Site-archief
Heimwee naar mijn dochter
Robert Anker
..
In mijn boekenkast staat de dikke bundel van Robert Anker met de titel ‘Nieuwe veters, verzamelde gedichten 1979 – 2006’. Al bladerend stuitte ik op het intrigerende gedicht ‘Heimwee naar mijn dochter’. Het is zo’n gedicht van Robert Anker dat je een paar keer moet lezen om een idee te krijgen wat hij nu eigenlijk wil zeggen.
Volgens mij gaat het over het proces van loslaten, terug vinden in uniciteit en het gemis aan hoe het was. Wat je er ook in leest, het is een prachtig gedicht door de bijna hypnotiserende toon en taal van het gedicht maar zeker ook door het weglaten van elke vorm van interpunctie.
.
Heimwee naar mijn dochter
.
Nu je terug bent want nu ik mijn dochter
terug heb want nu je terug bent gekomen
(waar was je wie ben je en wat was je)
maar nu je terug bent nu heb ik je zo
verloren en heb ik mij zo beschadigd
aan jouw aanwezigheid zonder jezelf
nu je schrille gestalte in volle emotie
verdween mis ik je dochter maar rijm je
met mij voor een leven naar voren
nu je terug bent en nu ik je zo
terug heb en liefheb omdat ik je mis.
.
Red poem
Rives Granade
.
Kunstenaar Rives Granade uitv het plaatsje Mobile in Alabama in de Verenigde Staten exposeerde afgelopen jaar met, wat hij noemt, poetically charged architectural fusions. Omdat ik graag de grens tussen poëzie en kunst verken viel mijn oog op één van de schilderijen die deze tentoonstelling bevatte (de tentoonstelling was tot december 2015). Het betreft hier het schilderij ‘Red Poem’.
Hoewel Red Poem geen gedicht is, volgens mij is het zelfs geen tekst of taal, deed het me erg herinneren aan eerdere kunstwerken van kunstenaars die zich lieten inspireren door poëzie.
Zo ook Rives Granade. De schilderijen in deze tentoonstelling hebben allemaal een tekstueel element, een soort graffiti met een poëtische referentie. Dit slaat terug op Rives’ filosofie over het maken van kunst, het creëren van ruimte en het definiëren van kleur.
Veel van de werken in Red Poem zijn een middenweg tussen taal, architectuur en beeldhouwkunst. Het uitgangspunt voor deze werken was het lezen van poëzie. Rives schrijft ook poëzie, zijn dichtbundel komt in het voorjaar van 2016 uit.
.
Gebundeld
10 dichters
.
Op zondag 6 april wordt in de Bakkerij te Rotterdam de bundel ‘Gebundeld, 10 dichters’ gepresenteerd. Op de achterflaptekst staat het volgende geschreven:
“In het begin van 2014 rondden 10 dichters in spe de cursus ‘Masters’ af aan de SKVR Schrijverschool. Deze bijzondere, veelzijdige en getalenteerde groep die met veel doorzettingsvermogen, kritische betrokkenheid en nauwkeurig taalgevoel elkaar en de docent tot grote hoogten wist op te zwepen. Reeds vanaf het begin van de cursus werd duidelijk dat deze groep het lezen en schrijven van poëzie niet als aantrekkelijk tijdverdrijf zag maar als een urgente manier om de wereld tegemoet te treden.. Een goede dichter houdt continu al zijn zintuigen open”
De dichters die in deze bundel vertegenwoordigd zijn: Pjotr Bergström, Yvonne van der Haven, Ester van der Hel-Boogaard, Floor Leemans, Reinier van Mourik, Birgit Roscam Abbing, Astrid Simons, Cindy Snoeck, Karin Wassink en Anne van Winkelhof.
De bundel ziet er zeer goed verzorgd uit (door BeeldinZicht), mooie rustige omslag in wit met rood en grijs, helemaal van deze tijd. In de bundel: titelpagina, inhoudsopgave en een voorwoord door Bas Kwakman. Vervolgens de gedichten van de dichters (2 tot 4 gedichten afhankelijk van de lengte van het gedicht), een groepsfoto en achterin, het colofon.
Dan de inhoud.
Dat de dichters gezamenlijk zijn opgetrokken en veel gedeeld hebben (zie de omschrijving hierboven) is niet terug te vinden in de gedichten. Elke dichter heeft zijn of haar eigen geluid, een eigen stem, eigen muzikale invulling. En toch ademen de gedichten in deze bundel een zekere verbondenheid. Niet in de vorm (de gedichten zijn verschillend van vorm, sommige redelijk vormvast andere juist los van vorm, weer andere bijna prozaïsch) maar eerder in een gevoel dat je bekruipt bij het lezen van de bundel. Hier is met liefde en aandacht, ook naar elkaar toe, gedicht.
