Categorie archief: Gedichten in vreemde vormen
Poëtische kunst of kunstzinnige poëzie?
Shirin Neshat
.
Shirin Neshat (1957) is in Iran geboren en vluchtte na de revolutie aldaar naar de Verenigde Staten. Shirin Nesha. Tegenwoordig woont ze in New York met haar vriend, de Iraans-Amerikaanse filmer Shoja Y. Azari. Centraal in het werk van Shirin Neshat staat de Iraanse vrouw. Ze combineert tekst met beeld vanwege de relatie tussen de inhoud van die twee. De tekst fungeert in haar werk als een stem om de stereotype negatieve beelden en de slachtofferrol van Iraanse vrouwen aan de kaak te stellen. Veel van de teksten zijn poëziefragmenten van een beroemde Iraanse dichteres, wiens geschriften handelen over de ervaringen van de vrouw in de Iraanse cultuur. Andere teksten die Neshat in haar werk gebruikt, zijn religieus van aard en gaan over het verlangen van Iraanse vrouwen om deel te nemen aan de revolutie. Shirin Neshat werd in 1957 geboren in Qazvin, een stadje in het noordwesten van Iran waar haar vader arts was. Net als haar vier broers en zusjes ging ze op haar zeventiende voor haar studie naar het buitenland. Vanaf 1974 woonde ze bij familie in Los Angeles en volgde aan de Berkeley Universiteit een opleiding voor beeldend kunstenaar. Ze gaf het schilderen op toen ze begin jaren tachtig met haar toenmalige vriend in New York een non-commerciële galerie begon, The Storefront for Art and Architecture.
.
Over het gebruik van poëzie in haar werk zegt ze: “I feel the use of poetry is particularly apt because literature has historically played a major part in the struggle against political repression.”
De onderstaande foto’s komen uit de serie “Unveiling” (1993-1997). Om dit werk te kunnen maken deed Neshat een chador aan. Ze fotografeerde de delen van haar lichaam die niet werden bedekt door de chador; haar handen, haar ogen en haar voeten. Deze delen beschreef ze met hedendaagse liefdes poëzie uit Iran.
.
Met dank aan Frans Roesink
Plant, Vis en Regen
Gedichten in vreemde vormen door Joan Brossa
.
Op 16 juni 2012 plaatste ik een stuk over Joan Brossa (1919-1998) over Transitable visual poem in three times dat te zien is in het Velodrome’s park in Barcelona. Brossa, een van de eerste vertegenwoordigers van visuele poëzie in Spanje was een bijzondere man. Zo vocht hij op 18 jarige leeftijd tijdens de Spaanse burgeroorlog mee met de Republikeinen waar hij ook zijn eerste literaire werk schreef voor het strijdblad voor frontsoldatenNa de oorlog keerde hij terug naar Barcelona waar hij bevriend raakte met o.a. Joan Miró i Ferrà en andere vertegenwoordigers van de vooroorlogse avant-garde beweging.
Tot het overlijden van Franco in 1978 en de terugkeer van de democratie in Spanje was Brossa vooral actief in deze avant-garde beweging. Na 1978 kan zijn werk eindelijk ongecensureerd worden uitgegeven, het gebruik van het Catalaans wordt niet meer vervolgd. Tijdens zijn literaire leven werk Brossa veel samen met kunstenaars, schilders, beeldhouwers, musici en fotografen. Daarnaast wordt Brossa, samen met een paar andere dichters beschouwd als de grondlegger van de concrete poëzie.
Het werk van Brossa loopt uiteen van teksten, gedichten, tot beelden en beeldgedichten. In de categorie gedichten in vreemde vormen hier een paar voorbeelden van beeldteksten en beeldgedichten: Peces, Planta en Lluvia (Vis, Plant en Regen).
.
Poëzie, DaDa en kunst
Lesley Dill
.
De Amerikaanse kunstenaar/dichter Lesley Dill (1950) is een kunstenaar die relaties onderzoekt tussen taal, lichaam, emoties en de samenleving. Lesley Dills werk is geëxposeerd in verschillende musea in de Verenigde Staten waaronder het Museum of Modern Art in New York, het Whitney Museum of American Art en het Metropolitan Museum of Art.
Voorbeelden van kunst waarbij ze haar poëzie heeft geïncorporeerd zijn haar DaDa poem wedding dress (1994) en haar Red Poem Suit (1992). Een ander mooi voorbeeld is een afbeelding van haar eigen hals met regels uit één van haar gedichten.
Voor haar werk ontving Dill onder andere stipendia van de Rockefeller Foundation en kreeg ze in 2008 de Anonymous was a Woman Award.
.
Soundpoetry
Dirk Huelstrunk
.
Soms kom je websites tegen die je verwonderen. Zo kwam ik via netpoetic.com op de website van Dirk Huelstrunk terecht. Dirk is een soundpoet of geluidsdichter (al vind ik de Nederlandse vertaling niet bijster fraai), een gesproken woord dichter, minimalistisch schrijver, docent creatief schrijven en curator van kunst en poëzie evenementen uit Frankfurt am Main. Een bezig baasje kortom.
