Site-archief

(oud) Gedicht onder een brug

Leiden

.

Dat je in de openbare ruimte gedichten aan kan brengen is geen nieuws, dat dit in vroeger tijden al gebeurde blijkt uit een eeuwenoude steen onder de Sint Jeroensbrug in Leiden.

In 2012 maakte Dirk Geirnaert bekend dat het gedicht tevens 5 raadsels bevat. De raadsels gaan over de lengte van het beleg van Leiden en tijdstip, dag, maand en jaartal van Leidens Ontzet. De antwoorden vind je in de tekst zelf.

De tekst luidt:

 

Men was in groot verdriet
Want eten wasser niet
En tvolc van hunger schreiden
Ten laetst God nedersiet
En zunt deur deze vliet
Broot spiz en dranc in Leiden

 

De onderstreepte letters vormen samen de datum ‘drie october’. Maar dat is niet het enige. Dirk Geirnaert ontdekte dat het gedicht een chronogram is: een stukje tekst waarin Romeinse cijfers voorkomen die bij elkaar opgeteld het jaartal vormen dat wordt herdacht. Tel de letters M, C, I en L als Romeinse cijfers op, dan krijg je 1574, het jaar van Leidens Ontzet. Het gedicht bevat 131 letters. Zoveel dagen duurde het beleg.

.

gedenksteens_vliet_geuzen_leiden

 

jeroensbrug

Lookwetering

Poëzie op een brug

.

Van Stefanie van Ruijven, één van mijn vaste lezers en vriendin, kreeg ik weer een paar mooie foto’s toegestuurd. Op een brug over de Lookwetering in Den Hoorn (nota bene in het werkgebied van mijn bibliotheek) staan een aantal poëtische teksten die aansluiten bij het algemene karakter van de omgeving (platteland, groenteteelt) en de naam van de straat/wijk in het bijzonder.

.

foto 1

 

foto 2

 

foto 3

Nieuwspoort

Jan H. de Groot

.

Op de gevel van perscentrum Nieuwspoort in Den Haag is een gedenksteen aangebracht met daarop een kunstwerk en een gedicht van Jan H. de Groot.

Jan Hendrik de Groot (1901-1990) gebruikte de pseudoniemen J. ten Mutsaert en Haje Sikkema. Haje zijn zijn eigen voorletters, maar dan omgedraaid en Sikkema komt van de ‘sik’ die De Groot vrijwel altijd als ‘kinnesier’ droeg. Hij gebruikte beide schuilnamen in de Tweede Wereldoorlog en nog een enkele keer daarna.

De Groot was een van de eerste schrijvers die een waarschuwend geluid tegen Hitler-Duitsland lieten horen. Hij deed dat o.a. in het decembernummer 1938 van ‘Opwaartsche Wegen’. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij met zijn vrouw Nel actief in het verzet. Hij werd twee keer door de Duitsers gevangen genomen. Hij ontving in 1945 de Verzetsprijs voor Letterkundigen. Tot op hoge leeftijd bleef Jan H. de Groot poëzie publiceren.

Van zijn hand is het gedicht 1940-1945 dat te lezen is op het kunstwerk in Den haag.

.

Jan H. de Groot

 

nieuwspoort

 

grootdejanh

Mus / sparrow

Jan Hanlo

.

Ik denk dat er maar weinig mensen zijn die het gedicht ‘Mus’ van Jan Hanlo niet kennen. Jan Hanlo (1912-1969) was dichter en schrijver die tot de Vijftigers gerekend wordt maar binnen de Vijftigers was hij een buitenbeentje zoals hij eigenlijk op ieder gebied een buitenbeentje was.

Vanaf 1944 schreef hij gedichten, waarvan met name ‘Oote’ de aandacht trok. Dit klankgedicht (Hanlo sprak zelf van ‘kinderbrabbeltaal’) verscheen in 1952 in het door het rijk gesubsidieerde tijdschrift Roeping. Het blad Elsevier besteedde daar aandacht aan en het VVD-Eerste Kamerlid Wendelaar stelde vervolgens Eerste Kamervragen over de subsidie aan het blad dat Hanlo’s ‘infantiel gebazel’ publiceerde. Dat leverde de nodige publiciteit op.

De rest van Hanlo’s oevre is over het algemeen minder avant-gardistisch dan ‘Oote’. Schoonheid en (kinderlijke) onschuld zijn terugkerende thema’s. Een ander mooi voorbeeld hiervan is het gedicht ‘Mus’ uit 1954.

In 2009 was het thema van de Boekenweek Tsjielp-Tsjielp; de literaire zoo (naar aanleiding van dit gedicht).

