereldkampioen
.
Dat hockey met een stokkie wordt gespeeld
en iedereen zich daarbij dood verveelt
is, dacht ik, nu wel algemeen bekend,
al is het een gedachte die nooit went.
.
Wij willen het niet weten, want zo’n sport
komt niet alleen in speelduur al te kort,
maar kampt ook met een uitgedund publiek
dat clublid is dan wel familieziek.
.
Alleen als onze meisjes moeten knokken
– in overigens verrassend korte rokken-
voor ’t wereldkampioenschap met de mof,
is het publiek nog wel bereid te komen
om even bij die meisjes weg te dromen,
al nemen zij de bal nooit op hun slof!
.
Vooruit, nog één om het af te leren van Bert Voeten.
.
Driewieler
geen vier
en geen twee-
daartussenin
.
Fitness
Axel van der Ende
.
Axel van der Ende (1967 Rotterdam) is dichter, tekst- en liedjesschrijver, columnist en werkt voor de radio (o.a. Theater van het Sentiment). Op Gedichten.nl schrijft hij al jaren op actuele snelsonnetten en op nederlands.nl tevens een tweewekelijkse column op donderdagen. Axel van der Ende is een vormvast dichter, niets is voor hem zo aantrekkelijk als alles op een rijtje krijgen binnen de beperkingen van de vorm. Na vele poplimericks bekwaamde hij zich verder in onder meer kwatrijn en ollekebolleke en ontwierp hij de SMS-poëzie voor mobiele telefoons.
Het gedicht ‘Het monster van fitness is te lezen op Gedichten.nl
.
Het monster van fitness
.
We sporten thans in scholen, veilig binnen
Het trimmen, joggen, surfen is passé
Al tweeënhalf miljoen doen eraan mee
Aan bodycombat, steppen en aan spinnen
De fitnessfreaksverzameling groeit straf
En valt dezelfder tijd meteen weer af
.
Foto: http://www.jackandjillaroo.nl/
Tripel
Democratische versvorm
.
Volgens deelnemers aan ‘Het vrije vers’ is de Tripel de eerste , in 2011 volgens democratische weg, ontstane versvorm.
De Tripel beslaat drie kwatrijnen (3 x 4 regels) met als rijmschema abab, waarbij a mannelijk en b vrouwelijk. Elk kwatrijn eindigt met hetzelfde woord, maar in een andere betekenis. Dit woord noemen we het tripelwoord (vrouwelijk of onzijdig). De eerste regel van het eerste kwatrijn is ook de eerste regel van de andere twee kwatrijnen. Die openingsregel noemt drie elementen, elk der elementen staat éénmaal op rijmpositie. In eerste instantie was de volgorde verplicht: ABC CAB BCA. maar dit is later losgelaten. Het metrum is amfibrachys.
.
Van Remko Koplamp de tripel ‘Lang leve de jarige’.
Lang leve de jarige
Mijn pa in de kroeg om de hoek
innemend op vele manieren
verzint wel bij ieder bezoek
een list om de teugels te vieren
.
De hoek van mijn pa in de kroeg
je hoort er gekraak van plankieren
drie dames zijn amper genoeg
om hier zijn verjaardag te vieren
.
De kroeg om de hoek van mijn pa
de plek om eens goed te versieren
met steevast het hiep hiep hoera
men sluit er de tent pas na vieren
.
De driehoek is rond
Joz Knoop
.
Afgelopen zaterdag mocht ik samen met een aantal dichters een poëtische bijdrage leveren aan het mini festival Boerol in Maasland. Eén van de dichters was Joz Knoop, wereldberoemd geworden door de versvorm die hij heeft ontwikkeld, de Jozzonet.
Joz Knoop heeft de Jozzonet ontwikkeld in het spiegeljaar 1991. Een Jozzonet is een versvorm waarbij er altijd een oneven aantal regels is, waarbij de middelste regel de enige unieke blijkt. De regels daarboven worden daarna in omgekeerde volgorde herhaald, waarbij een nieuwe zins samenstelling een nadere nuancering geeft.
In de bundel ‘De driehoek is rond’ die Joz in 2013 uitgaf bij uitgeverij De Muze staan naast een aantal gedichten in de vrije vorm ook een groot aantal Jozzonetten. Hilde Zuurd tekende voor de prachtige illustraties waarmee een bijzondere bundel ontstond.
Uit deze bundel het titelgedicht ‘Driehoek’.
.
Driehoek
.
Rond
de driehoek is
alles recht en rustig.
De pen trok langs de liniaal
de lijn die zich snijdt aan andere lijnen
in hoeken, ontstaan door de plaatsing van juist
de lijn die zich snijdt aan andere lijnen,
De pen trok langs de liniaal
alles recht en rustig,
de driehoek is
rond.
