Site-archief

Van Wertheim naar Herzberg naar Hamel

Zwaan-kleef-aan

.

Ik heb deze post de titel zwaan-kleef-aan gegeven om jullie, mijn lezers, wat meer inzicht te geven in hoe sommige van mijn berichten tot stand komen. Het bericht van vandaag bijvoorbeeld. Dat begint bij een interview dat ik lees in het Volkskrant Magazine over Micha Wertheim (1972) cabaretier, programmamaker, columnist en podcastmaker (hij richtte in 2008 samen met Paulien Cornelisse ‘Echt gebeurd’ op een maandelijkse verhalenmiddag en podcast). In dat interview haalt hij een paar dichtregels aan van Judith Herzberg (1934): ‘Nu alles is zoals het is geworden / Nu alles is zoals het is’. Ik lees dat en het eerste is opzoeken uit welk gedicht van Herzberg deze regels komen. Dat blijkt het gedicht ‘Daglicht‘ te zijn uit haar bundel ‘Zeepost uit 1963.

Omdat ik dit gedicht al eens plaatste op dit blog loopt deze weg hier dus vast. Was het een gedicht geweest dat ik nog nooit deelde, of een dichter waarover ik nog nooit schreef, dan is dat aanleiding genoeg omdat als nog te doen. Die weg is dus afgesloten. Het volgende wat ik dan doe is kijken of Micha Wertheim zelf wellicht ooit poëzie schreef. Dat hij prachtige teksten en zinnen schrijft weet ik, ik heb meerdere van zijn shows in het theater gezien. Na enig onderzoek blijkt hij geen dichterlijke aspiraties te hebben, of anders gezegd, ik kan geen gedichten van zijn hand vinden. Wel heeft hij een bundel kinderversjes geschreven onder de titel ‘Duimelot’ waar Villa Achterwerk van de VPRO een televisieserie van maakte. En ik lees dat hij in zijn theatershows regelmatig poëzie voordraagt van andere dichters zoals Judith Herzberg.

Waar ik wel op stuit, als ik de zoekterm gedichten van Micha Wertheim google, zijn gedichten van Micha Hamel (1970) en van zijn bundel ‘Verzamelde gedichten 2003-2023’ heb ik toevallig net nog een niet malse recensie gelezen van Peter Vermaat op de Meanderwebsite. Soms komen dingen bij elkaar zonder dat je er een vooropgezet plan mee hebt gehad. Op de website Gedichten.nl lees ik het gedicht ‘Konterfeitsel’ uit de bundel ‘Luchtwortels’ uit 2006. In dit gedicht komt de regel langs ‘Je aapt gigantisch Tonnus Oosterhoff na..’ wat tot een volgende stap zou kunnen leiden. Dat zoek ik dan op en wat blijkt? Het gedicht ‘Konterfeitsel’ plaatste ik al eens in 2014. Dus neem ik een ander gedicht van hem dat ook op deze website verscheen en wat aangehaald werd door Peter Vermaat in zijn recensie, het gedicht ‘Nullen en enen’ uit zijn bundel ‘Alle cijfers opgeteld’ uit 2004. Zo is de cirkel weer rond en heb je een idee van hoe sommige blogberichten ontstaan.

.

Nullen en enen

.

Ik kan poëzie waarderen.
Wanneer ik een gedicht gelezen heb
zet ik beneden aan de pagina
ernstig
een nul of een één.

Bij twijfel cijfer ik per strofe.
Hun gemiddelde wordt afgerond en
eveneens onderaan genoteerd.

Als ik de bundel
uit heb, tel ik alle enen
op en deel de uitkomst
door het aantal gedichten.

.

Vandaag begint het!

Poëzieweek 2024

.

