Site-archief

In ons hoofd zit wat voorbij is

Ankie Peypers (1928 – 2008)

.

Gistermiddag was ik bij het afscheid van een collega en in een van de speeches  hoorde ik daar de zin ‘In ons hoofd zit wat voorbij is’.

Die zin intrigeerde me en ik heb hem gelijk genoteerd. Vandaag heb ik er naar gezocht en het blijkt een citaat te zijn van Ankie Peypers.

Eig. Johanna Annie Peijpers, Nederlandse dichteres en prozaschrijfster (Amsterdam 29.9.1928). Aanvankelijk journaliste bij het socialistische bladDe Vlam en bij Het Vrije Volk. Ze debuteerde met poëzie in Libertinage en in 1951 verscheen haar bundel October. Haar gedichten vertonen verwantschap met de poëzie van de Vijftigers, vooral door de associatietechniek, maar ze heeft nooit echt deel uitgemaakt van deze groep. (Bron: dbnl.org).

Een voorbeeld van een van haar gedichten:

.

 Dood

        De vogels, executeurs-testementair
        van de verzen die ik heb geschreven,
        komen als het herfst wordt naar mij toe,
        denkend dat het einde van mijn leven
        samenvalt met het beginnend sterven
        in de bomen rond hun vogelnesten,
        met de onrust in hun vogelbloed.

        Zij vliegen snel om nog op tijd te zijn
        voor het bladerritselend verwaaien van mijn leven
        en vragen mij:
        dood-zijn is dat
        zoals een telefoondraad is,
        tussen twee palen strakgespannen,
        omgeven door de ijle lucht
        en roerloos zijn, een heel klein zwart,
        dat niet kan zingen en geen antwoord geven?
.

 

Poëtische actie

Accion poetica

.

Accion poetica is een universele poëtische beweging die zich manifesteert in muurschilderingen. Dichters die zich hiermee bezig houden zijn onder andere Jaime Sabines en Octavio Paz maar feitelijk kan iedereen deelnemen aan deze literaire poëtische actie.

Accion Poetica ontstond 15 jaar geleden in Monterrey en het grootstedelijk gebied in de staat Nueve Leon in Mexico. Daarna heeft het zich uitgebreid naar Mexico stad en Guadalajara en ook naar Spanje. Er zijn inmiddels ruim 3500 muurschilderingen bekend. Accion Poetica geloofd dat alles in deze wereld en in ons bestaan poëtische kracht heeft en dat wordt gedeeld via muurschilderingen.

Hier een aantal voorbeelden met vertaling (mijn Spaans is niet al te best dus als jullie een betere vertaling weten hou ik me aanbevolen).

.  

Maak dat ik me even verlies

Je naam zeggen is mijn bestemming spellen

Vandaag is jouw- kussen-dag

We moeten onmiddelijk verliefd worden

Je waste mijn ogen als een lied

Gedichtenvanger of Poemcatcher

Breng gedichten onder de mensen

.

Waarschijnlijk ken je ze wel; de dreamcatchers, met draad en veren vormgegeven hangers die je dromen vangen (van oorsprong afkomstig bij de indianen van Noord Amerika). Menig huis of slaapkamer heeft er een hangen.

Gebaseerd op de dreamcather heeft de ‘stadsdichter’ van Edmonton (de hoofdstad van de Canadese provincie Alberta) een poemcatcher ontwikkeld. Anna Marie Sewell, de laureaatdichter van Edmonton lanceerde in september 2011 haar gedichtenvanger in het stadhuis van Edmonton. Deze houten boog met gedichtenvanger staat achter een tafel waarvan de poten gemaakt zijn van dichtbundels en waarop een boek ligt waarin de burgers van Edmonton hun gedichten of andere artistieke ingevingen kunnen noteren.

“The poem catcher is here for people of Edmonton to bring their impressions of what it is that makes Edmonton a place that we dream about, a place that we love, and a place that we call home,”  aldus Sewell.

De ideeën, de woorden, de zinnen en de beelden gebruikt Sewell dan weer in haar stadsgedichten. Hierbij zal ze altijd op zoek zijn naar terugkerende thema’s in de bijdragen van de burgers van Edmonton.

Het gedichtenvanger project loopt tot het eind van haar termijn als laureaatdichter in juni 2013.

.

Hans Andreus

Hans Andreus (1926-1977)

Een dichter die ik al lang zeer bewonder en waardeer is Hans Andreus. Hij was niet alleen bekend als dichter (zijn werk wordt gezien als ‘experimentele dichtkunst’ en hij is één van de vijftigers) maar ook als schrijver van kinderboeken.

