Site-archief
Dennis O’Driscoll
1954 – 2012
.
Opnieuw is er een dichter overleden. Op Facebook las ik het bericht van het overlijden van Dennis O’Driscoll op 24 december jongstleden.
Deze Ierse dichter publiceerde in totaal 9 poëziebundels, ontving vele prijzen voor zijn werk en had een eredoctoraat in de literatuur aan the University College in Dublin. O’Driscoll’s werk karakteriseerde zich door het economische woordgebruik en terugkerende motieven als sterfelijkheid en de breekbaarheid van het alledaagse leven.
Voor dat O’Driscoll zelf poëzie publiceerde was hij actief en bekend als poëziecriticus. The Times Literary Supplement noemde hem eens ‘een van Ierlands meest gerespecteerde poëziecritici’. In het Engels taalgebied een grote naam, voor wie het (nog) niet kent, op http://www.poetryfoundation.org kun je zijn biografie alsmede een aantal gedichten van zijn hand lezen. Hier alvast een gedicht van hem.
.
Normally speaking
Dertigduizend bezoeken
Gehaald!
.
Op 18 december vroeg ik mij af of ik dit jaar 30.000 pageviews zou kunnen halen in 2012. Dat is gelukt, inmiddels staat de teller op 30.091 en we hebben we nog een paar dagen te gaan. Toen ik in 2007 begon met dit blog had ik werkelijk geen idee hoeveel en door wie dit blog gelezen zou gaan worden. Inmiddels heb ik daar een redelijk goed beeld van.
Een rijtje cijfers van pageviews door de jaren heen:
.
2007: 550 (vanaf oktober)
2008: 11.296
2009: 13.782
2010: 12.225
2011: 13.402 (overgang van web-log naar wordpress)
2012: 30.091 (tot 28 december)
.
Gesterkt door deze mooie cijfers zal ik ook in 2013 schrijven over poëzie in het algemeen, de mooiste gedichten posten, over de uithoeken van de poëzie schrijven, mijn gedichten posten, over vreemde vormen en vreemde plekken schrijven m.b.t. poëzie en jullie proberen te blijven verrassen met bijzondere, mooie en /of ontroerende stukjes.
Voor 2013: Op naar de 40.000!
.
Fragment
V weekeinde
.
In de Volkskrant, in het V weekeinde katern, een groot artikel/interview met Kira Wuck, zeer succesvol met haar debuutbundel en in maart 2011 nog op het Ongehoord! podium. Daarnaast las ik in de bijdrage van Jean-Pierre Geelen, refererend aan de bijdrage van Peter R. de Vries aan de televisie van 2012 de volgende zinnen:
.
Noem mij, bevestig mijn bestaan
laat mijn naam zijn als een keten
noem mij, noem mij, spreek mij aan
o, noem mij bij mijn diepste naam
.
Er stond geen verwijzing naar de dichter maar wij weten natuurlijk allemaal dat dit uit ‘Mijn moeder is mijn naam vergeten’ komt van Neeltje Maria Min. En omdat het zo’n prachtig gedicht is hier de hele tekst.
.
mijn moeder is mijn naam vergeten,
mijn kind weet nog niet hoe ik heet.
Hoe moet ik mij geborgen weten?
.
Noem mij, bevestig mijn bestaan,
laat mijn naam zijn als een keten.
Noem mij, noem mij, spreek mij aan,
o, noem mij bij mijn diepste naam.
.
Voor wie ik liefheb, wil ik heten.
.
Uit: Voor wie ik liefheb wil ik heten, 1966
Droomboekje
Vrijdag 14 december 2012
.
Op vrijdag 14 december om 17.00 uur presenteert Uitgeverij Nadorst, in Studio Bakkerij aan de Bergweg 283 te Rotterdam, het ‘Dromenboekje’, een intiem boekje over de liefde. Het boekje is het resultaat van de samenwerking tussen dichter Joris Lenstra ( één van de juryleden van de Ongehoord! Poëziewedstrijd 2012) en beeldend kunstenares Frances Alleblas.
Joris Lenstra schreef 26 dromerige gedichten. Frances Alleblas maakte, geïnspireerd op de deze teksten, evenzeer dromerige, suggestieve tekeningen.
.
De bijbehorende tentoonstelling in Studio Bakkerij loopt nog tot en met februari 2013.
Hieronder een voorbeeld uit het ‘Dromenboekje’.
.
Hervé Deleu
Winnaar Ongehoord! Poëzieprijs 2012
.
Op 11 november werd zijn gedicht door de jury verkozen tot het beste van de inzendingen van de Ongehoord! poëziewedstrijd 2012. Hervé Deleu is naast een goed dichter ook nog eens een bijzonder aimabel mens. Hij stuurde mij zijn, in eigen beheer, uitgegeven werk toe.
In 2013 wordt Hervé (en Erna Spoelstra en Sabine Kars) uitgenodigd om voor te dragen op het Ongehoord! podium. Hier alvast een gedicht van zijn hand.
Uit de bundel ‘Controverse’ het gedicht ‘Treingezel’.
