Site-archief
Gedichten in licht
Wèntjerdruim’s gedichten in licht
.
In samenwerking met de bibliotheken van BiblioNova (in Limburg) zijn een aantal dichters en schrijvers met een binding met Sittard-Geleen, in januari 2014 gevraagd om een kort verhaal of gedicht te schrijven met als thema ‘Sittard’ of ‘Winter’. Uit de ingezonden gedichten en verhalen zijn vervolgens zeven gedichten/verhalen geselecteerd, die in de binnenstad van Sittard op diverse locaties in de openbare ruimte zijn geprojecteerd.
De geselecteerde dichters en schrijvers zijn: Jack Jacobs, Meindert Muller, Maurice Hermans, John Hertogh, Leonne Cramers, Bep Mergelsberg en Niek Bremen. Naast de lichtprojecties, zijn er in diverse etalages en winkels in de binnenstad van Sittard schermen geplaatst waarop een ‘storytrail’ te bekijken is. Dit ‘spoor’ van tv-schermen toont het programma van Wèntjerdruim, afgewisseld met oude winterse foto’s van Sittard en gedichten over ‘Sittard’ en/of ‘winter’.
De Noordzee
Albert Verwey
.
De Tachtigers vormden een vernieuwende beweging binnen de Nederlandse literatuur die van ongeveer 1880 tot 1894 bestond. In het werk van deze auteurs kwamen het Impressionisme en het Naturalisme sterk naar voren. De Tachtigers zijn vooral van belang vanwege de vernieuwing die zij aanbrachten in de poëzie. De beweging moet worden beschouwd als een late voortzetting van en tevens een sterke kritiek op het werk uit de Romantiek, de periode die er direct aan vooraf was gegaan. De Tachtigers schreven dus vooral om louter schoonheid te scheppen.
Een van de belangrijkste exponenten van de Tachtigers was Albert Verwey (1865 – 1937). Van hem het gedicht ‘De Noordzee’
.
De Noordzee
.
De Noordzee doet zijn gore golven dreunen
En laat ze op ’t strand in lange lijnen breken.
Zijn voorjaarswater marmren groene streken
En schuim en zwart waaronder schelpen kreunen
Zie van ’t balkon mij naar den einder leunen
Met ogen die sinds lang zo wijd niet keken:
Een droom in ’t hart is me eer ik ’t wist ontweken
En ’t oog wil buiten me op iets komends steunen.
Hoe ben ik altijd weer vervuld, verlaten:
Vervuld van liefde en hoop en schoon geloven;
Verlaten als mijn dromen mij begeven.
Maar dan komt, o Natuur, langs alle straten,
Uw kracht, uw groei, uw dreiging, uw beloven –
Hoe klopt mijn hart van nieuw, van eeuwig leven.
.
Schilderij door Jan Veth.
Date een dichter, een verslag
Boerol 2014
.
De regelmatige lezer van dit blog is het vast niet ontgaan, zaterdag 5 juli was er Boerol in Maasland, gemeente Midden-Delfland. Samen met Irene Siekman, Menno Smit, Robbert Meijntjes, Joz Knoop, Edwin de Voigt, Mark Boninsegna, Kobus Carbon, Tim van den Eijk en Rick Baggermans mocht ik daar als dichter voordragen. Als vorm was ‘date een dichter’ gekozen. Uit een menu van namen met een korte maar krachtige omschrijving kon het publiek kiezen uit een dichter. Middels een prachtige oude bakelieten telefoon kreeg men contact met de dichterstafel alwaar de bestelde dichter zich naar de ‘klant’ begaf en een privé voordracht gaf.
Maar voor het zover was stelde een deel van de groep dichters zich op bij de ingang van het terrein om als poëtisch dichterscollectief de bezoekers middels een gedicht te verwelkomen. Hoewel het zachtjes regende kwamen toch al vroeg een hoop bezoekers en het gedicht speciaal voor hen werd zeer op prijs gesteld.
Later, toen het weer zich wat herstelde werd op de schapenweide een programma van 50 minuten verzorgd door de dichters aangevuld met gitarist Michel Ebben. Het publiek genoot tot het toch weer begon te regenen. Toen de regen dermate hard naar beneden kwam dat bijna iedereen tot op zijn onderkleding drijfnat was besloot Menno als presentator dat dan maar iedereen die er nog was in de half open kar moest plaats nemen om in ieder geval enigszins droog de rest van het programma te genieten. Dit leidde tot een hilarische situatie waar publiek en dichters hutjemutje bovenop elkaar stonden te genieten van poëzie te midden van een leeg veld in de stromende regen.
