Maandelijks archief: juli 2012

Gedichten op vreemde plekken

Deel 57: Op een rots

.

Steenhouwer Pip Hall heeft in Yorkshire een oude traditie nieuw leven ingeblazen maar op een heel nieuwe manier. In de Yorkshire Moors loopt de Stanza Stones Trail. Waar eens romantische dichters over het landschap schreven en waar wandelaars van de natuur genieten heeft zij een eeuwenoude traditie in ere hersteld: het in stenen beeldhouwen  voor navigatie doeleinden, heilige kruisen, landschapmarkeringen en herdenkingsplaten. De gedichten zijn van Simon Armitage , geboren en getogen in Marsden. Ze zijn geïnspireerd op het landschap. Ze beschrijven het water in haar verschillende verschijningsvormen zoals mist, poel, regen, fauw en sneeuw. Al deze verschijningsvormen hebben bijgedragen aan het vormen van het landschap of een bijdrage geleverd aan de industrie die er is ontstaan.

Meer lezen over deze gedichten: http://www.culture24.org.uk/history%20%26%20heritage/literature%20%26%20music/poetry/art387056

Gedichten op vreemde plekken

Deel 56: Op cupcakes

.

Dat je gedichten op de meest vreemde plekken tegenkomt is me inmiddels wel heel duidelijk geworden. Toen ik met deze categorie begon dacht ik toch al vrij snel niets nieuws meer tegen te komen. Nu blijkt dat poezie zich juist heel goed leent om overal en nog ergens op te duiken. Zo ook op cupcakes.

.

Anekdotisme?

Nog meer ismes

.

Na de dood van Rutger Kopland lees ik in de Volkskrant dat Rutger Kopland een anekdotisch dichter was. Na alle ismes die ik hier al eerder behandelde nog een isme erbij. Ik denk dat ik de wereld van de poezie eens ga vatten in een overzicht waarbij ik alle ismes en bewegingen die er in de afgelopen eeuwen voorbij zijn gekomen in een tijdvak ga zetten. Dat moet toch een enorm lange lijst worden van bewegingen, afscheidingen, afzettingen, tegenbewegingen, ideologieen en ismes, reactionair of niet. Het anekdotisme staat tegenover de zogenaamde taalgerichte poezie. Het anekdotisme is onderdeel of vergelijkbaar met de Parlando stijl. Deze poezie opvatting plaatst de dichter, de persoonlijkheid, terug in het centrum. Hierdoor komen uitdrukking van gevoelens en standpunten aan bod. Anders gezegd: in gedichten in deze stijl wordt een verhaal verteld. Een andere dichter in deze stijl die ik erg bewonder is Judith Herzberg.

.

Als je niet wilt wachten op mijn opsomming 😉 kun je ook alvast hier terecht: http://www.rozemarijnonline.net/poeziegeschiedenis.html

.

Judith Herzberg

Rutger Kopland

1934 – 2012

.

In korte tijd al de tweede grote Nederlandse dichter die is overleden. Het gedicht van Rutger Kopland voor mij is nog altijd Vertrek van dochters, een gedicht dat ik al eens publiceerde op dit blog. Omdat Rutger is overleden een gedicht over de dood  . Dit gedicht schreef Rutger voor Herman de Coninck. Lees bij Herman* Rutger en de cirkel is rond.

Kaart van een Grieks eiland

Herman*,

.
ik had je nog een kaart willen schrijven,

zo’n lullige ansicht, voorzien van een grap

over, nou ja, je weet wel waarover,

.
maar ik hoorde dat je al dood was

voor ik een grap had gevonden.

.
Ik leef nog, ons gesprek is niet af,

maar ik leef deze laatste dagen gebogen, over woorden

die ik doorstreep, weer opschrijf –

.
Waar hadden we het over, waar

waren we gebleven, zonder de dood te verwachten

schrijf je geen poëzie, daar waren we

het hartroerend over eens,

.
poëzie was geluk, het geluk om een paar woorden

te vinden die even bij elkaar wilden horen

voor de dood ons kwam halen,

.
een grap, een zorgvuldig verzwegen grap

om de dood, deze doorstrepen en weer opschrijven,

zo was poëzie.