Dat het gedicht wordt gewaardeerd blijkt uit het feit dat het niet alleen in Nederland in de openbare ruimte is aangebracht maar zelfs in het buitenland een muur verfraait. In de dierentuin van Dublin is het gedicht in vertaling aangebracht op de Family Farm Farmhouse. Deze tip kreeg ik door van Yvonne van der Haven, waarvoor dank.

Hieronder een aantal voorbeelden van het gedicht met de gemeente waar deze te vinden is.

mus2

Veenendaal

mus1

Leiden

sparrow

Dublin

mus3

Gorinchem (basisschool)

Voor wie niet genoeg kan krijgen van Jan Hanlo: http://ilibrariana.wordpress.com/2012/12/29/herinneringen-aan-jan-hanlo-1912-1969/

Met dank aan Wikipedia

Poëzie op straat

Nijmegen

.

Poëzie is werkelijk overal te vinden en soms kom je er per ongeluk mee in aanraking. Als je je beweegt over de Dijkgraaf van Wyckweg bijvoorbeeld in Nijmegen. Daar is op het asfalt het gedicht “Ik    Je” aangebracht door Made by Mensch.

.

Ik draag

 

ik adem

 

Ik bescherm

 

Ik crave

 

Met dank aan: http://www.dorsoduro.nl/

Van februari naar maart

Gedicht op de muur van je huis

.

In North Dakota, in Fort Atkinson woont dichteres en kunstenaar Lorine Niedecker. Op de muur van haar woonhuis heeft ze een (deel van) een gedicht geschilderd. Hieronder een gedicht van haar dat de muurschildering ondersteunt.

.

February almost March bites the cold.
Take down a book, wind pours in. Frozen–
the Garden of Eden–its oil, if freed, could warm
the world for 20 years and nevermind the storm.

Winter’s after me–she’s out
with sheets so white it hurts the eyes. Nightgown,
pillow slip blow thru my bare catalpa trees,
no objects here.


In February almost March a snow-blanket
is good manure, a tight-bound wet
to move toward May: give me lupines and a care
for her growing air.

.

Lorine

Lorine_2

Foto’s Nomadic Newfies

Kijk eens naar beneden

Gevonden poëzie

.

In Maassluis is in een nieuwe wijk een project uitgevoerd waarbij inwoners hun (maritieme) tatoeage konden insturen, waar dan de mooiste gekozen konden worden door de inwoners van Maassluis. Deze mooiste tatoeages werden vervolgens in stoeptegels gehakt (tenminste dat vermoed ik, of gefreesd) en her en der in de wijk geplaatst in stoepen.

Ik moest hieraan denken toen ik de volgende voorbeelden van ‘gevonden poëzie’ tegen kwam. In Charleston (South Carolina) is een wijk waar de bewoners zelf voor stoeptegels met poëzie hebben gezorgd. Een leuk idee dat navolging verdient. In een tijd waarin steeds meer mensen met gebogen hoofden door het leven gaan (omdat ze met hun ogen vastgelijmd lijken aan hun smartphone) zou poëzie op de stoep een reden kunnen zijn om even de blik van het scherm te nemen en een gedicht te lezen.

.

stoep1

stoep2

Met dank aan visual St. Paul blog

Openbaar vervoer (RATP)

Poëzie in het Franse Openbaar vervoer

.

De RATP, het Franse openbaar vervoer bedrijf, heeft in 2012 een gedichtenwedstrijd georganiseerd. De winnende gedichten  werden getoond in de metrostellen van de RATP in juli 2012. Er deden ruim 4000 mensen aan deze wedstrijd mee waaronder 231 dichters onder de 12 jaar. Daarnaast bood de RATP onder het motto Lijnen en rijmen (des lines et de rimes) de reizigers momenten van ‘ontsnapping’ in het hart van het netwerk middels poëzie van o.a.  Andree Chedid, Paul Valery, Kamal Kheir Beik en Zeno Bian.

.

agnèsrosse

 

Winnend gedicht van Agnès Rosse aan de poëziewedstrijd van de RATP

ratp_poesie

 

Gedichten in de metro.

Gedichten op vreemde plekken

Deel 37: Op een vuurtoren

Op deze vuurtoren op de Maasvlakte staat het gedicht ‘Kustlicht Maasvlakte’ van Max Dendermonde.

Kustlicht Maasvlakte

Kustlicht Maasvlakte 2

 

Terug van (tijdelijk) weggeweest: Gedichten op vreemde plekken

Deel 29:  Gedichten op muren

.

Op zichzelf niet zo vreemd meer, gedichten op muren maar dit is een heel leuk initiatief in Veenendaal i.s.m. Kees Stip, onze grootste dierenrijmer.

.