Site-archief
Stadsdichters
In Nederland (en België)
.
Nederland kent vele stadsdichters. Om precies te zijn waren het er vorig jaar 50. Volgens mij zaten daar ook dorpsdichters bij maar voor het gemak (waarom ook niet) houden we het op stadsdichters. Nederland telde op 1 januari 2013 precies 408 gemeenten. Dat wil zeggen dat maar 12,3% van de Nederlandse gemeenten over een stadsdichter beschikt. In Vlaanderen is het aantal inmiddels gegroeid naar 5 (van 3).
Wat is eigenlijk een stadsdichter? Stadsdichters zijn dichters die officieel door een college van burgemeester en wethouders zijn benoemd. Hun taak is meestal een aantal gedichten schrijven over de gemeente of over activiteiten en gebeurtenissen in de gemeente. Dat varieert van een paar gedichten per jaar tot maandelijks een gedicht. Sommige stadsdichters hebben daarnaast de rol van aanjager. In hun functie van stadsdichter mogen of moeten ze de inwoners van de gemeente kennis laten maken met poëzie of activiteiten op het gebied van de poëzie.
De stadsdichter van Hengelo, Fred van de Ven heeft nu voorgesteld om te komen tot een instituut voor stadsdichters. Zo’n instituut zou dan aanbevelingen kunnen doen aan de colleges: over het aantal gedichten dat geschreven zou kunnen worden, over de publicatie en over de vergoeding. Want in de regel is het liefdewerk, oud papier.
In 2005 werd de eerste stadsdichtersbundel ‘De stad en ik’ uitgegeven door uitgeverij Kontrast, onder redactie van Gerard Beense (Stadsdichter van Lelystad) gevolgd door ‘Verzen van verbondenheid’ in 2008 en ‘Stadsdichters bijeen’ in 2009 tijdens de 5e stadsdichtersdag in Lelystad. Inmiddels is de 9e stadsdichtersdag geweest in Lelystad, georganiseerd door de stichting Poëtikos, met een stadsdichtersgedichtenwedstrijd, dus volgend jaar het tweede lustrum.
De winnaar van deze wedstrijd was stadsdichter van Hengelo Lowie Gilissen met het gedicht ‘Amsterdam’.
.
Amsterdam
Nabij gehei dreunt, dreunt, dreunt,
in een dwingend ritme
als van een metronoom.
Op die doffe beat houden trams
met hun triangeltringtingtinggetinkel
en ssschurend sssnerpen
van weerbarstig wentelende wielen
helemaal geen maat.
Opgevoerde brommers overstemmen
met knalpijphard geknettterrrr
en passant moeiteloos
nerveuze claclaxons van schildpadtrage taxi’s.
Doppleriaans nadert met steeds meer nadruk
de viertonige ta-ti-ta-ta sirene
van een slalomambulance.
Te midden van deze ongeorkestreerde kakofonie
staat een straatmuzikant op zijn viool
een ti-ta-ti-ta partita van Bach te spelen,
alsof al die helse herrie om hem heen niet bestaat.
En warempel,
ik denk dat ook,
één hemels ogenblik.
.
Dichter in verzet
Maurits Mok (1907 – 1989)
.
Maurits Mok werd geboren als Mozes Mok maar veranderde zijn naam in 1971 naar Maurits. Mok was behalve dichter, schrijver, vertaler en criticus ook één van de oprichters in 1944 van uitgeverij De Bezige Bij.
Maurits Mok werd als kind geconfronteerd met de gevolgen van een oorlog: hij zag de vluchtelingen tussen 1914 en 1918 om zich heen. Ook nam hij in die tijd waar hoe hele ‘klassen’ slachtoffer waren van onrechtvaardige maatschappelijke verhoudingen. In de jaren dertig merkte hij wat het betekende, jood te zijn en tot een vervolgde bevolkingsgroep te behoren.
Mok debuteerde in 1934 met de roman Badseizoen , maar publiceerde later vooral veel poëzie. Tijdens de Tweede Wereldoorlog dook hij onder in Het Gooi. In deze periode publiceerde hij onder de pseudoniemen Victor Langeweg en Hector Mantinga.
Naast een aantal andere literaire prijzen ontving hij in 1959 de Prijs van de Stichting Kunstenaarsverzet 1942-1945.