.
Daarna werd het weer snel beter en kon het daten met een dichter in volle omvang losbarsten. Gestimuleerd door verschillende voordichters werden vele bezoekers verleid om tot een date te komen met een dichter naar keuze. En of dit nu was onder de boom naast de dichterstafel, achter de stallen of gewoon op de doorgang langs de standjes, vele bezoekers kregen één op één of één op twee een aantal gedichten voorgedragen. Soms hilarisch, soms serieus maar altijd heel persoonlijk. Dat deze aanpak werkte , merkten de dichters toen bezoekers uit zich zelf gingen bellen met de dichterstafel.
Toen het optreden naast de Silo werd afgelast wegens teveel geluid in de buurt en werd verplaatst naar de dichterstafel zelf, stroomde vele bezoekers toe om ook daar naar poëzie te luisteren.
En Joz, Joz had zijn eigen fans. Drie roze Boerolmeiden kwamen regelmatig terug voor Joz om van zijn bijzondere gedichten en jozzonetten te genieten.
Boerol 2014 was, ondanks een wat natte start een groot succes, de te daten dichters hebben er van genoten en het publiek weet nu hoe het is om in een persoonlijk tête-à-tête poëzie uit de mond van een dichter te horen en te beleven hoe dat is.
Meer foto’s van dit bijzondere festival staan op http://boerol.nl/fotos/ waaronder deze van mij.
Boerol
Zaterdag 5 juli 2014
.
Op 5 juli ga ik voordragen op Boerol in Maasland. Boerol is een cultuurfestival in de polder met theater, beeldende kunst, toneel, film, land-art, poëzie en veel muziek. Boerol is voor iedereen en helemaal gratis. De locatie is midden in de polder (Midden-Delfland) op het terrein van Boerderij Het Kraaiennest in Maasland (hoek Laan van Zeestraten/Burgerdijkseweg, Maasland).
In 2008 zag dit bijzondere festival het levenslicht. Kwamen er toen zo’n 1300 bezoekers, de laatste editie in 2013 trok al 3000 bezoekers. Om je een idee te geven wat er allemaal te zien is hier een aantal namen:
Theater: Potdoosie, De Jonge Honden, Wilde Spinazie en op vrijdagavond, de avond voor Boerol is er een speciale uitvoering van Het Houten Huis / Speeltheater Holland van het programma ‘Droogland’. Hiervoor wordt een toegangsprijs(je) gevraagd van € 7,50
Kunst: Mindful tekenen, De Fantasiespiegel, Flashtab en Hardrock House en vele andere
Muziek: Mala Vita, Scotch, Michel Ebben en Menno Smit, My Blue Van en vele andere
Poëzie: Stichting Verzet de Zinnen uit Delft heeft een mooi poëzieprogramma samengesteld met de volgende dichters: Menno Smit, Joz Knoop, Irene Siekman, Mark Boninsegna, Robbert Meijntjens, Kobus Carbon, Edwin de Voigt, Tim van den Eijk, Rick Baggermans en natuurlijk ikzelf.
Zoals je ziet treden maar liefst 3 dichters en de uitgever van ‘Wij dragen Rotterdam’ hier op. Heb je nog geen exemplaar dan is er op 5 juli vast nog wel eentje te koop.
Voor het hele programma, alle ins and outs en nog veel meer kijk je op http://boerol.nl/
.
Hier wat foto’s van de 2013 versie.
Wellington Writers Walk
Literaire wandeling langs gedichten in de openbare ruimte
.
In Wellington (Nieuw Zeeland) is aan de waterzijde van de stad (aan de straat van Cook) een wandeling langs sculpturen met gedichten en teksten van schrijvers en dichters uit Nieuw Zeeland. Deze Wellington Writers Walk is een initiatief van de Wellington Branch of the New Zealand Society of Authors (PEN) Inc.
De sculpturen zijn deels gemaakt van beton met daarop betonnen letters en andere zijn gemaakt van metalen letters op een houten ondergrond. De teksten zijn verzorgd door de internationaal bekende typograaf Catherine Griffiths en architect Fiona Christeller.