.
Treingezel
.
Onderuitgezakt
oogt hij als een valstrik
die haar moeiteloos
in hem zal doen opgaan.
Maar ze is een vrouw van de liefde
die weet dat ze verloren is
als ze terugkijkt.
Ze opent een boek
en beschermt haar blik.
De wereld krimpt tot twee bladzijden.
.
Shakespeare and Company
George Whitman
.
Begin 2012 was ik met mijn gezin en vrienden in Parijs en al wandelend kwamen we plots langs Shakespeare and Company, een boekhandel waar ik al veel over gelezen had. We gingen uiteraard naar binnen en de boekhandel maakt zijn naam helemaal waar. Overal boeken, van de grond tot aan het plafond, klein en overvol, zoals je een boekhandel waar je wil rondstruinen graag ziet. Op een muur van de boekhandel staat de volgende tekst: ‘Be not inhospitable tot strangers, lest they be angels in disguise’. Omdat ik iets wist van de achtergrond van deze boekhandel dacht ik dat de uitspraak van de eigenaar/oprichter George Whitman was. Toen ik echter wat aan het browsen was op internet kwam ik een artikel tegen waaruit bleek dat dit geen uitspraak van Whitman was, geen uitspraak van W.B. Yeats, zoals Whitman zelf dacht maar een variatie op een bijbelse tekst uit het oude testament “Do not neglect to show hospitality to strangers, for by doing that some have entertained angels without knowing it.” Voorwaar een mooie uitspraak voor in zo’n boekhandel.
.
Shakespeare and Company organiseert in dat kleine winkeltje zelfs podia voor dichters, schrijvers en vertalers van poëzie. De foto’s zijn van maart 2012 (misschien was ik er toen wel, jammer gemist!) met o.a. de dichters Jane Draycott, Mimi Khalvati, Olivia McCannon en Sasha Dugdale.
.
Lang geleden
Bart Mesotten (1923 – 2012)
.
Sinds enige tijd ben ik geabonneerd op The Librarian’s Gazette, een Vlaamse (!) nieuwsbrief voor de informatie professional. In de editie van vandaag stond een berichtje dat de Belgische Haikudichter Bart Mesotten was overleden. Nu zei deze naam mij niet veel maar na enig nazoeken blijkt de Norbertijn Bart Mesotten schrijver en actieve propagandist van haiku’s. Mesotten studeerde klassieke filologie en was leraar. Bart Mesotten werd vooral bekend met zijn publicaties waarin hij nauwkeurig allerlei klassieke, Bijbelse en religieuze uitdrukkingen in onze taal ontrafelde. „Opdat het bewaard zou blijven”, vertelde hij zelf. Hij richtte het Haikoe-centrum Vlaanderen op en het tijdschrift Vuursteen. Voor zijn pionierswerk op dat gebied ontving hij in 2000 de prestigieuze Masaoka Shiki international Haiku Award in het Japanse Matsuyama.
Maar hij schreef ook gedichten anders dan haiku’s.
Hieronder een mooi voorbeeld van zijn kunnen.
.
lang geleden
.
lang geleden
gleed de tijd
geluidloos over de aarde
die vlak van stilte was
de aarde was zijn vriendin
zij praatten met elkaar
en niet brak de stilte
.
in de schoot der aarde
kiemde toen een vrucht
de bastaardvrucht van geluid
en de aarde baarde
struiken en bomen van geluid
huizen en pleinen van geluid
.
nu vindt de tijd geen stilte meer
waar hij zijn voet kan zetten
hij ijlt hij schiet over de aarde
en de aarde hoort het niet
en de aarde ziet het niet
daar staat de dood
.
Ieder ontwaken een feest
Adriaan Bontebal (1952 – 2012)
.
In het midden van de jaren tachtig las ik de verhalenbundel van Adriaan Bontebal ‘Vijf voor vierentachtig’ moet dat zijn geweest. Eerlijk gezegd weet ik de titel niet meer precies maar omdat dit de enige verhalenbundel is die hij uitgaf in die tijd moet dat hem wel geweest zijn. Ik was toen al onder de indruk van zijn talent om schijnbaar nietszeggende, lullige, dagelijkse dingen zo te beschrijven dat ik er in ieder geval erg om moest lachen en van kon genieten. De naam van Bontebal is me altijd bijgebleven. Toen begin 2012 het bericht verscheen dat hij was overleden moest ik meteen weer aan die tijd terugdenken. Bontebal of Aad van Rijn, zoals zijn echte naam was, was ook dichter. Hij publiceerde meerdere bundels in de loop van de tijd. Ook schreef hij tot aan zijn dood een blog op http://www.bloggen.be/adriaanbontebal/
Hieronder zo’n typisch Bontebal gedicht.
.
ONTWAKEN
.
Ieder ontwaken
een feest
.
Ik sta op
rek me uit en
krab me eens flink
aan het onderlijf
,
Als rijpe vruchten
vallen de eitjes
van mijn schaamluis
op het dauwvochtige
slaapkamerzeil
.
Iedere morgen
een feest
.
