Categorie archief: Gedichten in de openbare ruimte
Lookwetering
Poëzie op een brug
.
Van Stefanie van Ruijven, één van mijn vaste lezers en vriendin, kreeg ik weer een paar mooie foto’s toegestuurd. Op een brug over de Lookwetering in Den Hoorn (nota bene in het werkgebied van mijn bibliotheek) staan een aantal poëtische teksten die aansluiten bij het algemene karakter van de omgeving (platteland, groenteteelt) en de naam van de straat/wijk in het bijzonder.
.
Gedichten in licht
Wèntjerdruim’s gedichten in licht
.
In samenwerking met de bibliotheken van BiblioNova (in Limburg) zijn een aantal dichters en schrijvers met een binding met Sittard-Geleen, in januari 2014 gevraagd om een kort verhaal of gedicht te schrijven met als thema ‘Sittard’ of ‘Winter’. Uit de ingezonden gedichten en verhalen zijn vervolgens zeven gedichten/verhalen geselecteerd, die in de binnenstad van Sittard op diverse locaties in de openbare ruimte zijn geprojecteerd.
De geselecteerde dichters en schrijvers zijn: Jack Jacobs, Meindert Muller, Maurice Hermans, John Hertogh, Leonne Cramers, Bep Mergelsberg en Niek Bremen. Naast de lichtprojecties, zijn er in diverse etalages en winkels in de binnenstad van Sittard schermen geplaatst waarop een ‘storytrail’ te bekijken is. Dit ‘spoor’ van tv-schermen toont het programma van Wèntjerdruim, afgewisseld met oude winterse foto’s van Sittard en gedichten over ‘Sittard’ en/of ‘winter’.
Het storytrail bevat gedichten van onder andere: Annemarie Gulikers, Han Linssen-Mantelaers, Jan Maas, Klaas Vollema, Marleen Schmitz, Peter van Deursen, Phil Schaeken en Wim Kallen.
.
Nieuwspoort
Jan H. de Groot
.
Op de gevel van perscentrum Nieuwspoort in Den Haag is een gedenksteen aangebracht met daarop een kunstwerk en een gedicht van Jan H. de Groot.
Jan Hendrik de Groot (1901-1990) gebruikte de pseudoniemen J. ten Mutsaert en Haje Sikkema. Haje zijn zijn eigen voorletters, maar dan omgedraaid en Sikkema komt van de ‘sik’ die De Groot vrijwel altijd als ‘kinnesier’ droeg. Hij gebruikte beide schuilnamen in de Tweede Wereldoorlog en nog een enkele keer daarna.
De Groot was een van de eerste schrijvers die een waarschuwend geluid tegen Hitler-Duitsland lieten horen. Hij deed dat o.a. in het decembernummer 1938 van ‘Opwaartsche Wegen’. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij met zijn vrouw Nel actief in het verzet. Hij werd twee keer door de Duitsers gevangen genomen. Hij ontving in 1945 de Verzetsprijs voor Letterkundigen. Tot op hoge leeftijd bleef Jan H. de Groot poëzie publiceren.
Van zijn hand is het gedicht 1940-1945 dat te lezen is op het kunstwerk in Den haag.
.
Mus / sparrow
Jan Hanlo
.
Ik denk dat er maar weinig mensen zijn die het gedicht ‘Mus’ van Jan Hanlo niet kennen. Jan Hanlo (1912-1969) was dichter en schrijver die tot de Vijftigers gerekend wordt maar binnen de Vijftigers was hij een buitenbeentje zoals hij eigenlijk op ieder gebied een buitenbeentje was.
Vanaf 1944 schreef hij gedichten, waarvan met name ‘Oote’ de aandacht trok. Dit klankgedicht (Hanlo sprak zelf van ‘kinderbrabbeltaal’) verscheen in 1952 in het door het rijk gesubsidieerde tijdschrift Roeping. Het blad Elsevier besteedde daar aandacht aan en het VVD-Eerste Kamerlid Wendelaar stelde vervolgens Eerste Kamervragen over de subsidie aan het blad dat Hanlo’s ‘infantiel gebazel’ publiceerde. Dat leverde de nodige publiciteit op.