Uit de bundel Avond aan avond uit 1970 (De Bezige Bij) een gedicht over gruwelen van de oorlog.
.
The face of god after Auschwitz
.
Al die zielen die goden aanhangen,
speeksel omzetten in gebeden,
dromen verwarmen tot mythen,
mythen verkillen tot stenen
grondslagen van een geloof –
ik schuif de mist van hun visioenen weg
en ben alleen; een ijskoud waaien
staat op, een vleugelslag
van horizon tot horizon
die vormen oproept en verslindt,
en enkel leegte achterlaat, sneeuwvelden
over de aarde, een met zwarte, uitgegloeide
zweren overdekte zon.
.
Grafbedekking
Gedichten op vreemde plekken: Deel 91 Als grafbedekking
.
Op begraafplaats Sint Barbara in Amsterdam (waar ook Simon Vinkenoog is begraven) is als grafbedekking op drie stenen platen een regel uit ‘Jimmy’, het nummer van Boudewijn de Groot, aangebracht. Dit keer dus geen grafsteen met poëzie maar grafbedekking met alleen een poëtische regel. De tekst van dit lied is van Ruud Engelander. Boudewijn de Groot droeg dit nummer op aan zijn zoon Jim de Groot.
.
Hoe sterk is de eenzame fietser
die kromgebogen over haar stuur
tegen de wind, zichzelf een weg baant?
.
Poëziepodia
Deel 9
.
Dichters in de Prinsentuin
De Stichting Literaire Activiteiten Groningen organiseert elk jaar het literaire festival Dichters in de Prinsentuin (vanaf 1998) in de Prinsentuin in de stad Groningen. In 2013 is de eerste Internationale editie een feit van 24 t/m 26 juli. ‘Land der Horizonten: dichters uit Hanzeland’ is de titel van de 16e editie van dit poëziefestival, waar naast Nederlandse en Vlaamse auteurs, dichters uit Duitsland, Polen, Denemarken en Estland zullen optreden. Alle informatie over dit bijzondere festival staat op: http://www.dichtersindeprinsentuin.nl/
.
Festina lente poëzieslag
Als sinds 1998 organiseert Festina Lente in samenwerking met de stichting Poëzieslag 1 keer in de maand een poëziewedstrijd in eetcafé Festina aan de Looiersgracht 40 b in Amsterdam. Met ingang van het seizoen 2009/2010 wordt deze wedstrijd elke derde maandagavond van de maand gehouden. In deze wedstrijd strijden (maximaal) 12 aanstormende dichters om zowel een jury- als een publieksprijs met gedichten die ze zelf geschreven hebben. De avond begint om 20.45 en is gratis toegankelijk. Meedoen kan. Kijk voor alle informatie op de website http://www.cafefestinalente.nl/poezieslag.php
.
Grote Salon Zonneveld
Lex Zonneveld organiseert met regelmaat Grote Salon Zonneveld in bar restaurant BLIJ aan de Walenburgerweg 66 in Rotterdam. Lex Zonneveld ontvangt schrijvers, dichters, kleinkunstenaars en musici. Toegang is € 5,- Informatie over Grote Salon Zonneveld staat op de Facebookpagina van Lex https://www.facebook.com/events/486811864687565/
.
Gedichten op vreemde plekken
Deel 77: Op het Onze lieve vrouwe Gasthuis in Amsterdam
.
Van Stef ontving ik wat foto’s van gedichten op bijzondere plekken. De eerste is van een deel van het gedicht ‘Lied van Amsterdam’ van Jan Campert. Dit bevindt zich op de glazen wand van een deel van het gebouw.
Hieronder de foto en het hele gedicht.
Het lied van Amsterdam
.
Verlaat ‘t Centraal en zie de stad,
die zich voor de stad ontvouwt
gelijk een waaier, baan naast baan,
van parelgrijs en goud.
Het parelgrijs der morgenlucht,
die over de Amstel stijgt,
het goud van zon en herfstseizoen,
dat al ten einde neigt.
Welk oord gij ook om haar verliet,
zij komt u tegemoet
met kaden, Damrak en de bBeurs
en schepen onder ‘t roet,
met torens rank breed en sterk van steen
en rank van makelij
en, als ge goede oren hebt,
met roepen over ‘t Y.