Op de website van Dirk staan verschillende geluidsfragmenten die vervreemdend klinken maar ook het bijzondere van soundpoetry onderstrepen. Een paar jaar geleden droeg ik voor bij Alkmaar Anders van Alja Spaan. Daar droeg toen ook ACG Vianen voor. Nog niet eerder had ik iets dergelijks gehoord en ik was meteen onder de indruk. De manier waarop soundpoets geluid, woorden, klanken inzetten in hun gesproken poëzie is heel bijzonder.
Soundpoetry is niet voor iedereen, dat besef ik me terdege maar voor wie ervoor open staat kan het een hele nieuwe en bijzondere ervaring zijn.
De soundcloudpagina van Dirk is te vinden op: https://soundcloud.com/huelstrunk
.
Spiegelen
Spiegelgedicht
.
Als het gaat om vormen van gedichten zijn er veel, heel veel. Vaste vormen (denk aan sonnet, rondeel, limerick etc.) maar ook in uiterlijke vorm. Ik heb op dit blog al verschillende vormen behandeld en vandaag is het de beurt aan het spiegelgedicht.
Wat is een spiegelgedicht?
Met een spiegelgedicht baseer je je op een bestaand gedicht en je verandert het thema, of het eerste vers, of de gevoelswaarde. Daarna maak je een nieuw gedicht waarbij je je spiegelt aan het bestaande gedicht. Je neemt als het ware de structuur over, maar je past systematisch de woorden/verzen aan je nieuwe invalshoek aan.
Een mooi voorbeeld vond ik op http://forum.scholieren.com van Ataraxia.
.
Er is te veel ruimte in dit bed voor mij – alleen,
samen is het zo veel leuker.
Zonnestralen te tellen in je haren
en niets aan te trekken van het stof
dat overal al jaren ligt.
.
Laten we toen voor toen laten,
leven in de stroomversnelling van deze dagen,
dit geluk alsmaar optellen
dan houd ik van jou en jij van mij,
en onze schoenen van elkaar.
.
en haar spiegelgedicht
.
Er is teveel ruimte in dit bed voor jou – wat heet,
een verloren druppel in de thee
Consumptie, illucide introductie we-
ten van je pars pro toto
Zo onnodig, onvindbaar.
.
Laat me je bed vullen – alle gaten,
Het troebele water – rozenblaadjes
Je kussen opschudden vol liefde en laat me
Je omarmen, verwarmen tot
Een gloeiende druppel op mijn plaat
.
Langste gedicht ter wereld
.
Andrei Gheorghe is met GitHub.com is een projectje begonnen om met twitterberichten het langste (rijmende) gedicht ter wereld te maken.
Hoe doen ze dit? De Twitter Search API v1.1 wordt gebruikt om elke twee minuten de laatste 100 Twitterberichten binnen te halen. Uit deze Twitterberichten neemt ze alleen de berichten die in correct Engels zijn geschreven en die uit een normaal aantal lettergrepen bestaat. De CMU Pronouncing Dictionary wordt vervolgens gebruikt om fonetische vertalingen te verkrijgen van de Tweets. Tweets die rijmen hebben dezelfde fonetische vertaling te beginnen met de laatste geaccentueerde foneem.
Alle gekozen Tweets worden opgeslagen in een backlog. Als er twee Tweets zijn die rijmen, wordt deze gebruikt, zo niet dan wordt deze bewaard (tot er een andere tweet is die wel rijmt). Inmiddels zijn er ook verbeteringen toegepast. Zo worden getallen omgezet in geschreven tekst, worden dezelfde rijmwoorden genegeerd en worden smileys genegeerd.
.
Het langste gedicht ter wereld is een initiatief van Andrei Gheorghe, software ontwikkelaar met veel ervaring in webapplicaties, kunstmatige intelligentie en cloud computing.
Bekijk het langste gedicht ter wereld op: http://www.longestpoemintheworld.com/
.
Funkhouser
Digitale poëzie
.
Ik heb hier al eerder over digitale poëzie geschreven en voor wie denkt dat dit een niche is in de poëzie, een hobby van een paar nerd dichters, niets is minder waar. C.T. Funkhouser een associate professor aan het New Jersey Institute for Technology heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar digitale poëzie en er over geschreven in meerdere boeken waaronder Prehistoric Digital Poetry.
Wat verstaan we onder digitale poëzie? Een definitie van Eric Goddard-Scovel (dichter, digitaal kunstenaar en docent aan de Purdue univercity) luidt:
dig·it·al po·et·ry noun: a genre of poetry that (1) is composed by processes involving computers and/or network technologies; (2) is experienced via an electronic medium beyond print or screen representations of printed pages and makes use of animation, interaction, hyperlinks, audio and/or video; and (3) presents an artistic and literary experience in which language is a primary aesthetic component.