In totaal zijn 23 sculptures gemaakt waarop gedichten en delen van teksten van de volgende schrijvers en dichters staan:
Elizabeth Knox, Eileen Duggan, Denis Glover, Michael King, Louis Johnson, Patrick Lawlor, Lauris Edmond, Maurice Gee, Patricia Grace, Vincent O’Sullivan, Jack Lasenby, Bill Manhire, Sam Hunt, Bruce Mason, Alistair Te Ariki Campbell, Robin Hyde, Katherine Mansfield, Joy Cowley, James K. Baxter, James McNeish, Fiona Kidman, Marilyn Duckworth, Barbara Anderson.
.
Hieronder een aantal mooie voorbeelden, wil je alle sculpturen bekijken en de informatie over de schrijver dichter ga dan naar http://www.wellingtonwriterswalk.co.nz/
.
Wij dragen Rotterdam: de bundel
Rotterdamse poëzie
.
Vorige week werd in de Rotterdamse schouwburg de eerste papieren bundel van mijn uitgeverij MUG books gepresenteerd. Negen Rotterdamse dichters laten in deze bundel hun stad zien en beschrijven waarom 010 of Rotterdam zo belangrijk is voor ze.
Omdat een bundel meer gaat leven als je een voorproefje hebt gehad, in dit geval een gedicht uit de bundel, zal je snel meer willen. Dat kan, de bundel is te koop via Mark Boninsegna via http://wijdragenrotterdam.nl/
Van de onnavolgbare Rotterdamse Keet daarom hier het gedicht ‘Korte wandeling aan de Maas’.
.
Korte wandeling aan de Maas
.
Onhoorbaar en gelaten loop ik langs de golvende Maas, geen tranen, geen
lach, geen gesnik.
Alleen de nacht was groots aanwezig, er stonden mensen roerloos in zwart
gehuld, wachtend in een rij, allen getroffen door het helse licht van de maan.
Ik wist, de reis was nu begonnen en sloot geduldig aan.
Langzaam wordt het ondraaglijk helder en mijn droge tranen vallen als stenen
in de Maas.
Het water verbaasd en in druppels geslagen door een eenzame ziel riep:
‘Volgende graag’.
.
Diktboka
Poëzie op Noorse scholen
.
Van mijn in Noorwegen wonende vriend Paul Uijting kreeg ik het boek Diktboka toegestuurd. Nu is mijn Noors nogal roestig maar gelukkig had hij alvast een gedicht uit het boek vertaald. Dit boek is een boek over het werken met poëtische teksten op school. Ik vroeg mij af of een dergelijk boek ook in Nederland zou bestaan? Het boek is weliswaar uit 1984 maar een groot aantal van de voorbeelden zijn van alle tijden.
Zo staan er naast voorbeelden van stijlfiguren en uitleg over het lezen van poëzie (denk ik) voorbeelden in van figuren in de poëzie.
.
.O
Ontstoken tand waar pus uitkomt (vertaling Heleen)
Zendt de schaal met brood, 8 keer goed. (vertaling Heleen)
Kortom een heerlijke bundel met onbegrijpelijke gedichten waar ik zelfs met een vertaalprogramma maar weinig van begrijp. Daarom het gedicht dat ik in vertaalde versie kreeg.
Van Johan Fredrik Grøgaard het gedicht ‘tann’.
.
tann
.
jeg er en tann
du har spyttet meg ut
nå kan jeg ikke gjøre vondt i deg
nå kan du bore i meg
uten at det gjøre vondt
i deg
.
tand
.
ik ben een tand
jij hebt mij uitgespuugd
nu kan ik geen pijn meer doen in jou
nu kan jij boren in mij
zonder dat het pijn doet
in jou
Magisch Zomerpodium
Ongehoord!
.
Wat is dat toch met het Zomerpodium van Ongehoord! in de Jacobustuin? Is het de Jacobustuin, een oase van rust in het drukste stukje Rotterdam? Zijn het de dichters die zich juist in zo’n ambiance van hun beste kant laten zien? Is het de muziek die buiten zoveel anders klinkt dan binnen? Is het de ontspannen zit in het zonnetje met een drankje en een hapje? Of is het juist de combinatie van al deze dingen?
Wat het is is het, maar wederom kan ik constateren dat het Zomerpodium in de Jacobustuin magisch was. De dag begon wat fris maar met de zekerheid dat het droog zou blijven stonden om klokslag 1 uur de eerste mensen al voor de tuin te wachten tot ie open ging. Thijs Paffen met de geluidsinstallatie, de eerste dichter, Jan de Koning met de sleutel van de binnentuin en ondergetekende.