.
Ik zal je dus nooit meer zien.

.
Ik leef deze laatste dagen gebogen, voor dat alles,

voor dat verlegen lichaam, dat weemoedige hoofd

waarmee je sprak, voor dat alles

levend wordt begraven,

.
ik bedoel, ik leef gebogen over die kaart,

je weet wel, zo’n veel te blauwe zee,

zo’n veel te blauwe hemel:

Happy days in Greece.

.
*Herman de Coninck

STRAK

Fotoverslag

.

Tijdens het lanceerfeest van Strak #3 werd een deel van de middag georganiseerd door de stichting Ongehoord! Een drietal dichters trad namens Ongehoord! op aangevuld met een gastoptreden van Rineke Minderman.

Optredende dichters: Rotterdamse Keet, Upperfloor en Wouter van Heiningen

Hieronder wat foto’s van het Ongehoord! gedeelte.

.

Gedichten op vreemde plekken

Deel 55: Op een muurtje bij een deur in Leiden

.

De Rotterdamse dichterCornelis Bastiaan Vaandrager (1935 – 1992) schreef het gedicht ‘Nederlandse spoorwegen’ en dit gedicht staat , in de kleuren van de NS, op een muurtje naast een voordeur in Leiden aan de Moorsweg.

.

Nederlandse Spoorwegen

Tanja, je kunt kiezen:

  9.08
  9.28
    39
    55
 10.09
    30
    39
 11.09 
 11.43

Doe Amsterdam de groeten
en geen gesodemieter.

Voor meer informatie over het gedicht, de locatie en hoe het er zo is gekomen: kijk bij de reacties. Met dank aan Anne Vellinga.
.

			

Strak festival

Ongehoord! podium

.

Op zaterdag 14 juli in Rotown Rotterdam: Het STRAK festival. Met van 15.45 tot 16.15 het Ongehoord! podium. Optredende dichters zijn Upperfloor, Rotterdamse Keet en ikzelf. Mijn playlist:

.

– Reasons to be cheerful part one, two and three

– A la carte

– Flarf

– Zoet

– Lied

– Noodzaak van het gunnen

– Geen vluchtig moment

.

Toegang is gratis. Rotown bevindt zich aan de Nieuwe Binnenweg 17-19.

Voor het hele programma ga je naar Facebook : lanceer feest Dtrak #3 of Strak tijdschrift.

 

 

Ver als de horizon ben je

Simon Vinkenoog

.

Na alle inhoudelijke en beschouwende poezie van de laatste dagen is het nu weer eens tijd voor een gedicht. Geen duiding, geen omschrijving, gewoon een fraai gedicht uit 1952 uit de bundel ‘Land zonder nacht’ van één van de vijftigers Simon Vinkenoog (1928 – 2009).

.

Ver als de horizon ben je

.

ver als de horizon ben je

in de glazen kist van het weer geborgen

beukend op de blikken deksels

van het najaar

ik zie de bliksem langs je lichaam trillen

en de regen loopt onrustig door je ogen

.
ik kan de afstand die mij van je scheidt

in lichtjaren tellen

en in de meter van het geluid

zoemen de seconden

.
mijn handen opnieuw in gebruik gesteld

sluiten het onweer in je borsten buiten

.
alleen de regen is thuis

op de platte daken van de nachten

zonder duizelingen

.

Het ene ‘isme’ is het andere ‘isme’ niet

Acmeïsme  vs  Symbolisme

.

