Poëtische kunst of kunstzinnige poëzie?
Shirin Neshat
.
Shirin Neshat (1957) is in Iran geboren en vluchtte na de revolutie aldaar naar de Verenigde Staten. Shirin Nesha. Tegenwoordig woont ze in New York met haar vriend, de Iraans-Amerikaanse filmer Shoja Y. Azari. Centraal in het werk van Shirin Neshat staat de Iraanse vrouw. Ze combineert tekst met beeld vanwege de relatie tussen de inhoud van die twee. De tekst fungeert in haar werk als een stem om de stereotype negatieve beelden en de slachtofferrol van Iraanse vrouwen aan de kaak te stellen. Veel van de teksten zijn poëziefragmenten van een beroemde Iraanse dichteres, wiens geschriften handelen over de ervaringen van de vrouw in de Iraanse cultuur. Andere teksten die Neshat in haar werk gebruikt, zijn religieus van aard en gaan over het verlangen van Iraanse vrouwen om deel te nemen aan de revolutie. Shirin Neshat werd in 1957 geboren in Qazvin, een stadje in het noordwesten van Iran waar haar vader arts was. Net als haar vier broers en zusjes ging ze op haar zeventiende voor haar studie naar het buitenland. Vanaf 1974 woonde ze bij familie in Los Angeles en volgde aan de Berkeley Universiteit een opleiding voor beeldend kunstenaar. Ze gaf het schilderen op toen ze begin jaren tachtig met haar toenmalige vriend in New York een non-commerciële galerie begon, The Storefront for Art and Architecture.
.
Over het gebruik van poëzie in haar werk zegt ze: “I feel the use of poetry is particularly apt because literature has historically played a major part in the struggle against political repression.”
De onderstaande foto’s komen uit de serie “Unveiling” (1993-1997). Om dit werk te kunnen maken deed Neshat een chador aan. Ze fotografeerde de delen van haar lichaam die niet werden bedekt door de chador; haar handen, haar ogen en haar voeten. Deze delen beschreef ze met hedendaagse liefdes poëzie uit Iran.
.
Met dank aan Frans Roesink
Over de doden
Zichtbaar alleen
.
Vanmorgen kreeg ik een berichtje van Evy van Eynde, haar nieuwe dichtbundel komt uit en ze vroeg me of ik over deze bundel en de bijbehorende theatervoorstelling iets wil schrijven op dit blog. Ik ga haar hierover nog mailen maar het deed me denken aan mijn eerste bundel ‘Zichtbaar alleen’.
Die heb ik erbij gepakt en uit Zichtbaar alleen vandaag het gedicht ‘Over de doden’.
.
Over de doden
.
Ik leef in de schaduw
van het leven
.
op zoek naar het donker
laat het licht mij koud
.
noem mij wie ik ben
ik toon u mijn ware zelf
.
geef mij uw dierbaren
uw onderdanen, als olie
op mijn vuur
.
noem mij wie ik ben
laat mij u vergezellen
.
ik wacht geduldig, mijn tijd
staat vast, de eeuwigheid
als metgezel, mijn vriend
.
noem mij wie ik ben
en uw naam zal ik noemen
.
Duurzaamheid
Uit mijn boekenkast
.
In het eerste decennium van deze eeuw werd door Alja Spaan van Atelier 9en40 in samenwerking met Harrie Frijters een aantal keer Alkmaar Anders georganiseerd. Met het project Alkmaar Anders werd een breed platform geboden aan Alkmaarse dichters en kunstenaars. Het platform bestond uit een poëzie- en kunstavond in Atelier 9en40 en een bundel. Ook ik heb een paar maal mogen voordragen tijdens deze bijzondere intieme avonden.
Uit de bundel van 2008 een gedicht van Harrie Frijters bij een kunstwerk van Jeroen van Paassen.
.
Duurzaamheid
.
Waar eens een weg heeft gelopen
loopt die nu weg
waar eens een vorm stond
staat nu iets vormeloos
wat vormeloos is ontstaat
laat het lijden levend zien
.
Duurzaamheid II
.
Wat komt kan niet meer gaan
het is die vorm die blijft bestaan
zich omvormt tot iets nieuws
dat voortgaat zonder verder
iets weer te geven van wat er was
.
de tandeloze tijd zorgt voor een ding
duurzaamheid onvoorbereid
.
Plant, Vis en Regen
Gedichten in vreemde vormen door Joan Brossa
.