De rest van Hanlo’s oevre is over het algemeen minder avant-gardistisch dan ‘Oote’. Schoonheid en (kinderlijke) onschuld zijn terugkerende thema’s. Een ander mooi voorbeeld hiervan is het gedicht ‘Mus’ uit 1954.
In 2009 was het thema van de Boekenweek Tsjielp-Tsjielp; de literaire zoo (naar aanleiding van dit gedicht).
Dat het gedicht wordt gewaardeerd blijkt uit het feit dat het niet alleen in Nederland in de openbare ruimte is aangebracht maar zelfs in het buitenland een muur verfraait. In de dierentuin van Dublin is het gedicht in vertaling aangebracht op de Family Farm Farmhouse. Deze tip kreeg ik door van Yvonne van der Haven, waarvoor dank.
Hieronder een aantal voorbeelden van het gedicht met de gemeente waar deze te vinden is.
Veenendaal
Leiden
Dublin
Gorinchem (basisschool)
Voor wie niet genoeg kan krijgen van Jan Hanlo: http://ilibrariana.wordpress.com/2012/12/29/herinneringen-aan-jan-hanlo-1912-1969/
Met dank aan Wikipedia
Date een dichter, een verslag
Boerol 2014
.
De regelmatige lezer van dit blog is het vast niet ontgaan, zaterdag 5 juli was er Boerol in Maasland, gemeente Midden-Delfland. Samen met Irene Siekman, Menno Smit, Robbert Meijntjes, Joz Knoop, Edwin de Voigt, Mark Boninsegna, Kobus Carbon, Tim van den Eijk en Rick Baggermans mocht ik daar als dichter voordragen. Als vorm was ‘date een dichter’ gekozen. Uit een menu van namen met een korte maar krachtige omschrijving kon het publiek kiezen uit een dichter. Middels een prachtige oude bakelieten telefoon kreeg men contact met de dichterstafel alwaar de bestelde dichter zich naar de ‘klant’ begaf en een privé voordracht gaf.
Maar voor het zover was stelde een deel van de groep dichters zich op bij de ingang van het terrein om als poëtisch dichterscollectief de bezoekers middels een gedicht te verwelkomen. Hoewel het zachtjes regende kwamen toch al vroeg een hoop bezoekers en het gedicht speciaal voor hen werd zeer op prijs gesteld.
Later, toen het weer zich wat herstelde werd op de schapenweide een programma van 50 minuten verzorgd door de dichters aangevuld met gitarist Michel Ebben. Het publiek genoot tot het toch weer begon te regenen. Toen de regen dermate hard naar beneden kwam dat bijna iedereen tot op zijn onderkleding drijfnat was besloot Menno als presentator dat dan maar iedereen die er nog was in de half open kar moest plaats nemen om in ieder geval enigszins droog de rest van het programma te genieten. Dit leidde tot een hilarische situatie waar publiek en dichters hutjemutje bovenop elkaar stonden te genieten van poëzie te midden van een leeg veld in de stromende regen.
.
Daarna werd het weer snel beter en kon het daten met een dichter in volle omvang losbarsten. Gestimuleerd door verschillende voordichters werden vele bezoekers verleid om tot een date te komen met een dichter naar keuze. En of dit nu was onder de boom naast de dichterstafel, achter de stallen of gewoon op de doorgang langs de standjes, vele bezoekers kregen één op één of één op twee een aantal gedichten voorgedragen. Soms hilarisch, soms serieus maar altijd heel persoonlijk. Dat deze aanpak werkte , merkten de dichters toen bezoekers uit zich zelf gingen bellen met de dichterstafel.