Een uurtje om alles op te bouwen, klaar te zetten, koffie,thee, stoelen, geluid en we zijn er klaar voor. Al snel loopt de tuin vol met geïnteresseerden, sommige met nog een lange nacht Poetry International achter de kiezen, anderen van buiten Rotterdam en natuurlijk veel Rotterdammers.
Na een openingswoord van Peter de Knegt, voorzitter van stichting Ongehoord! met een kort gedicht is het de beurt aan Arthur van der Elst, geboren Rotterdammer maar geen Rotterdamse dichter volgens eigen zeggen. Aan zijn tongval zou je het niet zeggen overigens. Poëzie met spot, humor en dubbele bodems maar ook mooie poëzie die even tot nadenken aanzet.
Na Arthur vanuit Eindhoven nam Wen van der Schaaf plaats achter de microfoon. Hoewel niet groot van gestalte greep ze haar publiek vast en liet dat niet meer los tot na het laatste gedicht. Persoonlijke poëzie in mooie zinnen met een performance die in alle eenvoud enthousiasmeert.
Peter W.J. Brouwer en Michael Abspoel ( u weet wel, de stem van Man bijt hond) brachten in drie delen hun bijzondere hommage aan chansonnier Jacques Brel. Met persoonlijke teksten over de invloed van Brel op hun leven en liedjes van Brel. Michael op zang begeleidt door Peter op afwisselend accordeon en elektrische piano.
In de pauze was er volop gelegenheid om oude bekenden weer eens te spreken, de dichters en muzikanten te complimenteren, een dichtbundel te kopen, contacten te leggen of gewoon met een hapje en een drankje te genieten van de omgeving en het zonnetje.
Na de pauze bereikte me het bericht dat Ibunda door persoonlijke omstandigheden helaas niet kon komen. Omdat er al veel dichters zich hadden opgegeven voor het open podium kwam er daardoor wat meer tijd vrij voor hen. Maar eerst was het tijd voor Von Solo. Daags voor het Zomerpodium nog één van de dichters die de nieuwe bundel ‘Wij dragen Rotterdam’ van mijn uitgeverij MUGbooks gepresenteerd zag worden en hier dus solo. Von Solo weet als geen ander met zijn sprankelende performance zijn publiek te boeien. Met zijn zoontje, die in het kader van Vaderdag zelf een gedichtje mocht voordragen, en daarna helemaal solo bespeelde Von Solo met name de dames in het publiek met zijn olijke oogopslag en zijn doeltreffende poëzie. Uit ‘Wij dragen Rotterdam’ droeg Von Solo het gedicht ‘Holy’ voor en inderdaad, dat was het.
Na de tweede set van Peter W.J. Brouwer en Michael Abspoel was het tijd voor Erwin Troost. Na het uitgeven van zijn debuutroman ‘De zoektocht naar mijn ongelijk’ was dit zijn eerste publieke optreden na zijn vrijwillige terugtrekking uit het literair landschap. Ongehoord! was er blij mee. Erwin deed zijn ding zoals alleen Erwin dat kan en zijn voordracht over zijn teddybeer zal velen nog lang in het geheugen blijven.
Op het open podium waren maar liefst 10 dichters te genieten. In volgorde van opkomst: Wilma Blanken, Dineke Ypeij, Frank Vingerhoets, Rob Hilz, Rotterdamse Keet (ook met gedichten uit ‘Wij dragen Rotterdam’), Rieneke Minderman, Derrel Niemeijer, Irene Siekman, Madeleine van der Velde en Renato.
Tot slot kwamen Peter W.J. Brouwer en Michael Abspoel voor hun laatste set (inclusief toegift) over Jacques Brel aan de beurt. Het voltallig publiek (over de hele middag ruim 100 mensen) bleef massaal zitten en luisteren en beëindigde deze zeer geslaagde middag met een ovationeel applaus waarna het nog lang gezellig bleef.
.
Arthur van der Elst
Wen van der Schaaf
Peter W.J. Brouwer en Michael Abspoel
Von Solo (solo)
Von Solo (met kids)
Pauzetafereel
Pauzetafereel
Erwin Troost
Vanaf de dichters gezien
Succesvolle presentatie
Wij dragen Rotterdam
.
In een bomvolle lobby van de Rotterdamse Schouwburg vond gistermiddag (onder meer) de presentatie plaats van de eerste papieren bundel van MUG books, mijn uitgeverij, van negen Rotterdamse dichters met als toepasselijke titel ‘Wij dragen Rotterdam’.
Van 16.00 tot 18.00 uur presenteerde Daniel Dee een literaire talkshow voor Poetry International met een aantal buitenlandse dichters en dus de presentatie van de bundel.