Op 16 juni 2012 plaatste ik een stuk over Joan Brossa (1919-1998) over Transitable visual poem in three times dat te zien is in het Velodrome’s park in Barcelona. Brossa, een van de eerste vertegenwoordigers van visuele poëzie in Spanje was een bijzondere man. Zo vocht hij op 18 jarige leeftijd tijdens de Spaanse burgeroorlog mee met de Republikeinen waar hij ook zijn eerste literaire werk schreef voor het strijdblad voor frontsoldatenNa de oorlog keerde hij terug naar Barcelona waar hij bevriend raakte met o.a. Joan Miró i Ferrà en andere vertegenwoordigers van de vooroorlogse avant-garde beweging.
Tot het overlijden van Franco in 1978 en de terugkeer van de democratie in Spanje was Brossa vooral actief in deze avant-garde beweging. Na 1978 kan zijn werk eindelijk ongecensureerd worden uitgegeven, het gebruik van het Catalaans wordt niet meer vervolgd. Tijdens zijn literaire leven werk Brossa veel samen met kunstenaars, schilders, beeldhouwers, musici en fotografen. Daarnaast wordt Brossa, samen met een paar andere dichters beschouwd als de grondlegger van de concrete poëzie.
Het werk van Brossa loopt uiteen van teksten, gedichten, tot beelden en beeldgedichten. In de categorie gedichten in vreemde vormen hier een paar voorbeelden van beeldteksten en beeldgedichten: Peces, Planta en Lluvia (Vis, Plant en Regen).
.
Mannenman (nieuw gedicht)
Man
.
Als je, zoals ik, het grootste gedeelte van je leven werkt en leeft tussen voornamelijk vrouwen, zou je met enige verwondering naar het fenomeen mannenman kunnen kijken. Een mannenman, met een eigen plek in de schuur of garage (the mancave), die het liefst de hele dag doorbrengt met andere mannenmannen.
Ik probeer het fenomeen te begrijpen, heb er zo mijn gedachten over maar een mannenman zal ik wel nooit worden. Vanuit deze gedachten komt het volgende gedicht.
.
Mannenman
.
Was ik maar een mannenman
zo’n bonkig stuk vreten met een mannengrot
in zijn schuur of garage, ver weg van zijn vrouw
vissend, hikend, klimmend of fietsend
met vrienden, drinken en lachen om niets en alles
het leven in overzichtelijke stukken gerangschikt
.
Had ik aan mannenvriendschappen maar genoeg
voetbal op zondag, eten volgens de schijf van drie
aardappelen, vlees en groenten en vooruit, op vrijdag
nasi, pizza’s of friet en bij de eerste zonnestralen
grote stukken vlees op de barbecue en ongecompliceerd
op zaterdag de auto naar de wasstraat
.
Wat je ogen zien maken met je handen, zoals
mijn vader vroeger, direct praktisch aan de slag
’t liefst met andermans ideeën
Zweten, vreten en daarna zuipen en alleen
wat voelen als je per ongeluk verkeerd slaat
met je hamer, op je duim
.
Was ik maar een mannenman, zo nu en dan, even
.
.
Alles wat je wilde
Menno Wigman
.
Vandaag een gedicht van Menno Wigman uit zijn bundel ‘Zwart als kaviaar’ uit 2001 waar hij in 2002 de Jan Campert prijs voor ontving met de titel ‘Alles wat je wilde, het was alles’ .
.
Alles wat je wilde, het was alles
Het was de welving van een schouderblad.
het fosfor van een nieuwe dronkenschap,
de slapeloosheid van een wereldstad.
Je sliep nooit twee keer met dezelfde dag
en leven was pas leven als er ’s nachts
een halo uit je glas te voorschijn brak.
Een juni en je peinst aan een vermolmd
ontbijt: ik zwierf om zoveel mensen heen,
verruilde zoveel zonlicht voor een zweem
van eeuwigheid en moet je nu eens zien:
die rouwrand rond m’n brood, dat zeepsoplicht,
die vuile handen en dat nevelhoofd.
Had ik maar minder in mijn dorst geloofd.
Gaf ik maar minder om het tegengif
voor mijn zorgvuldig bestudeerde dood.
.
.
Met dank aan gedichten.nl
Poëzie, DaDa en kunst
Lesley Dill
.
De Amerikaanse kunstenaar/dichter Lesley Dill (1950) is een kunstenaar die relaties onderzoekt tussen taal, lichaam, emoties en de samenleving. Lesley Dills werk is geëxposeerd in verschillende musea in de Verenigde Staten waaronder het Museum of Modern Art in New York, het Whitney Museum of American Art en het Metropolitan Museum of Art.
Voorbeelden van kunst waarbij ze haar poëzie heeft geïncorporeerd zijn haar DaDa poem wedding dress (1994) en haar Red Poem Suit (1992). Een ander mooi voorbeeld is een afbeelding van haar eigen hals met regels uit één van haar gedichten.