Of in het kort: dichters die poëzie schrijven gebruik makend van computer programma’s. Ook wel generated poetry genoemd. Er zijn meerdere websites gewijd aan generated poetry maar één van de aardigste is http://gnoetrydaily.wordpress.com/
Voor degene die denken dat digitale poëzie iets nieuws is, hier een voorbeeld uit 1969 (uit het boek van C.T, Funkhouser. Lillian F. Schwartz maakte dit naar een gedicht van Laurens R. Schwartz. Lillian F. Schwartz is een typisch voorbeeld van een vroege vernieuwer, ze is vooral een exploratief kunstenaar die bijdragen geleverd heeft aan visie theorie, documentaires heeft gemaakt en dus poëtisch werk.
.
Dit digitale gedicht werd bijgesneden en oorspronkelijk gepubliceerd in McCauley, Computers en creativiteit (1974)
Poëzie in 3D
Gedichten in vreemde vormen
.
De Shapeways creator geeft de mogelijkheid om allerlei dingen in 3D te printen. Dus waarom geen poëzie in 3D?
Kimberly Michelle vroeg in 2009 aan haar bloglezers haar liefdesgedichten toe te sturen. Zij heeft van één van deze gedichten een 3D gedicht laten maken in de vorm van een kaars. Hieronder zie je hoe dat er uit ziet.
Lees het hele bericht hier: http://www.kimberlymichelle.com
.
E.E. Cummings anders
Grasshopper
.
De laatste tijd kom ik meer en meer te weten van één van de dichters die ik zeer graag lees. Zo hoorde ik van Yvon dat E.E. ook schilderde en nu lees ik op The Drudging Goblin (De zwoegende kabouter) een gedicht van E.E. dat zo onder de categorie Gedichten in vreemde vormen gerangschikt kan worden.
.
![grasshopper[1]](https://woutervanheiningen.com/wp-content/uploads/2013/05/grasshopper1.png)
Wat is het geval met dit gedicht? Kijk naar het laatste woord van het gedicht voor een aanwijzing over het onderwerp. Als je weet wat hoe een sprinkhaan beweegt kun je beginnen om dit gedicht te lezen. Het eerste woord dat je herkent is who en het volgende woord is grasshopper. E.E. maakt het als een soort kruiswoordpuzzel, en zet referenties in de tekst / afbeelding. Ook de vorm van het gedicht weerspiegelt de inhoud daarvan met dalende en stuiteren letters.
.
Een ander voorbeeld van E.E. is ook te lezen op deze site.
.
ygUDuh
.
ydoan
yunnuhstan
.
ydoan o
yunnuhstand dem
yguduh ged
.
yunnuhstan dem doidee
yguduh ged riduh
ydoan o nudn
.
LISN bud LISN
.
dem
gud
am
.
lidl yelluh bas
tuds weer goin
.
duhSIVILEYEzum
.
Dit gedicht lijkt wel in een soort dialect te zijn geschreven. Na enig gepuzzel van een bezoeker komt daar het volgende gedicht uit voort.
.
you don(t)
understand
.
you dont know
you no(t)understand them
you don(t) get
.
you no(t) understand them do you
you dont get rid of
you dont know nothing
.
LISTEN but LISTEN
.
damn
god
damn
.
little yellow bas * i dunnow w hat a bas is
tuds we are going
.
dont civilize them
.
Chromatophonography
Of poëzie in vreemde vormen op zijn Perzisch
.
Soms kom ik, in mijn zoektocht naar bijzondere vormen van poëzie, een vorm tegen waarvan ik het bestaan vermoedde maar waar ik nog geen uitingsvorm van tegen was gekomen. Een dergelijk gevoel kreeg ik toen ik het project van Hossein Hosseini tegen kwam. Het project werd uitgevoerd in 2008. De titel is Chromatophonography of het vertalen vocale tekenen van Perzische klassieke poëzie tot kleurrijke betekenissen. De codering gebeurt niet volgens grammatica of het lettergebruik. In plaats daarvan wordt dit gedaan middels de fonetiek of de uitspraak van de woorden. Hier wordt alleen het formele aspect (kleurrijke codes) gebruikt en het gedicht wordt ontdaan van betekenis, waardoor de “muziek” van het gedicht visueel wordt gemaakt.
.
.
De codes volgen de volgende regels:
o Aangezien verschillende medeklinkers van het Arabische alfabet waarvan Perzische script is afgeleid worden uitgesproken op dezelfde manier, zijn gedichten met Arabische lijnen vermeden
o De code wit verbindt twee klinkers
o Codes zijn continu en spaties zijn verwijderd
o Elk dichtregel is gecodeerd op een regel en is herkenbaar in Romeinse cijfers
o Er is wat ruimte tussen elke twee regels van het gedicht.
.
Het eerste gedicht is een sonnet door Hafiz of Hafez(1320-1390) een Perzische dichter en mysticus in de Soefitraditie. Zijn lyrische gedichten, de Ghazals, staan bekend om hun schoonheid van klank en vorm. De thematiek van liefde en wanhoop, het noodlot, mystiek en vroege Soefistische thema’s waar de Perzische poëzie al tijdenlang van doordrongen was geweest, kwamen tot volle bloei in zijn vernuftig geconstrueerde en emotioneel aansprekende gedichten.
.
ZICHTBAAR ALLEEN 