Site-archief
Hill 60
Poëzie en WO 1
.
Hill 60 is een van de heuvels in de Westhoek van Vlaanderen (even buiten het dorp Zillebeke) waar in de eerste wereldoorlog verbeten is gevochten, ten koste van vele doden. De heuvel was dan weer in handen van de Engelsen, dan weer van de Duitsers. Een klein stukje niemandsland waarin de gruwelijke waanzin van de van de eerste wereldoorlog vier jaar lang voortduurde.
Op Hill 62 (een stuk verderop waar al net zo gevochten werd) ligt het Sanctuary Wood Museum waar de waanzin van deze oorlog op een bijzondere wijze is gedocumenteerd. Heel veel artefacten, zaken die zijn achtergebleven na WO 1 en spullen uit opgravingen zijn daar in een aantal ruimtes bij elkaar gebracht. Niet door een goed gedocumenteerd team van conservators maar door een aantal privé personen.
Dit bepaald een groot deel van het karakter van dit museum. In het museum staan een groot aantal dia-kastjes waarin heel veel dia’s waarop de oorlog in al zijn facetten te bekijken is. Dus niet alleen officiële foto’s maar juist veel foto’s van de gruwelijkheden, het oneindig lijkende maanlandschap waarop dit deel van Vlaanderen destijds nog het meest aan doet denken maar ook foto’s van ontredderde soldaten, doden tot aan een bijzonder aangrijpende dia van een dood paard in een boom!
Naast deze dia-kastjes dus ook veel uniformen, helmen, munitie, geweren en afbeeldingen (schilderijen en tekeningen). Tussen de enorme hoeveelheid spullen ontwaarde ik het onderstaande lijstje. Iets dat je in een ‘officieel’ museum nooit zou tegenkomen. Het is een getypt gedicht uit juni 1960 van Annie Littlewood uit Harrogate in Engelanmd. Waarschijnlijk is Annie een familielid van een soldaat die op Hill 60 is overleden of de geschiedenis heeft haar zo aangegrepen dat ze er een gedicht over heeft geschreven.
Dit is het gedicht.
.
Remembered at Hill 60
.
They are not dead
they rest in peace,
the men that lie
in yonder graves,
tis us that live
that wonder why
this precious waste of lives
must still exist,
Ah — they gave their lives
that we might live,
God rest their souls.
.
Joris Declercq
Haringe (naast Watou)
.
Ik was afgelopen weekend in Vlaanderen en daar in het plaatsje Haringe kwam ik, wandelend over de begraafplaats, de grafsteen tegen van Pater Joris Declercq (1921-1981).
Joris Declercq was behalve pastoor in Haringe, kunstenaar, verteller van streekverhalen en dichter. De kettingrokende Declercq lag aan de basis van de Kultuurgemeenschap en er kwamen kunsttentoonstellingen, orgelconcerten, openluchttoneel en andere manifestaties waarop nogal wat vreemden, waaronder heel wat Fransvlamingen afkwamen. Hij schreef boeken en heerlijke poëzie, hij deed volop mee aan carnaval en andere dorpsactiviteiten en na de mis ging hij graag een pintje drinken en dobbelen. Kortom een bijzonder man.
Dat zie je terug aan zijn grafsteen. De steen was al klaar toen Declercq nog leefde, zo wist hij zeker hoe zijn graf er uit zou komen te zien. alleen de datum van overlijden moest nog worden toegevoegd.
Op de grafsteen een voorbeeld van zijn poëzie.
.
E vrind is lik e stekkerdroad,
je kut dr an vaste roak’n;
en ojje were weg wult goan,
t doe zeer je los te moak’n.
.
Joris Declercq bij zijn grafsteen
Appel
Gedicht op kruispunt
.
Afgelopen dagen was ik in de westhoek van Vlaanderen, Tijdens een bezoek aan Kortrijk viel me een enorme muurschildering op met een bijzonder gedicht met als titel Appel.