Een aantal van de dichters uit de bundel droegen gedichten voor en Mark Boninsegna werd gevraagd naar het hoe en waarom van dit initiatief. Op zijn geheel eigen wijze antwoordde Mark op de vraag naar de noodzaak van deze bundel: Noodzaak, gewoon Rotterdam!
De bundel is te koop en vandaag staan een aantal van de dichters uit de bundel op het zomerpodium van Ongehoord! in de Jacobustuin in Rotterdam (Von Solo, Rotterdamse Keet).
Het eerste exemplaar van de bundel werd door Mark uitgereikt aan Jana Beranová die de gedichten selecteerde.
Hieronder een korte foto-impressie van de presentatie.
.
Daniël Dee (ook in de bundel) in gesprek met Mark Boninsegna
Von Solo
Gino van Weenen
Marco Martens
Kobus Carbon
Edwin de Voigt met Jana Beranová en Mark Boninsegna
Uitreiking van het eerste exemplaar
Voetbalpoëzie
Voetbal en gedichten
.
Nu het Wereldkampioenschap voetbal in Brazilië rap dichterbij komt lijkt het me een goede zaak eens een stuk te schrijven over voetbal en poëzie. Misschien staan de gedichten van de spelers die het Europees kampioenschap van 1988 wonnen nog in het geheugen of zijn er lezers van Hard Gras onder de lezers van dit blog. Hoe dan ook, er is wel wat te vertellen over voetbal en poëzie.
Om maar met het EK van 1988 te beginnen, in 1989 verscheen van de hand van Theun de Winter het boek ‘Nederland-Duitsland: Voetbalpoëzie’ met bijdragen van o.a. Hans van Breukelen, Ruud Gullit, Johnny Rep, Ruud Krol, Stanley Menzo, Jan Wouters, Wim Suurbier, Frans de Munck, Arnold Mühren, Johan Neeskens, Jan Mulder, Jules Deelder en Theo van Gogh.
.
.
Ook Nico Scheepmaker publiceerde in de bundel Nederland-Duitsland (1989) een gedicht over de overwinning, met een verwijzing naar een beroemde slotregel uit een sonnet van J.C. Bloem (1887-1966): ‘Voorbij, voorbij, o en voorgoed voorbij’.
.
2-1 & 1-2
De wedstrijd was het juiste spiegelbeeld
van die 2-1 in het gedoemd verleden.
Eerst werd ik in de Hel gevierendeeld,
en daarna kwam ik in de Hof van Eden.
Twee-een verliezen of met 2-1 winnen:
ontgoocheling of een waanzinnig feest.
Je kunt er maar het best niet aan beginnen,
dan is je leven wel zo kalm geweest.
Ik vond het jammer dat wij toen niet wonnen,
want winnen is het doel van elke sport.
Maar anderzijds is voetbal maar verzonnen:
geen mens die er veel menselijker door wordt.
Natuurlijk was ik blij met onze zege,
als journalist was ik zelfs dubbel blij.
Wij hadden immers iets cadeau gekregen:
kopij, kopij, o en voorgoed kopij!
.
Maar ook een dichter als Elly de Waard heeft haar liefde voor voetbal, of in dit geval voor de voetballer Pierre van Hooijdonk in een gedicht vastgelegd. Hieronder het Typoscript van het gedicht van Elly de Waard (1940), oorspronkelijk geschreven naar aanleiding van het wereldkampioenschap voetballen 1994, maar voor de gelegenheid (tijdens een uitzending van het tv programma Laat De Leeuw) aangepast voor Pierre van Hooijdonk, oktober 1999.
.
Maar niet alleen Oranje inspireerde dichters, ook een groot voetballer als Abe Lenstra kreeg een eigen gedicht van Rutger Kopland in het NRC van 11 juni 1994 (vandaag op de dag af 20 jaar geleden).
.
.
En natuurlijk mag Jules Deelder niet ontbreken. De voetballiefhebber (Sparta) onder de dichters met het gedicht over Sparta.
.
Vroeger of later
Ga je dood
Dat staat als een paal
Boven water
Zo oud als Sparta
Word je nooit
En als je gaat
Is het je tijd geweest
Dat is één ding
Dat zeker is
Zo niet
Ofter een hemel is
Maar álster één is
Dan zal je zien
Dat de Hemelpoort
– Oh brok in ons keel –
Verdacht veel weg heeft
Van Het Kasteel
.
ZICHTBAAR ALLEEN 