Opzoek naar informatie over Futuristen (waarover later meer) kwam ik enige andere ismes tegen. Het Symbolisme en (een nog obscuurder isme) het Acmeïsme. Het Symbolisme was een stroming in de beeldende kunst, muziek en literatuur die in het fin de siècle (ca. 1890 – 1914) opgang maakte. Het ontstaan van het Symbolisme is te zien als een reactie op het rond 1850 dominante Realisme en Naturalisme in de kunst. Verbeeldingskracht, fantasie en intuïtie werden centraal gesteld. Het Symbolisme kenmerkte zich door een sterke hang naar het verleden en een gerichtheid op het onderbewuste, het ongewone en het onverklaarbare. Het symbool stond daarbij centraal. Deze stroming wortelt sterk in de Romantiek die rond 1800 onstond, ook al als een tegenbeweging voor de rede en de objectiviteit.

Het Acmeïsme was een beweging in de Russische dichtkunst die in 1910 ontstond onder leiding van Nikolaj Goemiljov en Sergej Gorodetski. De acmeïsmisten verzetten zich tegen het Symbolisme en streefden naar opperste helderheid. Acmeïsme komt van het Griekse woord ‘Acme’ dat hoogtepunt betekent. Vertegenwoordigers van deze stroming zijn o.a. Anna Achmatova en Osip Mandelstam.

Beide waren lid van het Dichtersgilde waarin de Acmeïsmisten waren verenigd. Als dichter verwierf Osip Mandelstam faam met zijn bundel Kamen (Steen). Mandelstam werd in 1934 gearresteerd vanwege het gedicht “de heerser” dat Stalin als een persoonlijke belediging opvatte. In dit gedicht werd Stalin omgeschreven als

.

“Kremlinbewoner uit de bergen, de wurger en boerendoder

zijn dikke vingers vet als wormen

en zijn woorden onwrikbaar als loden gewrichten

zijn kakkerlakkensnor lacht ” etc.

.

Naar aanleiding van dit gedicht werd Mandelstam verbannen naar het plaatsje Tsjerdyn in de Oeral, maar na een zelfmoordpoging werd zijn verbanning verplaatst naar Voronezj. Zijn verbanning eindigde in 1937. In 1938 werd hij weer opgepakt, wegens vermeende antirevolutionaire activiteiten, en tijdens zijn ondervraging bekende hij een antirevolutionair gedicht geschreven te hebben. Mandelstam werd veroordeeld tot vijf jaar in een werkkamp, maar lang voordat hij aankwam op zijn bestemming was hij al zo verzwakt, dat hij in een van de vele doorgangskampen bezweek. Hij stierf in een Goelagkamp in de buurt van Vladivostok, op 27 december 1938.

.

Tederder dan teder
je lief gelaat,
breekbaarder dan breekbaar
je bleke hand,
ver van heel de wereld
houd jij je staand,
en hoe je bent
viel niet af te wenden.
 .
Ook niet af te wenden
is je verdriet,
de vingers, rank,
van je warme handen,
de zachte klank
van wat jij manhaftig
ter sprake brengt,
het ver verschiet
waaraan je denkt…
 .
1909
.
(Bron De Gids, jaargang 163 uit 2000, vertaling Peter Zeeman)

Meer over Osip Mandelstam lees je hier: http://www.kristienwarmenhoven.nl/russische-profielen.osip-mandelstam/

Stiftgedicht

Wat is het?

.

Deze poëzievorm is een idee van de Amerikaanse schrijver Austin Kleon, die ze Newspaper Blackout Poems noemt. Hij publiceerde ze op zijn website  ( www.austinkleon.com) en een bundel ervan verscheen in april 2010 onder de titel Newspaper Blackout. In Nederland maakt onder andere Dennis Gaens (stadsdichter van Nijmegen) stiftgedichten.

.

Een stiftgedicht is een gedicht dat niet ontstaat door te schrijven maar door te schrappen. Je maakt een stiftgedicht door met een merkstift in een bestaande gedrukte tekst (vaak krantenartikelen of een bladzijde uit een oud boek), woorden of delen van woorden te schrappen tot wat overblijft een gedicht vormt, dat niets meer met de oorspronkelijke tekst te maken hoeft te hebben.

.

Hier zijn enkele voorbeelden. De linker is van Judy Elfferich (http://judyelf.edublogs.org/)