Daar is geen stad als Amsterdam
zoo ruim en zoo vertrouwd;
als ik een huis te bouwen had,
ik had het hier gebouwd
met vensters waar al ‘t licht door stroomt,
dat van den Amstel slaat,
wanneer de winter ‘t water stremt
en ‘t volk te schaatsen gaat.
Wie ’s avonds voor die vensters staat
hij ziet den warmen gloed,
die boven Leidsche en Rembrandtplein
de wolken walmen doet doet;
hij ziet, wanneer hij oogen heeft,
de onbewogen wacht
van Heerengracht en Keizersgracht
bij ‘t ingaan van de nacht.
Die, trouwloos van aard als ik,
eens Amsterdam verried,
hij vindt geen rust aleer zijn schuld
gedelgd is met een lied
en waar hij zwerft en wat hij zoekt
vindt hij ter wereld niet,
voordat hij weer de duiven rond
den Westertoren ziet.
En niet aleer zijn voetstap weer
de oude stad hervindt,
de Wallen, ‘t Kolkje, de Zeedijk,
of voordat hij de wind
bij Schreierstoren heeft gevoeld
te waaien door zijn haar,
niet eer houdt Amsterdam voor hem
haar liefste vreugde klaar.
Want die het diepste wordt bemind
zij toeft in Amsterdam,
zoo brandt, in edel goud gevat,
‘t juweel gelijk een vlam,
en waar het hart slaat van mijn land
slaat ook haar franke hart
rood is haar mond, o Amsterdam,
en zie haar haren zwart.
Nu dit beeld mij niet meer verlaat,
bij dag niet noch bij nacht
weet ik dat ieder sterveling
wel eens wordt thuisgebracht.
Hij neemt zijn staf, hij schoeit den voet
en keert vanwaar hij kwam;
hij delgt zijn schuld en dicht een lied
voor haar en Amsterdam
.
.
Met dank aan http://www.liedgenootschap.net
Uit: Verzamelde gedichten, uitgeverij Stols Den Haag
Poëziepodia 5
Deel 5
.
Happy Hour in Pulchri
In de Pulchri Studio aan het Lange Voorhout 15 in Den Haag wordt elke 3e vrijdag van de maand Happy Hour georganiseerd. Dit is de ene keer met muziek en de andere keer met literatuur. Mensen met literaire aspiraties kunnen zich aanmelden bij Frans de Leef (deleef@hetnet.nl) en mogen dan het podium beklimmen. Aanvang 21.00 uur. Toegang gratis en er is voor € 5,- wat te eten te krijgen.
.
Open Podium van de OBA (Bibliotheek Amsterdam)
Schrijvers van proza of poëzie maar ook zangers en cabaretiers krijgen 7 minuten de tijd om hun kunsten te tonen op het Open Podium in de centrale van de bibliotheek van Amsterdam. Het open podium is elke laatste zaterdagmiddag van de maand op de tweede etage van de bibliotheek aan de Oosterdokskade 143 van 15.00 tot 17.00 uur het hele jaar door. Wil je meedoen stuur dan een mail naar openpodium@oba.nl
.
Zalige Zondag in café de la Gare
In het Haagse café de la Gare vindt iedere eerste zondag van de maand een literaire middag plaats waar dichters en schrijvers een kans krijgen hun werk te delen met het publiek. Er is geen open podium maar je kan je aanmelden bij John Broekhuis via Facebook of via de mail: johnf@ziggo.nl Café de la Gare is te vinden aan de Nieuwe Schoolstraat 13 in Den Haag. De Zalige Zondag begint om 16.00 uur en duurt tot 19.00 uur.
.
Poëziepodia 4
Deel 4
.
Woorden in de waagschaal
Het Haarlems Podium ‘Woorden in de waagschaal’ wordt elke derde donderdag van de maand -behalve de vakantiemaanden juli en augustus- in het historische Waaggebouw georganiseerd. Het Waaggebouw staat op de hoek van het Spaarne, Damstraat 29. Tegenwoordig is daar de ‘Taverne De Waag’ gevestigd. Dit podium wordt georganiseerd door drie enthousiaste vrijwilligers van De stichting Haarlemse Dichtlijn te weten: Sonja Kagie, Nuel Gieles en Dries Havermans die ook de presentatie voor zijn rekening neemt. Op de website van De Haarlemse Dichtlijn vindt je veel informatie over alle activiteiten van deze stichting: http://www.haarlemsedichtlijn.nl/WidW/default.html
.