Of hoe dat heet

 

Gelukkig dat
Het licht bestaat

en dat het met
me doet en praat

en dat ik weet
dat ik er vandaan

kom, van het licht
of hoe dat heet.

 

Uit: Holte van het licht (1975)

(met dank aan http://www.poëzie-leestafel.info)

Nu u!

Literair productiehuis Wintertuin

.

Nu u! Is het eigenzinnige en poëtische antwoord van Literair Productiehuis Wintertuin op de canondiscussie. Ze hebben een reeks grote gedichten van vroeger aan grote dichters van nu, met de vraag:
Als u dit gedicht nu zou schrijven, hoe zou het dan klinken?
Deze nieuwe poëzie is samen met de klassiekers waarop ze gebaseerd zijn staan in dit fraaie boekje.

Een voorbeeld van een klassieker van ‘nu’ is een gedicht van K. Michel ‘Onder het tuimelraam’ met als inspiratie het gedicht ‘Impasse’ van Martinus Nijhoff.

.

Onder het tuimelraam

Tussen
twee keukens
Tussen
Twee sonetten

Tussen
Daar en hier
Hem en haar

Klemt
Al dagenlang vandaag
Een vraag

Maar tussen
Stoom en blauwe ogen
Niet en lied
Fluit de fluitketel

.

Nieuw gedicht

Vergezicht

 

Vrees niet

wat er niet is

 

zei ze toen ik

aan haar voeten lag

 

leg geen verbanden

als er geen wonden zijn

 

en geef door wat je

het liefst voor jezelf houdt

 

ik stond op, gaf haar een kus

waarna ik mijn weg vervolgde

Jan Arends

3 FM

.

Vanmorgen was bij Giel op 3FM de dichter Erik Jan Harmens te horen (hij had de Gielmobiel). Gevraagd naar zijn favoriete gedicht antwoorde hij dat hij vooral een zogenaamd citaat van Jan Arends zo mooi vond.  Het citaat:

.

Een

strelende hand

doet

mij ook pijn

.

Prachtig in al zijn eenvoud. Jan Arends (1925 – 1974) is vooral bekend geworden van zijn verhalenbundel uit 1972 ‘Keefman’.

Zijn poëzie is minder bekend maar zeker de moeite waard.

Een voorbeeld (met dank aan gedichten.nl)

.

Een kleine barst

Een

kleine barst

wordt

een scheur.


Een

scheur

wordt

een kloof.


En zo

staat de mens

alleen.

Dichten als morele opdracht

Piet Gerbrandy

.

In de Volkskrant van afgelopen zaterdag staat een interessant artikel over de dichter Piet Gerbrandy. Hierin zegt hij o.a. “Poëzie zet een kleine groep lezers aan het denken en hopelijk is het effect sterk genoeg om als kringen op het water uit te dijen. Iedere kunstenaar werkt, als het goed is, mee aan het grote culturele project van bewustwoording, aan vergroting van sensitiviteit, intellectuele groei en uiteindelijk politieke actie. Ik zie mijn bijdrage daarin als een morele opdracht”

En over poëzie als kunstvorm: “Ik denk dat poëzie voor een potentieel zo marginale kunst echt een behoorlijk mooie positie in de maatschappij heeft”.

.

In het Kunsten katern van de zaterdag krant van 15 september.

Hieronder een gedicht van Piet Gerrandy  met dank aan Gedichten.nl

.

Geen griepje, nee liever steriele

.

Geen griepje, nee liever steriele

slangen door de neus, haperende

symbolen op een schermpje, op de walkman

.

die doorschreeuwt als ik niet meer hoor,

My Favourite Things. Zo wil ik dat het gaat:

weloverwogen en onopgemerkt.

.

Anonymous, particulier verzekerd.

.

Nieuw gedicht

Symfonie

.

Het zijn de vingers, de nagels en

de voeten, de vooruitgeschoven posten

van verder onderzoek en interesse

 .

het zijn de lokken haar, bijna onverschillig

vallen ze langs de wangen, maken ze

ogen zichtbaar, lichten in het donker

 .

het zijn de woorden, de verwijzingen

naar andere tijdstippen, de zinnen die

nadreunen, paukenslagen in een symfonie

. 

die altijd blijven hangen, de zangstem

die plots vanuit een meerstemmig koor doordringt,

al mijn zintuigen vastgrijpt en mij met warmte vult

.

Gedichten op vreemde plekken

Deel 62: Op een muur van het station (Rotterdam)

.

Dit gedicht van de Rotterdamse stadsdichter Ester Naomi Perquin is aangebracht op een muur van het Centraal Station van Rotterdam.

.

Met dank aan @Dokajunk