Ik heb er onderstaande foto van genomen en ben op zoek gegaan naar de dichter en de achtergrond. Wat blijkt; sinds 2007 ijvert Moniek Gheysens voor het aanbrengen van muurgedichten in Kortrijk. In eerste instantie zou op het kruispunt Appel een gedicht komen van Jan Decock. Dat is er nooit van gekomen maar in 2012 werd bekend gemaakt dat het gedicht Appel van Lut De Block (plattelandsdichter van Oost Vlaanderen) aangebracht zou worden op de muur aan het kruispunt.
Moniek Gheysens wil echter meer. Zelf zei ze hierover in het Nieuws van Kortrijk: ‘Dit is een begin’, meent Moniek Gheysens. ‘Laten we nu systematisch openbare ruimten aanpakken. Ik denk aan spoorwegmuren, de Leieboorden en de zijkant van het Streuvelshuis in Heule. Daar zijn we trouwens al aan bezig. Van Appel tot Zevende brug, van a tot z. Er zijn genoeg locaties in Kortrijk die kunnen profiteren van een dichterlijke ingreep. Wie zijn hart opent voor poëzie, opent zijn hart voor anderen.’
.
Moniek Gheysens en Lut De Block voor de muur waar Appel moest komen
De geur van de maan
Menen 2013
.Gistermiddag was de bundelpresentatie van Hervé Deleu’s nieuwste dichtbundel ‘De geur van de maan’.
Morgen hiervan uitgebreid verslag. Vandaag een prachtig gedicht van Hervé.
.
Nu je gaat…
Sierlijk is niet de zwaan
maar het water
waarin de zwaan zich eindloos in weerspiegeld waant.
Het warmst is niet jouw blik
maar de mijne
omdat jouw blik als harde marmer glanzen gaat.
Het zachtst zijn niet jouw armen
maar de mijne
omdat jouw armen mij als versteend alléén doen staan.
Teder zijn niet jouw woorden
maar de mijne
omdat jouw woorden in mij onhoorbaar wonden slaan.
Verdriet is niet de traan
maar de kilte
die ik als sjaal eeuwig omheen mijn schouders draag.
En toch…
Naast alles wat niet bleef, bleef jij mij over
want alles gaat voorbij, maar niets gaat over.
/
Dadaïstisch dichter
Paul van Ostaijen
.
Leopold Andreas (Paul) van Ostaijen (1896-1928) was een Vlaams dichter en prozaschrijver die vooral bekend werd om zijn dadaïstische poëzie en het eerste volwaardige dadaïstische filmscenario ter wereld “De bankroet jazz” . De bankroet jazz werd rond 1921 geschreven maar werd pas in 1996 voor het eerst uitgegeven. In 2008 werd het bewerkt tot een korte speelfilm.
Van Paul van Ostaijen zijn een aantal dadaïstische gedichten heel bekend (bijvoorbeeld Boem Paukeslag) hieronder twee voorbeelden.
.
.
.
Fantastig toch
Eva de Roovere
.
De regelmatige lezer van dit blog kent mijn voorliefde voor het Vlaams. De afwijkende grammatica (t.o.v. het Nederlands), de bijzondere woorden die het Nederlands niet kent, de zachte zangerige manier waarop Vlamingen spreken, ik hou er van.
Toen in 2009 Eva de Roovere de single Fantastig toch uitbracht was ik dan ook meteen verkocht. De manier waarop Eva in dit nummer (en in al haar teksten) met de taal speelt kan ik zeer waarderen. Toen ik gistermiddag de remix van Diggy Dex van dit nummer op de radio hoorde kreeg ik gelijk zin om het origineel weer eens te horen. De tekst beluisterend viel me de poëtische kracht meteen weer op. Vandaar dat ik vandaag dit nummer onder de aandacht wil brengen.
.
Fantastig toch
.
Dag en nacht
En wij daartussen
Jouw kussen zacht
Op mijn natte-dromen-wang
Bang van komen en jouw gaan
.
Slaap lekker ding
Want jij is lastig
Nog meer jij is fantastig toch
.
Slaap lekker ding
Want jij is lastig
Nog meer jij is fantastig toch
.
Glimlach lag
In veel te grote tas
Klein te zijn
Fijn tussen vingers
Groot geheim
.
Slaap lekker ding
Want jij is lastig
Nog meer jij is fantastig toch
.
Slaap lekker ding
Want jij is lastig
Nog meer jij is fantastig toch
.