Vandaag is de Poëzieweek 2024 begonnen. Wat ooit in 2000 begon met de Landelijke of Nationale Gedichtendag en in 2013 werd uitgebreid naar de Poëzieweek (en nu op naar de maand van de poëzie wat mij betreft) heeft als doel iedereen in Nederland en Vlaanderen de kans te geven in die week in aanraking te komen met poëzie. Dat kan op heel veel manieren, ik schreef er de afgelopen maanden al een paar keer over.

Ook schreef ik over de twee grote activiteiten waar ik persoonlijk direct bij betrokken ben: Weesgedichten en de MUGzine special. Afgelopen week vrijdag heb ik namens mijn bibliotheek samen met een paar collega’s en vrijwilligers bij verschillende mensen in het werkgebied van mijn bibliotheek weesgedichten op ramen van adoptieouders aangebracht. Ontzettend leuk om te doen en wat me opviel was de variëteit aan gedichten en dichters die men had geadopteerd. Ja de plaatselijke dichters die konden worden toegevoegd aan de lijst van gedichten waren allemaal geadopteerd maar opvallend genoeg ook meerdere Vlaamse dichters.

Zelf heb ik voor het raam van mijn woonkamer, bij de bibliotheek Den Haag, een gedicht van de Vlaamse dichter Shari Van Goethem (1988) geadopteerd.

Naast dit bijzondere initiatief dat werd overgenomen in samenwerking met de bedenkers van Weesgedichten, de Bibliotheek Aalst in België, komt vandaag ook de special van MUGzine uit. In de bibliotheken in Zuid- en Noord-Holland kun je gratis deze special ophalen. In deze special gedichten van de Vlaamse Lut de Block (1952), Meliza de Vries (1982), Anne van de Dool (1993), Lemuel de Graav (1998), Marianne Hermans (1973) en van mijzelf het gedicht ‘Wolk’. Deze editie werd mogelijk gemaakt door Probiblio, de ondersteuningsinstelling voor openbare bibliotheken in Noord- en Zuid-Holland. In deze special staat ook een bericht over de Wolk app voor poëzie.

Ik wens iedereen een geweldig mooie Poëzieweek toe. Heb je geen idee waar je naartoe wil of kan kijk dan op de website van de Poëzieweek 2024 bij activiteiten. Om dit bericht niet zonder gedicht af te sluiten, een gedicht dat ook als ansichtkaart te krijgen is deze Poëzieweek van Judith Herzberg (1934), getiteld ‘Daglicht’ uit haar bundel ‘Zeepost’ uit 1963.

.

Daglicht

.

Uit chaos van lakens en
voorgevoel opgestaan, gordijnen
open, de radio aan, was
plotseling Scarlatti
heel helder te verstaan:
Nu alles is zoals het is geworden,
nu alles is zoals het is
komt het, hoewel, misschien
hoewel, tenslotte nog in orde.

.

Slijtage

Judith Herzberg

.

Judith Herzberg (1934) is één van Nederlands bekendste dichters, publiceert sinds haar debuut in 1963 ( Zeepost) vele poëziebundels en heeft in de loop der jaren verschillende literaire prijzen gewonnen waaronder de Jan Campertprijs, de Constantijn Huygens-prijs en de P.C. Hooft-prijs. Ik bezit een aantal van haar bundels en schreef al verschillende keren over haar poëzie. Vandaag uit ‘Beemdgras’ uit 1968 een wat minder bekend gedicht van haar hand.

.

Slijtage

.

Bovenop de berg stopt het kamermeisje

een munt in de panoramakijker

en richt hem op de overkant waar zij nu

een minuut haar vriendje hout ziet hakken.

.

Forceer het oog terug, maar nooit

staat wie dan ook daar in zo’n ronde lijst

zoiets begrijpelijks te doen.

.

Zelfs heel exact, twee kanten blouses

uit Beiroet, worden vaag

omdat de lucht trilt.

Of zijn de ogen zelf beslagen?

.

Het is de regen die voortdurend regent

in versleten films

en ruisend valt op oude schellak platen.

.

beemdgras_1e_druk_omslag_0

JH