De ene dichter zoekt het in de confrontatie of de vervreemding, de ander in heel persoonlijke poëzie. weer een ander speelt met tijd en ruimte of met de vorm. Wat de gedichten (bijna) allemaal gemeen hebben is de taal, het spelen met de taal, met beelden waardoor het lezen van de bundel zeer de moeite waard maakt en wat mij in ieder geval heeft aangezet tot het herlezen van delen van de bundel.
Tot slot een gedicht uit de bundel van Anne van Winkelhof waarvan ik me kan voorstellen dat er in de groep met plezier over gesproken en gediscussieerd is: ‘De onzin van poëzie’
.
De onzin van poëzie
.
Alles is er al en ooit eens gezegd.
.
Wat is het dat je verwacht van mij
als ik zelf kon spreken, aandacht gaf, wangen
streelde, oogwimpers kuste en nog wat meer
aan mij wordt toegeschreven, wat als ik
mijzelf dicteerde. Je vingers tikken mij.
Ik ben je houvast, waarheid, je paniek, ongeduld,
ik ben je ik ben je ik ben je.
.
Wat is het dat ik verwacht, een dag
dat er niets meer geschreven hoeft te worden
en ik je alleen nog bemin
van je zachte benen tot de stoppels in je kruis,
dat je schuurt maar het niet geeft.
.
De 10 dichters hebben een ook een Facebookpagina: https://www.facebook.com/events/828953977124024/?ref=22
Words do come easy
Ebon Heath’s visuele poëzie
.
Ik kom niet goed uit mijn woorden. Kent u die uitdrukking? Nou Ebon Heath komt heel goed uit zijn woorden want zij vormen de basis van zijn visuele poëzie of typografische mobiles. Ebon Heath is een van de meest veelbelovende kunstenaars van het moment en zijn kijk op typografie is pure visuele poëzie. Woorden zien er verbazingwekkend uit, ze vormen hun eigen structuren, ze dansen en bewegen en toch staan ze stil. In het universum van Ebon Heath, kruipen woorden uit hun schulp, gaan ze leven levend en vertellen ze ons hun verbazingwekkende verhalen.
Op de vraag hoe Heath tot deze vorm van visuele poëzie is gekomen antwoord hij in een interview op: http://www.yatzer.com/1690_ebon_heath_and_his_visual_poetry : “Deze visuele reis begon als een liefdesrelatie met letters en een vraag: hoe kunnen we onze typografische taal met de lichamelijkheid van onze lichaamstaal laten fuseren? Ik wil dat mijn taal springt, schreeuwt, fluistert en danst, versus het platte, dode en slapende, om te worden gebruikt en weggegooid, zonder zorg voor haar ingewikkelde schoonheid van vorm, functie en betekenis.”
Ebon Heath woont en werkt in Brooklyn, Berlijn en Bali. Meer van zijn bijzondere werk is te zien op zijn website http://listeningwithmyeyes.com
.
Gedichten op vreemde plekken
Deel 85: Op een stalmuur
.
Vanaf 2009 wordt in het kleine plaats Watou in West Vlaanderen een kunstenfestival georganiseerd.
Kunstenfestival Watou is een internationale kunsttentoonstelling met beeldende kunst, poëzie en literatuur op de snijlijn tussen taal en beeld. Zo valt te lezen op de website van het kunstenfestival http://www.kunstenfestivalwatou.be/ De 2013 editie vindt plaats tussen 6 juli en 1 september.
Vrijwel alle grote namen uit de poëzie zijn in de afgelopen 4 jaar aanwezig geweest bij dit bijzondere festival; van Remco Campert tot Vrouwkje Tuinman van Lucebert tot Rutger Kopland.
In deze traditie werd op een stal van een boerderij in Watou het gedicht ‘Ezel Ambroos’ van Hugo Claus aangebracht.
.
.
Ezel Ambroos
.
Deze ezel heet Ambroos.
Hij drentelt langs hond en lam.
Tussen zijn saffraangele tanden
zit een halve boterham, ambrosia.
.
Vele meesters reden op zijn rug,
Heer Jezus, Heer Honger, Heer Dood.
Om zijn dagelijks brood
balkt hij: Glorie, gloria.
.