Laten we samen
Dingen doen zingen
Van Liedjes die niet bestaan
Laten we samen
Dingen doen zingen
Laten we samen niet bestaan
.
Slaap lekker ding
Want jij is lastig
Nog meer jij is fantastig toch
.
Slaap lekker ding
Want jij is lastig
Nog meer jij is fantastig toch
.
Nog meer jij is fantastig toch
Nog meer jij is fantastig toch
.
Before the wind
Gedichtendag 2013
.
Een dag voor gedichtendag 2013 leek het me aardig een gedicht te plaatsen dat zou refereren aan precies dat feit. Zoiets is niet eenvoudig. Als je echter nagaat hoeveel ‘wind’ er morgen gaat waaien door poëtisch Nederland en Vlaanderen dan is dit eigenlijk een best aardige poging.
Het gedicht Before the wind is van Kathleen Jamie. Jamie (1962) is een dichter uit Schotland en op 19 jarige leeftijd won zij de prestigieuze Eric Gregory award en op 20 jarige leeftijd debuteerde ze met de bundel Black Spiders. Jamie schrijft muzikale gedichten waarbij de natuur, de geschiedenis, sexe en de taal een belangrijke rol spelen.
.
Before the Wind
If I’m to happen upon the hill
where cherries grow wild
it better be soon, or the yellow-
eyed birds will come squabbling,
claiming the fruit for their own.
Wild means stones barely
clothed in flesh, but that’s rich
coming from me. A mouth
contains a cherry, a cherry
a stone, a stone
the flowering branch
I must find before the wind
scatters all trace of its blossom,
and the fruit comes, and yellow-eyed birds.
.
Wil je het gedicht beluisteren ga dan naar http://castroller.com/podcasts/PoemOfThe/3256077
.
Gedichtendag 2013
Activiteiten gedichtendag 2013
.
De gedichtendag 2013 komt dichterbij. Overal in het land zijn initiatieven en activiteiten rondom de gedichtendag. Jammer genoeg zijn de meeste op gedichtendag zelf (31 januari) terwijl er dit jaar toch voor het eerst sprake is van een poëzieweek. Nu heb ik hier op dit blog al eerder een lans gebroken voor een poëziemaand, zoals in het buitenland wel voorkomt, maar misschien moet ik gewoon geduld hebben. Het blijft echter jammer voor de ware poëzieliefhebber dat er keuzes gemaakt moeten worden.
Een kleine zoektocht leverde een groot aantal activiteiten op. Hieronder een selectie van wat er allemaal te doen is op en rond 31 januari.
.
Maastricht: Het Centre Céramique organiseert een Poëziewandeling met Jet van Aalst langs de etalages van het poëzieparcours. Deelname kost € 3,- (inclusief teksten van de gedichten) Meer info op: http://www.centreceramique.nl
.
Het CODA in Apeldoorn organiseert een podium met muzikale poëzie in het auditorium van het CODA. Met o.a. koperblazerskwintet Per Sonare en dichters Willem Bierman, Anton Ent en Ria Borkent. Meer info op: http://www.coda-apeldoorn.nl
.
De Bibliotheek Schiermonnikoog organiseert Poëzie voordragen en beluisteren in de bibliotheek. Iedereen wordt uitgenodigd eigen werk of een gedicht van een ander voor te dragen. Gratis toegang. Meer info op: http://www.lytjepole.nl/item/5911
.
SLAZ (Stichting Literaire Activiteiten Zeist) organiseert Ruben van Gogh presenteert. Dichter Ruben van Gogh presenteert deze avond, draagt uit eigen werk voor introduceert Zeister dichters als Laura Reedijk, Hanneke Verbeek en Kees Domselaar. Toegang € 5,- Meer info op: http://bibliotheek.ideacultuur.nl
.
In de centrale van de bibliotheek van Den Haag treedt Lillian Viveira op (zangeres van Zuco 103) gevolgd door het dichtersspreekuur. Op het Dichtersspreekuur kan iedereen terecht die zelf gedichten schrijft of vragen heeft over poëzie. Speciaal voor de Gedichtendag zijn er ook optredens van bekende Haagse dichters. Meer info op: http://www.denhaag.nl/home/bedrijven-en-instellingen/kunst-en-cultuur/to/Gedichtendag.htm
.
