Site-archief
Fragment
V weekeinde
.
In de Volkskrant, in het V weekeinde katern, een groot artikel/interview met Kira Wuck, zeer succesvol met haar debuutbundel en in maart 2011 nog op het Ongehoord! podium. Daarnaast las ik in de bijdrage van Jean-Pierre Geelen, refererend aan de bijdrage van Peter R. de Vries aan de televisie van 2012 de volgende zinnen:
.
Noem mij, bevestig mijn bestaan
laat mijn naam zijn als een keten
noem mij, noem mij, spreek mij aan
o, noem mij bij mijn diepste naam
.
Er stond geen verwijzing naar de dichter maar wij weten natuurlijk allemaal dat dit uit ‘Mijn moeder is mijn naam vergeten’ komt van Neeltje Maria Min. En omdat het zo’n prachtig gedicht is hier de hele tekst.
.
mijn moeder is mijn naam vergeten,
mijn kind weet nog niet hoe ik heet.
Hoe moet ik mij geborgen weten?
.
Noem mij, bevestig mijn bestaan,
laat mijn naam zijn als een keten.
Noem mij, noem mij, spreek mij aan,
o, noem mij bij mijn diepste naam.
.
Voor wie ik liefheb, wil ik heten.
.
Uit: Voor wie ik liefheb wil ik heten, 1966
Chris van Geel
Dichter en beeldend kunstenaar (1917 – 1974)
.
In de Volkskrant van 8 december (boekenbijlage) staat een recensie van ‘Ik ben een onderling onverzoenlijke ratjetoe’, een brievenboek van Chris van Geel, dichter en beeldend kunstenaar. Nu kende ik de dichter Chris van Geel eerlijk gezegd niet maar de beschrijving door Aleid Truijens maakt mij nieuwsgierig.
Allereerst was er de opmerking dat je Chris van Geel moest ‘close readen’. Ik heb de definitie van close reading er maar eens bijgezocht en daaruit blijkt dat deze vorm van ‘duiden’ niet of nauwelijks meer wordt gebruikt. Uit Wikipedia:
.
Close reading is een vorm van literaire kritiek die zich toelegt op een minutieuze lezing van de tekst zelf, zonder gebruik te maken van biografische of andere extra-literaire informatie.
Close reading gaat ervan uit dat geen enkel element in een literaire tekst er ‘zomaar’ staat: alles heeft zijn functie en de tekst vertoont een hechte samenhang in al zijn lagen.
De zuivere close reading wordt tegenwoordig bijna niet meer beoefend. Onder invloed van de ‘cultural studies’ wordt literatuur weer bestudeerd als onderdeel van een historisch, maatschappelijk en cultureel netwerk.
.
Dat deze vorm van lezing en duiding niet meer in zwang is lijkt me terecht. Toch werd ik alsmaar nieuwsgieriger helemaal toen ik las dat ‘Van hen (Jan Emmens, Jan Hanlo, Judith Herzberg, Elisabeth Eybers en Tom van Deel…) moest hij weten wat ze goed vonden en wat niet, welke regels weg of anders moesten’ en ‘Toen in 1958 zijn eerste bundel Spinroc verscheen, was hij een ervaren dichter’. Voeg daarbij alle rampspoed die hem overkwam in zijn leven en het enige dat je nog wil is zijn poëzie lezen.
Wat opvalt is zijn voorkeur voor het dichten over de natuur. Op de blog van Elly de Waard http://www.ellydewaard.nl/blog/ (zij woonde in de jaren 60 van de vorige eeuw samen met Chris van Geel) staan bij de nagelaten gedichten louter gedichten over de natuur. Hier een voorbeeld.
.
Eenden
Ze zijn al weg uit water
en moeilijk van bewegen
verruilen zij hun zwijgen
voor angstaanjagend kwaken.
.
Op de begroeide oevers
klapwieken zij omdat ze niet
hun snavel ongestoord
in water kunnen steken.
