Site-archief

Van Wertheim naar Herzberg naar Hamel

Zwaan-kleef-aan

.

Ik heb deze post de titel zwaan-kleef-aan gegeven om jullie, mijn lezers, wat meer inzicht te geven in hoe sommige van mijn berichten tot stand komen. Het bericht van vandaag bijvoorbeeld. Dat begint bij een interview dat ik lees in het Volkskrant Magazine over Micha Wertheim (1972) cabaretier, programmamaker, columnist en podcastmaker (hij richtte in 2008 samen met Paulien Cornelisse ‘Echt gebeurd’ op een maandelijkse verhalenmiddag en podcast). In dat interview haalt hij een paar dichtregels aan van Judith Herzberg (1934): ‘Nu alles is zoals het is geworden / Nu alles is zoals het is’. Ik lees dat en het eerste is opzoeken uit welk gedicht van Herzberg deze regels komen. Dat blijkt het gedicht ‘Daglicht‘ te zijn uit haar bundel ‘Zeepost uit 1963.

Omdat ik dit gedicht al eens plaatste op dit blog loopt deze weg hier dus vast. Was het een gedicht geweest dat ik nog nooit deelde, of een dichter waarover ik nog nooit schreef, dan is dat aanleiding genoeg omdat als nog te doen. Die weg is dus afgesloten. Het volgende wat ik dan doe is kijken of Micha Wertheim zelf wellicht ooit poëzie schreef. Dat hij prachtige teksten en zinnen schrijft weet ik, ik heb meerdere van zijn shows in het theater gezien. Na enig onderzoek blijkt hij geen dichterlijke aspiraties te hebben, of anders gezegd, ik kan geen gedichten van zijn hand vinden. Wel heeft hij een bundel kinderversjes geschreven onder de titel ‘Duimelot’ waar Villa Achterwerk van de VPRO een televisieserie van maakte. En ik lees dat hij in zijn theatershows regelmatig poëzie voordraagt van andere dichters zoals Judith Herzberg.

Waar ik wel op stuit, als ik de zoekterm gedichten van Micha Wertheim google, zijn gedichten van Micha Hamel (1970) en van zijn bundel ‘Verzamelde gedichten 2003-2023’ heb ik toevallig net nog een niet malse recensie gelezen van Peter Vermaat op de Meanderwebsite. Soms komen dingen bij elkaar zonder dat je er een vooropgezet plan mee hebt gehad. Op de website Gedichten.nl lees ik het gedicht ‘Konterfeitsel’ uit de bundel ‘Luchtwortels’ uit 2006. In dit gedicht komt de regel langs ‘Je aapt gigantisch Tonnus Oosterhoff na..’ wat tot een volgende stap zou kunnen leiden. Dat zoek ik dan op en wat blijkt? Het gedicht ‘Konterfeitsel’ plaatste ik al eens in 2014. Dus neem ik een ander gedicht van hem dat ook op deze website verscheen en wat aangehaald werd door Peter Vermaat in zijn recensie, het gedicht ‘Nullen en enen’ uit zijn bundel ‘Alle cijfers opgeteld’ uit 2004. Zo is de cirkel weer rond en heb je een idee van hoe sommige blogberichten ontstaan.

.

Nullen en enen

.

Ik kan poëzie waarderen.
Wanneer ik een gedicht gelezen heb
zet ik beneden aan de pagina
ernstig
een nul of een één.

Bij twijfel cijfer ik per strofe.
Hun gemiddelde wordt afgerond en
eveneens onderaan genoteerd.

Als ik de bundel
uit heb, tel ik alle enen
op en deel de uitkomst
door het aantal gedichten.

.

Nacht

Mies Bouhuys

.

Zoals zoveel Nederlanders denk ik bij de naam Mies Bouhuys (1927 – 2008) meteen aan kinderboeken. De vele versjes, verhalen van Pim en Pom maar ook ‘Anne Frank is niet van gisteren’. Daarnaast schreef zij echter ook poëzie. Ze was vanaf 1957, tot aan zijn dood in 1970, getrouwd met de dichter Ed Hoornik. In 2014 verscheen het boek ‘Omdat ik in de wereld loop’ een biografische schets van Bouhuys, van haar kinderboeken, musicals, gedichten en kinderseries, met de nadruk op haar rol als activiste tegen onrecht. Zo zette zij zich jarenlang in voor de Dwaze Moeders in Argentinië, de moeders van onder de dictatuur verdwenen (vermoorde) gevangenen.

In ‘Omdat ik in de wereld loop’ staat een prachtig gedicht getiteld ‘Nacht’ dat ik hier met jullie wil delen.

.

Nacht

.
Nacht doof het licht,
hemel verhul mij de maan
regen kus mijn gezicht
het is voorbijgegaan

voorbij de dagen treuren
als lege huizen in de tijd
kinderen bloemen en kleuren
werden onwerkelijkheid

Schuif nu de wolken
tussen de bomen en het licht
en laat de bloemen mij kussen,
wind jagen in mijn gezicht,

We moeten het vergeten:
de dag, het licht, de maan
Omdat we zeker weten,
dat het voorbij is gegaan

.

Romans

Stevie Smith

.

Florence Margaret Smith, schrijvend onder de naam Stevie Smith (1902 – 1971) was een Engels schrijfster en dichteres. Haar werk neemt een bijzondere positie in de Engels literatuur in omdat haar poëzie weinig gemeen heeft met die van haar tijdgenoten. Soms is de invloed van William Blake of Edward Lear te bespeuren.

Haar taal schommelt tussen eenvoudig en archaïsch Engels, ze gebruikt zowel traditionele als vrije vormen.  De speelse en humoristische toon van veel gedichten herinnert aan kinderversjes, maar vaak is de tekst gecontrasteerd met subtiele melancholie en een thematische voorkeur voor de dood en zelfmoord.

Ze schreef acht dichtbundels en een aantal romans en ontving voor haar poëzie in 1969 de Queen’s Gold Medal for Poetry. Uit ‘Poems’ uit 1971 het volgende gedicht.

 

Tenuous and Precarious

Tenuous and Precarious
Were my guardians,
Precarious and Tenuous,
Two Romans.

My father was Hazardous,
Hazardous
Dear old man,
Three Romans.

There was my brother Spurious,
Spurious Posthumous,
Spurious was Spurious,
Was four Romans.

My husband was Perfidious,
He was Perfidious
Five Romans.
Surreptitious, our son,
Was Surreptitious,
He was six Romans.

Our cat Tedious
Still lives,
Count not Tedious
Yet.

My name is Finis,
Finis, Finis,
I am Finis,
Six, five, four, three, two,
One Roman,
Finis.

smith

.