In de Balkhoeve te Leek (Groningen) wordt onder leiding van Christel Elshout en Foleor van Steenbergen, bekende en minder bekende auteurs uit de regio hun gedichten komen voordragen. Ze zullen kort worden geïnterviewd en uiteraard wordt gezorgd voor een passende muzikale omlijsting. Meer info op: http://westerkwartier.groningen.nl/evenementen-westerkwartier/gedichtendag-2
.
Ook in het Vlaanderen is het Gedichtendag. De bibliotheek Scharpoord (Knokke-Heist) organiseert een dagprogramma van 10 tot 22 uur. Met onder andere een poëtische strandwandeling, poëtische kalligrafie, een tentoonstelling van poëziealbums en verschillende voordrachten en muziek. Meer info op: http://bibliotheek.knokke-heist.be/activiteiten/volwassenen/gedichtendag
.
In Alkmaar organiseert stadsdichterMargreet Schouwenaar samen met het Alkmaars dichtersgilde verschillende activiteiten. Van het bezoeken van verzorgings- en verpleeghuizen tot het maken van poëziekaarten en voordrachten. Meer info op: http://www.alkmaarsnieuwsblad.nl
.
Veel meer informatie is te vinden op de website van de gedichtendag http://www.gedichtendag.com/
.
Hervé Deleu
Winnaar Ongehoord! Poëzieprijs 2012
.
Op 11 november werd zijn gedicht door de jury verkozen tot het beste van de inzendingen van de Ongehoord! poëziewedstrijd 2012. Hervé Deleu is naast een goed dichter ook nog eens een bijzonder aimabel mens. Hij stuurde mij zijn, in eigen beheer, uitgegeven werk toe.
In 2013 wordt Hervé (en Erna Spoelstra en Sabine Kars) uitgenodigd om voor te dragen op het Ongehoord! podium. Hier alvast een gedicht van zijn hand.
Uit de bundel ‘Controverse’ het gedicht ‘Treingezel’.
.
Treingezel
.
Onderuitgezakt
oogt hij als een valstrik
die haar moeiteloos
in hem zal doen opgaan.
Maar ze is een vrouw van de liefde
die weet dat ze verloren is
als ze terugkijkt.
Ze opent een boek
en beschermt haar blik.
De wereld krimpt tot twee bladzijden.
.
Lang geleden
Bart Mesotten (1923 – 2012)
.
Sinds enige tijd ben ik geabonneerd op The Librarian’s Gazette, een Vlaamse (!) nieuwsbrief voor de informatie professional. In de editie van vandaag stond een berichtje dat de Belgische Haikudichter Bart Mesotten was overleden. Nu zei deze naam mij niet veel maar na enig nazoeken blijkt de Norbertijn Bart Mesotten schrijver en actieve propagandist van haiku’s. Mesotten studeerde klassieke filologie en was leraar. Bart Mesotten werd vooral bekend met zijn publicaties waarin hij nauwkeurig allerlei klassieke, Bijbelse en religieuze uitdrukkingen in onze taal ontrafelde. „Opdat het bewaard zou blijven”, vertelde hij zelf. Hij richtte het Haikoe-centrum Vlaanderen op en het tijdschrift Vuursteen. Voor zijn pionierswerk op dat gebied ontving hij in 2000 de prestigieuze Masaoka Shiki international Haiku Award in het Japanse Matsuyama.
Maar hij schreef ook gedichten anders dan haiku’s.
Hieronder een mooi voorbeeld van zijn kunnen.
.
lang geleden
.
lang geleden
gleed de tijd
geluidloos over de aarde
die vlak van stilte was
de aarde was zijn vriendin
zij praatten met elkaar
en niet brak de stilte
.
in de schoot der aarde
kiemde toen een vrucht
de bastaardvrucht van geluid
en de aarde baarde
struiken en bomen van geluid
huizen en pleinen van geluid
.
nu vindt de tijd geen stilte meer
waar hij zijn voet kan zetten
hij ijlt hij schiet over de aarde
en de aarde hoort het niet
en de aarde ziet het niet
daar staat de dood
.
ZICHTBAAR ALLEEN 