.
Meer informatie en Jozzonetten op http://www.jozknoop.nl/
Carol
Versvorm
.
De Carol komt van het Italiaanse carola dat stamt uit de Middeleeuwen. Later werd het een religieus lied en heden ten dage is de carol vooral bekend van de Christmas Carol.
Een carol bestaat uit het schema: A1A2 bbbA1 cccA2 …. dddA1 A1A2 waarbij het refrein af en toe herhjaald mag worden bij een langer gedicht. Het metrum is vrij en de regels kort.
Hieronder een voorbeeld van Aat Terpstra en Ton Schuringa van versopmaat.nl
.
Gedweep met Japan
Ik krijg er wat van
We zijn goed bevriend met een stel in de stad
Hij is heel innemend en zij is een schat
Maar waar wij wat moeite mee hebben is dat
gedweep met Japan
Je komt bij ze binnen, de schoenen gaan uit
De voeten gewassen, met lotus gekruid
Een zijden kimonootje strak op de huid
Ik krijg er wat van
Je zit bij die mensen direct op de vloer
Je krijgt wel een kussen; het helpt je geen moer
Je knabbelt een koekje van vogelenvoer
Gedweep met Japan
Gedweep met Japan
Ik krijg er wat van
Je moet steevast eten en krijgt altijd vis
Alsof dat het enige is dat er is
Ik ben dan zo dat ik mijn biefstukje mis
Ik krijg er wat van
Ze doen wel hun best, maar ja, alles is rauw
De wijn is te warm en de groente te lauw
Als logisch gevolg van traditiegetrouw
Gedweep met Japan
En traditioneel is vooral het bestek
Een bron van frustratie en uren gesprek
Ik krijg visioenen van zuurkool met spek
Ik krijg er wat van
Gedweep met Japan
Ik krijg er wat van
We danken het stel voor het fijne diner
Onvast door de honger en door de sake
Ontvluchten wij, waggelend als een pygmee
’t gedweep met Japan
De tuinvijver glinstert mystiek door de maan
Onwezenlijk kijken de karpers mij aan
Ze eten mijn braaksel en sterven spontaan
Dat krijg je ervan
Gedweep met Japan
Ik krijg er wat van
.
Met dank aan: https://sites.google.com/site/versvormen/
Dorsimbra
Versvorm
.
De Dorsimbra is ontwikkeld door Frieda Dorris, Robert Simonton en Eve Braden (dorsimbra is een samenvoeging van de eerste drie letters van hun namen.) en bestaat uit drie coupletten van elk vier regels:
Het eerste couplet bestaat uit vier regels, als in een Shakespearesonnet (pentameter en rijmschema abab). Het tweede couplet zijn vier korte en pittige regels in vrij vers. Het derde couplet bestaat dan weer uit vier regels in pentameter en blank vers; de slotregel is gelijk aan de beginregel.
Het overlopen van de zinnen van het ene naar het andere couplet en binnenrijm (binnen halfrijm) kunnen helpen de innerlijke samenhang te versterken.
Hieronder een mooi voorbeeld.
.
De pandabeer maakt veel gevoelens los:
Die zwarte vlekken in die witte kop
Dat kleurt zo prachtig bij het bamboebos
En dan dat neusje als van zoete drop!
.
En dat loopt de godganselijke dag
Bamboevretend en
Slingerschijtend
Rond te sloffen!
.
Wat is dat nou voor specialisatie,
Alleen maar bamboe eten en niets meer?
Zo vraag je om extinctie, stommeling!
De pandabeer maakt veel gevoelens los.
.
.
En nog een voorbeeld van Jane Shlensky: Wordless.
.
Wordless
He sculpted always looking in the clay
for something living scratching its way out,
some spirit trapped in earth, with lots to say
His hands would free its voice and let it shout.
.
She watched him
mumbling at work
with chatty clay
or sullen stone.
.
Her pots spun outward opening their lips,
revealing silent smiles and muted tones,
her pots in quiet dignity stood still.
He sculpted always looking in the clay.
.
Met dank aan http://poeticbloomings.com/ en https://sites.google.com
Het handje
Versvormen
.
Vandaag een bijzondere versvorm bedacht door Jan van der Pol ‘Het handje’. In het handje, een vijfvingerig vers, richt een mens, dier, plant of ding zich tot iets of iemand in een monoloog. De pink is vier jamben lang, de duim drie. De drie centrale vingers zijn vijfjambig, maar de middelvinger is (typografisch of door vrouwelijk rijm) langer.
.
Een voorbeeld van Het handje van Jaap van der Born ‘De aandelenmakelaar tot zijn klant’.
.
De aandelenmakelaar tot zijn klant
.
Ik heb met ijzeren geduld
de kosten haarfijn voor je uitgerekend.