Het Nieuwe Dicht
Rotterdam is, opnieuw, een poëzieavond rijker. Vanaf 16 oktober vindt elke derde dinsdag van de maand in letterencafé Tsjechov&Co ‘Het Nieuwe Dicht’ plaats ( Delistraat 2, 3072 ZK Rotterdam). De avonden bestaan uit 4 uitgenodigde dichters die ieder 3 eigen werken zullen voordragen, aangevuld door 1 werk van een andere auteur. Daarnaast is er een muzikaal intermezzo en een open podium (waar de genodigde dichters ook ander werk mogen voordragen) waar men zich vooraf, of op de avond zelf voor kunnen aanmelden. Tijdens het open podium heeft elke dichter ongeveer 5 minuten om voor te dragen. De inloop is vanaf 20.00 uur, aanvang 20.30 uur en de toegang is gratis. Meer informatie over het eerstvolgende podium vind je hier: https://www.facebook.com/events/130844653730766/
.
Café Eijlders
Elke derde zondag van de maand wordt vanaf ca. 16.30 uur in Café Eijlders een dichtersmiddag georganiseerd. Café Eijlders is gesitueerd aan de Korte Leidsedwarsstraat, bij het Leidseplein in Amsterdam. De dichtmiddagen duren tot ongeveer 19.00 uur. Een aantal regels waar dichters in Eijlders zich aan dienen te houden zijn: Er wordt door dichters in meerdere ronde voorgedragen met tussendoor pauzes, de indeling van de voordrachten vindt plaats door de presentator, er mogen 3 tot 4 gedichten worden voorgedragen, korte inleidingen en goed voorbereid achter de microfoon plaats nemen, aandacht ook voor de andere dichters en elke dichtmiddag wordt afgesloten met een laatste ronde waarbij uitgekozen dichters nog eens 2 gedichten mogen voordragen. Informatie is te vinden op de website vanCafé Eijlders: http://www.eijlders.nl/index.htm
.
Gedichten op vreemde plekken
Deel 65: op een drijvend eiland
.
In het water voor blok 4 (Noordbuurt, Amsterdam) drijft een eiland. Het is een ‘drijvende-gedichten-kamer’, bedacht door de Amerikaanse kunstenaar Aiah Armajani. De dichter F. Starik maakte een gedicht over water en de wind. Het is te lezen bovenop het hekwerk rondom het eiland. Er staan stoeltjes en bankjes waarop je kunt zitten om te picknicken, weg te dromen of te spelen met vrienden. Dat is ook precies de bedoeling van de kunstenaar. Een speciaal plekje waar je even tot rust komt: weg van de drukte van de tram, de auto’s en de rest.
.
Gedichten op vreemde plekken
Deel 58: op een trap
.
Op de trap voor de nieuwe centrale bibliotheek van Amsterdam stond een gedicht van de Amsterdamse dichter Simon Vinkenoog. Inmiddels is het van de trap gesleten en aangebracht op een raam bij de entree.
.
Een nieuw gedicht voor Amsterdam
.
Je ster gaat weer stralen, Am*dam
De magie gaat weer werken, Am*dam
Het voorjaar komt nader, Am*dam
Je wordt weer verliefd, Am*dam
Je gaat vrijer bewegen, Am*dam
Er kan weer gelachen worden, Am*dam.
.
Gedichten op vreemde plekken
Deel 55: Op een muurtje bij een deur in Leiden
.
De Rotterdamse dichterCornelis Bastiaan Vaandrager (1935 – 1992) schreef het gedicht ‘Nederlandse spoorwegen’ en dit gedicht staat , in de kleuren van de NS, op een muurtje naast een voordeur in Leiden aan de Moorsweg.
.
Nederlandse Spoorwegen
Tanja, je kunt kiezen:
9.08
9.28
39
55
10.09
30
39
11.09
11.43
Doe Amsterdam de groeten
en geen gesodemieter.
Voor meer informatie over het gedicht, de locatie en hoe het er zo is gekomen: kijk bij de reacties. Met dank aan Anne Vellinga.
.
ZICHTBAAR ALLEEN 