Op de vlucht naar een of ander Egypte
verloor hij onderweg de os, zijn vriend,
met wie hij redeneerde
over de stro, de kribbe, het kind.
.
Soms buigt een vreemde rouw
zijn pluizige kop nog verder naar voren.
De schuwte van de paria
in de wereld waarin ook wij dolen.
.
Waarom duldt hij onze grillen
als de vliegen in zijn wimpers,
de horzels op zijn billen?
Wat is het waarom van zoveel
nederige vrede? Herinnering aan Arcadia?
.
Al is Ambroos al eens duister en duivels
op zijn tijd en stond,
zijn ogen zijn de gewonde ogen
van de eeuwigheid.
.
Uit: De Sporen
(De ezel Ambroos was een gift van dichter Roger de Neef aan Hugo Claus)
Spelen met taal
Joshua Hoogveld
.
Op http://actualiteitactuality.webs.com/ schreef Joshua Hoogveld tot 2010 zijn zogenaamde actualities. Een vorm van poëzie, spel met teksten en woorden waarin hij de actualiteit behandelde. Na 2010 is hij verder gegaan op http://www.joshua-actuality.nl/ waar hij al vanaf 2005 actief was met het spelen met taal. Zijn stukken zijn steeds organischer geworden, het leest alsof het in een keer is opgeschreven waarbij het lijkt alsof de woorden die bij hem opkwamen in gedachten 1 op 1 opgeschreven zijn. Altijd inspelend op de actualiteit, soms heel melig, vaak scherp in zijn teksten.
Na lezing van een aantal van zijn blogstukken deed het me denken aan een boekje dat ik ooit las van Hans Liberg; Pablo Pablo uit 1991. Daarin laat Hans Liberg zijn gedachten de vrije loop, associeert erop los, voegt samen, laat weg, en speelt met veel fantasie met woorden, begrippen en taal.
Joshua Hoogveld doet iets dergelijks op zijn blogs. Niet altijd even makkelijk om te volgen maar voor de taalliefhebber zeker de moeite waard. Een ander blog van Joshua is http://www.discutantes.nl
Een voorbeeld uit 2010:
.
My W O R D S
In de Eerste kamer
Tien Pond Grrr r u t t e
zijn wij electoraal
nog steeds de Baas
..
Before the wind
Gedichtendag 2013
.
Een dag voor gedichtendag 2013 leek het me aardig een gedicht te plaatsen dat zou refereren aan precies dat feit. Zoiets is niet eenvoudig. Als je echter nagaat hoeveel ‘wind’ er morgen gaat waaien door poëtisch Nederland en Vlaanderen dan is dit eigenlijk een best aardige poging.
Het gedicht Before the wind is van Kathleen Jamie. Jamie (1962) is een dichter uit Schotland en op 19 jarige leeftijd won zij de prestigieuze Eric Gregory award en op 20 jarige leeftijd debuteerde ze met de bundel Black Spiders. Jamie schrijft muzikale gedichten waarbij de natuur, de geschiedenis, sexe en de taal een belangrijke rol spelen.
.
Before the Wind
If I’m to happen upon the hill
where cherries grow wild
it better be soon, or the yellow-
eyed birds will come squabbling,
claiming the fruit for their own.
Wild means stones barely
clothed in flesh, but that’s rich
coming from me. A mouth
contains a cherry, a cherry
a stone, a stone
the flowering branch
I must find before the wind
scatters all trace of its blossom,
and the fruit comes, and yellow-eyed birds.
.
Wil je het gedicht beluisteren ga dan naar http://castroller.com/podcasts/PoemOfThe/3256077
.
Gedichten in vreemde vormen
Landschapspoëzie
.
Josh Nimoy is een visueel media designer, kunstenaar, technoloog en digitale-dingen-maker. Hierbij maakt hij gebruik van taal of zoals hij het zelf omschrijft:
‘I am a silicon valley unicorn. I make software art. My most contagious meme is BallDroppings. My most visible work is commercial. My art shows in serious galleries and museums. I joined Motorola Mobility as senior staff Media & Visual Designer in the Language & Prototyping group of Consumer eXperience Design (CXD) in Spring 2011. I intend to remain corporate from now on while continuing to develop personal artwork on my free time. I believe creativity is a serious force of business (and humanity), capable of much more than just entertainment, consumer manipulation, and intellectual invigoration.’
.
Een deel van zijn werk is te omschrijven als landscape poetry. Waarom zie je hieronder.
Wil je meer van Josh Nimoy lezen en zien: http://jtnimoy.net/
.
ZICHTBAAR ALLEEN 