Toen het optreden naast de Silo werd afgelast wegens teveel geluid in de buurt en werd verplaatst naar de dichterstafel zelf, stroomde vele bezoekers toe om ook daar naar poëzie te luisteren.
En Joz, Joz had zijn eigen fans. Drie roze Boerolmeiden kwamen regelmatig terug voor Joz om van zijn bijzondere gedichten en jozzonetten te genieten.
Boerol 2014 was, ondanks een wat natte start een groot succes, de te daten dichters hebben er van genoten en het publiek weet nu hoe het is om in een persoonlijk tête-à-tête poëzie uit de mond van een dichter te horen en te beleven hoe dat is.
Meer foto’s van dit bijzondere festival staan op http://boerol.nl/fotos/ waaronder deze van mij.
Date een dichter
Op zaterdag 5 juli 2014
.
Altijd al eens een date willen hebben met een dichter, één op één een gedicht horen speciaal voor jou uitgesproken? Of misschien met een paar tegelijk met een dichter ergens apart intiem gedichten luisteren uit de mond van de maker?
Dat kan tijdens ‘Date een dichter’ op Boerol 2014.
Hoe werkt het?
Bij de speciale ‘Date met een Dichter’ tafel kan je afspraken maken en samen met onze voordichter kijken welke dichter het best voor je geschikt is. Zie het als een consult zonder persoonsgebonden budget. Als onze dichters geen date hebben, lopen zij vrij rond en dragen voor op de meest vreemde plekken. Voor de mensen die meer van verhalen houden, loopt er zelfs een prozaïst in het veld. Indien gewenst, wordt het gedicht muzikaal ondersteund.
.
Dus heb je altijd al eens de diepmenselijke behoefte gevoeld om met één van de volgende dichters oog in oog te staan, dan is nu je kans. Dit zijn de dichters die je kunt daten:
Wouter van Heiningen
Menno Smit
Joz Knoop
Irene Siekman
Mark Boninsegna
Edwin de Voigt
Kobus Carbon
Tim van den Eijk
Rick Baggermans
Robbert Meijntjens (prozaïst)
.
Wellington Writers Walk
Literaire wandeling langs gedichten in de openbare ruimte
.
In Wellington (Nieuw Zeeland) is aan de waterzijde van de stad (aan de straat van Cook) een wandeling langs sculpturen met gedichten en teksten van schrijvers en dichters uit Nieuw Zeeland. Deze Wellington Writers Walk is een initiatief van de Wellington Branch of the New Zealand Society of Authors (PEN) Inc.
De sculpturen zijn deels gemaakt van beton met daarop betonnen letters en andere zijn gemaakt van metalen letters op een houten ondergrond. De teksten zijn verzorgd door de internationaal bekende typograaf Catherine Griffiths en architect Fiona Christeller.
In totaal zijn 23 sculptures gemaakt waarop gedichten en delen van teksten van de volgende schrijvers en dichters staan:
Elizabeth Knox, Eileen Duggan, Denis Glover, Michael King, Louis Johnson, Patrick Lawlor, Lauris Edmond, Maurice Gee, Patricia Grace, Vincent O’Sullivan, Jack Lasenby, Bill Manhire, Sam Hunt, Bruce Mason, Alistair Te Ariki Campbell, Robin Hyde, Katherine Mansfield, Joy Cowley, James K. Baxter, James McNeish, Fiona Kidman, Marilyn Duckworth, Barbara Anderson.
.
Hieronder een aantal mooie voorbeelden, wil je alle sculpturen bekijken en de informatie over de schrijver dichter ga dan naar http://www.wellingtonwriterswalk.co.nz/
.
Poëzie aan het Markermeer
Poëzie op een bankje
.
Wat is dat toch met bankjes dat er vaker dan gemiddeld teksten op worden aangebracht. En dan bedoel ik geen graffiti teksten maar poëtische teksten of delen uit gedichten. Al vaker schreef ik hier in de rubriek gedichten op vreemde plekken over bankjes met poëzie en vandaag dus weer een mooi voorbeeld. Waarschijnlijk heeft het te maken met het feit dat mensen er even gaan zitten rusten en dan alle rust en tijd hebben om de omgeving in zich op te nemen.