Maar jij, slechts van hebzuchtigheid vervuld
hebt blindelings papieren ondertekend:
Dat was je eigen schuld!
.
Met dank aan: https://sites.google.com/site/versvormen/versvormen/het-handje
Lai Nouveau
Bijna rap
.
De versvorm Lai Nouveau is een variant op de Lai (waarover ik op 24 juli 2013 schreef). Deze versvorm is bijna een format voor rappers. De Lai nouveau bestaat uit steeds 8 regels met steeds hetzelfde rijmschema namelijk aabaabaa en dat met steeds dezelfde rijmklanken. Het metrum voor de a regels: 2 amfibrachen, voor de b regels 1 jambe.
Hieronder een voorbeeld van de Lai Nouveau. Vergelijk dit met een willekeurige raptekst en zie de overeenkomsten.
.
Winter
.
De sneeuw valt in vlagen,
Dus bouwen de blagen
Een pop.
Van nu af niet zagen,
Maar buiten je wagen,
Dat’s top!
Wel moet ik je vragen,
De buurt niet te plagen.
.
Het leed is te dragen,
Want wat ons kan schragen
Is drop.
Ook soep kan behagen,
Fijn warm in de magen:
Geen flop!
In oost gaat het dagen,
De sneeuw valt in vlagen.
.
We komen beslagen
Ten ijs en gewagen
Als snob:
We willen gaan jagen,
Dat’s onze bijdrage
Voor nop.
Sneeuw blijft ons belagen,
Dus bouwen de blagen…
.
Omhoog nu de kragen,
Geen tijd voor ‘t gestage
Getob.
Er valt niets te klagen
Geen leed te verdragen
Dus stop!
De sneeuw valt in vlagen,
Dus bouwen de blagen.
.
Meer info op: http://www.poetrybase.info/forms/001/163.shtml
Dizain
Versvorm
.
Dit keer de Dizain als versvorm. Nee niet een verbastering van Design maar een van oorsprong Franse versvorm die je nog maar heel weinig tegenkomt.
De Dizain bestaat uit 10 regels met een rijmschema abab bccd cd en heeft als metrum de Pentameter.
Gedicht naar aanleiding van een bericht dat langer zwangerschapsverlof op de helling staat.
.
Het parlement had het zo goed bedacht:
Zwanger moet je rustig kunnen wezen,
Maar goedkeuring wordt er niet meer verwacht,
D’r is twijfel aan uitvoerbaarheid gerezen.
.
De Europese Raad is ingelezen
En vindt het voorstel veel en veel te duur.
Dat is voor nauw betrokkenen wel zuur,
Maar ja, dan hadden zij niet moeten kezen!
.
Het voorstel werd gedaan in heilig vuur,
Maar eerst maar eens de crisis nu genezen!
.
ZICHTBAAR ALLEEN 
Carollade
23 mei
Geplaatst door woutervanheiningen
Versvorm bedacht door Lewis Carrol
.
Deze versvorm werd bedacht door Lewis Carrol, schrijver van onder meer Alice in Wonderland. De Carollade bestaat uit steeds 6 regels waarvan de eerste zin steeds begint met: Hij dacht dat hij een … zag.
De tweede zin begint met het woord ‘die’ of ‘dat’.
De derde zin luidt: Maar toen hij weer keek was het slechts.
Regel 5 en 6 bevatten commentaar.
.
Hieronder een voorbeeld.
.
Hij dacht dat hij een Schoonheid zag
Daar in de maneschijn.
Maar toen hij weer keek was het slechts
Een oude chagrijn.
“O God!”, riep hij en wendt zich af,
“Dit is beslist geen gein.”
Hij dacht dat hij een Vrome zag,
Daar naast zich in de kerk.
Maar toen hij weer keek was het slechts
Een stukje duivelswerk:
“t Is maar”, zei hij “Uit zestien tien
Een blauwhardstenen zerk”.
Hij dacht dat hij een Wijze zag,
Een wijsgeer voor zijn hart.
Maar toen hij weer keek was het slechts
De domheid, zeer benard.
Hij riep: “Dit is het ook al niet,
Val dood nu voor mijn part!”
Hij dacht dat hij zich zelve kent
(Hij is al vijftig jaar).
Maar toen hij weer keek zag hij slechts
Een domme oude vent.
Hij zei: “Ik ga geen kant meer uit,
‘k Blijf zitten op mijn krent”.
.
Met dank aan: https://sites.google.com/site/versvormen/
Dit delen:
Geplaatst in Versvormen, websites over poëzie
1 reactie
Tags: 6 regelig, Alice in wonderland, Carollade, commentaar, gedicht, gedichten, Lewis carrol, poëzie, schrijver, vaste vorm, versviorm, versvormen