.
Met tegenzin op vleugels
verlaten zij de grond,
hun zware lichaam trekt
uit zicht het donker in.
.
met dank aan gedichten.nl
.
Hoewel ik bij de gedichten die ik heb kunnen vinden niet aan close reading heb gedaan, vond ik ze heel toegankelijk en bijzonder. Hoewel poëzie over de natuur mij dan weer minder boeit, waren de gedichten die ik las zeer de moeite waard. Kortom een dichter om te ontdekken als je hem nog niet kende of te herlezen als je hem al wel kende.
Dichten als morele opdracht
Piet Gerbrandy
.
In de Volkskrant van afgelopen zaterdag staat een interessant artikel over de dichter Piet Gerbrandy. Hierin zegt hij o.a. “Poëzie zet een kleine groep lezers aan het denken en hopelijk is het effect sterk genoeg om als kringen op het water uit te dijen. Iedere kunstenaar werkt, als het goed is, mee aan het grote culturele project van bewustwoording, aan vergroting van sensitiviteit, intellectuele groei en uiteindelijk politieke actie. Ik zie mijn bijdrage daarin als een morele opdracht”
En over poëzie als kunstvorm: “Ik denk dat poëzie voor een potentieel zo marginale kunst echt een behoorlijk mooie positie in de maatschappij heeft”.
.
In het Kunsten katern van de zaterdag krant van 15 september.
Hieronder een gedicht van Piet Gerrandy met dank aan Gedichten.nl
.
Geen griepje, nee liever steriele
.
Geen griepje, nee liever steriele
slangen door de neus, haperende
symbolen op een schermpje, op de walkman
.
die doorschreeuwt als ik niet meer hoor,
My Favourite Things. Zo wil ik dat het gaat:
weloverwogen en onopgemerkt.
.
Anonymous, particulier verzekerd.
.
Anekdotisme?
Nog meer ismes
.
Na de dood van Rutger Kopland lees ik in de Volkskrant dat Rutger Kopland een anekdotisch dichter was. Na alle ismes die ik hier al eerder behandelde nog een isme erbij. Ik denk dat ik de wereld van de poezie eens ga vatten in een overzicht waarbij ik alle ismes en bewegingen die er in de afgelopen eeuwen voorbij zijn gekomen in een tijdvak ga zetten. Dat moet toch een enorm lange lijst worden van bewegingen, afscheidingen, afzettingen, tegenbewegingen, ideologieen en ismes, reactionair of niet. Het anekdotisme staat tegenover de zogenaamde taalgerichte poezie. Het anekdotisme is onderdeel of vergelijkbaar met de Parlando stijl. Deze poezie opvatting plaatst de dichter, de persoonlijkheid, terug in het centrum. Hierdoor komen uitdrukking van gevoelens en standpunten aan bod. Anders gezegd: in gedichten in deze stijl wordt een verhaal verteld. Een andere dichter in deze stijl die ik erg bewonder is Judith Herzberg.
.
Als je niet wilt wachten op mijn opsomming 😉 kun je ook alvast hier terecht: http://www.rozemarijnonline.net/poeziegeschiedenis.html
.
Judith Herzberg
Sport gedicht
Grantland Rice
Vanmorgen in de Volkskrant wordt een strofe uit een gedicht van Grantland Rice geciteerd. Het citaat staat in een uitgebreid stuk over het EK voetbal. In 1941 schreef Rice in zijn gedicht ‘Alumnus Football’ :
.
For whem the One great scorer comes
To mark against your name
He writes – not that you won or lost-
But how you played the game
.
Een mooi citaat ware het niet dat Grantland Rice schreef over American Football en dat is toch echt een heel andere tak van sport, Voor het hele gedicht: http://runalot.blogspot.nl/2007/12/alumnus-football-by-grantland-rice.html
.
ZICHTBAAR ALLEEN 