Mia Kroes, in Oosterleek (Noord-Holland) bekend als oma Mia, is een begrip in het dorp. Wandelen over de dijk is één van haar favoriete bezigheden. Toen de dijk weer open ging in 2012, wilden dorpsbewoners haar verrassen. Zij kwamen met het idee om het bankje bij de vuurtoren van Oosterleek naar oma Mia te vernoemen. Donderdag 25 oktober werd oma Mia verrast door dorpsgenoten, familie en het hoogheemraadschap.
Dorpsbewoners benaderden het hoogheemraadschap voor dit initiatief. Zij werkten graag mee. Oma Mia grapte er voor de onthulling nog over: “Als mensen naast mij komen zitten dan vertel ik altijd dat dit mijn bankje is”. Zij was dan ook zeer verbaasd toen duidelijk werd dat zij zojuist het ‘oma Mia bankje’ had onthuld. Willem Messchaert, dijkkenner en voormalig werknemer bij het Hoogheemraadschap, maakte de volgende tekst voor het bankje aan het Markermeer.
Kom koike we legge hier nag, de noordse stienen rai an rai
Kom zoetjesan wat dichterboi en leg je hand op moin,
de are op je hart, voel je wel?
de are op je hart, voel je wel?
.
Met dank aan Stefanie van Ruijven voor de tip en de foto’s en de website van de gemeente Drechterland
Vuurtoren
Oosterleek
.
Van Stefanie van Ruijven ontving ik een paar fraaie voorbeelden van gedichten op vreemde plekken. Dit keer gedichten op de vuurtoren van Oosterleek, gemeente Drechterland (West Friesland). De vuurtoren blijkt bij nader inzien een lichtopstand genaamd het ‘Vuurtje van Leek’, een waarschuwingssein in de vorm van een torentje met een lichtbaken, bij de Leekerhoek voor het scheepvaartverkeer op het Markermeer.
De lichtopstand bevindt zich even ten zuiden van Oosterleek in een haakse bocht van de Zuiderdijk langs het Markermeer. Het torentje werd in 2001 gebouwd ter vervanging van een soortgelijk exemplaar, dat sinds 1939 op deze plaats heeft gestaan. Ook voor 1939 was er al een waarschuwingslicht op deze plaats.
In het kader van het project Land in dicht is er op de ronde groene ketel met zwarte letters een citaat uit een gedicht van Emily Dickinson aangebracht: “We wouldn’t mind the sun, dear, if it didn’t set -“. Aan de andere zijde van de toren is de vertaling van Louise van Santen in witte letters aangegeven: “De zon zou ons niet kunnen schelen, lief, als zij niet onderging -“
Toen in 2013 de lichtopstand geschilderd werd verdwenen de teksten van de gedichten onder de verf. Een aantal inwoners was hierover zeer teleurgesteld en daarop werden de teksten opnieuw aangebracht.
.
De teksten zoals ze aangebracht waren voor 2013.
En de teksten zoals Stefanie ze tegen kwam.
Op een flat
Gedichten op vreemde plekken
.
Van Geraldina Metselaar kreeg ik een foto van een flat aan het Dirk Costerplein in Delft. Op deze flat staat levensgroot een gedicht waarmee ze in 2009 de Le Comteprijs hebben gewonnen. Deze prijs wordt georganiseerd door de krant Delft op Zondag en de Historische Vereniging Delfia Batavorum en is bedoeld voor de meest geslaagde verfraaiing van een object of pand.
Dirk Coster (1887 – 1956) was een Delfts literair schrijver en eerlijk is eerlijk, het is geen gedicht maar het zijn literaire citaten uit zijn werk maar als idee toch erg leuk.
.
ZICHTBAAR ALLEEN 