Voor haar werk ontving Dill onder andere stipendia van de Rockefeller Foundation en kreeg ze in 2008 de Anonymous was a Woman Award.
.
Salma,dichter in verzet
Salma, Tamil dichter
.
Salma (geboren als Rokkiah) kwam in 1968 ter wereld in een traditioneel Tamil gezin. Na haar 13e mocht, volgens gebruik in haar dorp, als meisje geen onderwijs meer volgen. Thuis bleef ze echter stiekem lezen en voor zichzelf schrijven. Op haar 20ste trouwde ze en ook in haar huwelijk bleef ze in het geniep gedichten schrijven . Onder de schuilnaam Salma smokkelde ze haar gedichten naar de buitenwereld en kreeg ze in de literaire Tamil wereld een goede naam. Samen met haar moeder ijverde ze voor publicatie van haar gedichten zonder dat haar familie dit wist. Ze bleef anoniem tot de plaatselijke Pancayat (lokaal zelfbestuur) verkiezingen. Na verkozen te zijn groeide haar zelfvertrouwen en werd langzaam duidelijk dat zij Salma was.
De taal van haar poëzie werd gevormd door de acute eenzaamheid. Gevoelens die niet konden worden gedeeld met iedereen creëerde een taal van intensiteit. Tegenwoordig is Salma een beroemd dichter en voorvechtster van vrouwenrechten.
Hieronder twee gedichten van haar hand in het Engels.
.
Evil
The streets of the city
where deceit has spread.
Heat floats inside the bus.
Amidst the sweltering bodies,
a penis probes me.
Like evil,
sprouted, swelled
somewhere.
.
Perspective
I stand upside down
and comb my hair.
I cook topsy-turvy,
and eat thus, too.
I sit inverted on my haunches
to feed my child;
heels upward,
I read my books.
Upside down,
I gaze at myself.
Terrified, stunned, and staring at me,
a bat,
hanging ripe on the tree in the garden.
.
Meer gedichten van Salma lees je op: http://www.caravanmagazine.in/poetry/four-poems
.
Ik draag van alles
Hugo Claus
.
Vandaag eens wat meer van de gedichten van Hugo Claus gelezen. Claus (1929 – 2008)was tot nu een voor mij minder bekende dichter. Ten onrechte blijkt nu. Claus heeft een bijzondere poëtische stem. Toegegeven, sommige gedichten waren zelfs na meerdere keren lezen nog steeds onbegrijpelijk, maar ik heb een aantal prachtige gedichten gelezen waarvan ik er hier een wil plaatsen.
.
Ik draag van alles
Ik draag van alles, brood, kaas
een bom of een verminkte kat.
Dragen is mijn redding.
Ook van binnen draag ik,
vragen, tranen, gedaas
en een karrenvracht solaas.
Als ik niet draag
is er een gemis
dat niet te dragen is.
Het dood dier dat ik droeg
heeft mij gelikt
tot ik geen gezicht meer had.
.
Uit de bundel ‘Gedichten 1968 – 1978’
Met dank aan gedichten.nl
.
New York Public Library
Twitteren en poëzie
.
Twitter en Literatuur ( en poëzie) gaan heel goed samen. In 2012 was Twitter host van het Twitter Fiction Festival, er is al eens een roman in tweets verschenen en op Twittermania.nl was in 2012 Twittermania Literair een feit.
The New York Public Library deed in maart van 2013 ook mee en organiseerde de eerste National Poetry Contest. Inwoners van de Verenigde Staten konden zich registreren, moesten @NYPL volgen en konden dagelijks een inzending van drie tweets posten. Twee tweets mogen naar eigen inzicht worden gedicht, maar één moest gaan over bibliotheken, boeken, lezen of New York City. De inzendingen werden beoordeeld op creativiteit, originaliteit en artistieke inbreng. De winnende poëtische parels werden gepubliceerd via de social media kanalen van de NYPL tijdens de National Poetry Month in april en in een speciaal NYPL Poetry eBook.
.
Een aantal van de winnende ‘poetweets’ kun je hieronder lezen. Voor alle winnaars ga je naar: http://www.nypl.org/media-center/national-poetry-contest
.
.
My daughter learning to read: / sounding, stretching / vocal the unspoken, unto ever-utterance / in her own voice. / Listen world. @NYPL
.
Give me the last cigarette, we’ll go / To the casino at dawn, for god’s sake / We’re not lovers, why / Read me your poetry. @nypl
.
You asked me why flamingos / Because they unashamedly and perpetually blush all over. @nypl
ZICHTBAAR ALLEEN 