Zwarte koffie
zware shag en
scharreleieren
bij het ontbijt
.
Juryrapport winnend gedicht
Winnaar Ongehoord Poëzieprijs 2012: ‘Let the sin begin’.
.
En dan nu het juryrapport van het winnende gedicht van Hervé Deleu ‘In de ochtendfile’. Het gedicht heb ik maandag 12 november reeds geplaatst op dit blog.
.
Juryrapport
Toen wij de ingezonden gedichten bespraken, werd al snel duidelijk dat één tekst met kop en schouders boven de rest uitstak. Het overleefde zonder enige discussie de voorselecties en heeft die koppositie niet meer afgestaan.
Dit tekstje wist ons aangenaam te verrassen. De beeldspraak is helder. Het is tekstje beschrijven. Het weet goed de valkuilen van het clichématige te vermijden. En ook zonder hoogdravend poëtisch taalgebruik, hebben we hier een spannend geschreven dichtwerkje.
Het begint aarzelend en onbestemd, maar vanaf regel vier wordt koers gezet richting het thema: ‘Let the sin begin’. Het hoogtepunt is de beschrijving die begint op regel zeven:
‘Ongegeneerd beklemt ze
de gladde kop van de pookversnelling
en ademt traag.’
Op beknopte, haast filmische wijze wordt hier het hoofdpersoon neergezet.
De rest van het gedicht is een beschrijving van deze vrouw die zich in haar auto in de file overgeeft aan de wellust.
Deze uitwerking wekt bewondering door de knap volgehouden, bondige stijl en door het vermijden van de gemeenplaatsen. Een tekst met dit onderwerp kan een draak van een gedichtje opleveren, maar hier is dat niet gebeurd. In plaats daarvan is er een sterke tekst geschreven met een kop en keurige staart. Er wordt nergens nodeloos uitgeweid. En het verbond van de wellustige vrouw met haar warmbloedige auto is beeldend en voelbaar beschreven.
Leuk detail is dat wij als lezers ook niet zonder zonde zijn. Tijdens het lezen, of luisteren, worden wij voyeurs die schaamteloos toekijken naar deze vrouw, die zich in haar auto alleen waant.
Vandaar dat wij het gedicht ‘In de ochtendfile’, als winnaar hebben uitgekozen van de dichtwedstrijd van Ongehoord 2012, ‘Let the sin begin.’
Joris Lenstra
.
Tweede prijswinnaar Ongehoord! Poëziewedstrijd 2012
Juryrapport en gedicht
.
Zoals beloofd gisteren, vandaag de winnaar van de tweede prijs in de Ongehoord! Poëzieprijs 2012 met het juryrapport. De 2e prijs is voor: Erna Spoelstra
.
Heeft u voor mij
.
Kunt u de hoer in mij ontkroezen
alstublieft en daarna op mijn rood gezwollen
huid de haren weven
die van Johanna zijn geweest
blond en bijna acht.
Kunt u haar afgeknipte vlechten hechten zo
dat niemand dat kan zien en
.
kunt u mijn verzopen huid verzengen
tot aan mijn oren en mijn hals zo
dat de blaren willen wellen en
knappen en ik weer het rijpe vel heb van
Johanna blond en bijna acht.
.
En kunt u ook de vuilbek uit mij trekken
in kleine porties bruin en hard
gaten boren in mijn kaken
gave witte tanden plaatsen
maar wel scheef en
met een beugel zodat ik lach als
Johanna blond en bijna acht?
.
En kunt u tenslotte de veelvraat uit mij zuigen
met uw buis
flexibel de ballast die ik draag doorsluizen
naar wat bekers van een liter
zodat mijn lege schoot weer lijkt
op die van Johanna blond en bijna acht?
.
Juryrapport
Het gedicht ‘Heeft u voor mij’ heeft van ons de tweede plek gekregen.
.
Het is een mysterieus gedicht. Dat het verhaal vertelt van iemand die intens heeft geleefd, die terugkijkt op haar leven.
Een raadsel. Wie is de vrouw, wie is Johanna? Heeft ze spijt van haar verleden of is het juist heimwee? Wil ze het verleden overdoen, beter doen of juist herbeleven zoals het ging?
Je wilt het wéér lezen, het ontrafelen, maar het raadsel blijft.…
De langgerekte zinnen maken dat je steeds sneller wilt lezen, ze wekken nieuwsgierigheid op en zorgen voor spanning.
De zinnen worden bovendien verrassend afgebroken, waardoor bijzondere pauzes ontstaan. Er is geen eindrijm maar de klanken kloppen en lijken bewust bij elkaar gezet:
.
En kunt u tenslotte de veelvraat uit mij zuigen
met uw buis
flexibel de ballast die ik draag doorsluizen
.
De ouderdom die de vertelster zo tegenstaat, zorgt voor felheid en spanning in het lezen; de zonden lijken er vanaf te druipen. De jeugd en de puurheid van Johanna daarnaast brengen rust, vertraging en mooie pauzes. Samen een prachtige balans.
Liselore Scheffers
ZICHTBAAR ALLEEN 