Site-archief
Gedicht op een tapijt
Obe Postma
.
Van de Friese dichter Obe Postma (1868 – 1963) is in Tresoar, het Fries Historisch en Letterkundig Centrum in Leeuwarden, op het tapijt in de hal een gedicht geplaatst. Het betreft hier het gedicht ” ‘T hat west, it is ‘t” uit 1951.
Postma debuteerde in 1902 in het tijdschrift ‘Forjit my net’ . In 1947 kreeg hij de Gysbert Japicxprijs voor de bundel ‘It sil bestean’ en in 1954 won zijn gedicht ‘Fan de fjouwer eleminten’ de Rely Jorritsmaprijs.
‘T hat west, it is ‘t
Hat west, it is; it stiet beskreaun
En heart ta wrâlds bestean,
’t Is by it grutte barren komd
En kin net mear fergean.
Wy drage it mei yn ùs ûnthâld
In libben barrens stik,
Mar fêster wierheid hat it wûn
Yn ivichheids beskik.
O freonen dy’t myn jonkheit hie,
O mienskip my sa nei!
Fergûn, ferstoarn? Mar heger geast
Hat it yn ljochte dei.
Uit: Samle fersen
Nederlandse vertaling
’t Is geweest;
het is, het staat beschreven
En hoort tot werelds bestaan,
’t Is bij het grote gebeuren gekomen
en kan niet meer vergaan.
Wij dragen het mee in ons
Een gebeurtenis uit het leven,
Maar vaster werkelijkheid heeft het gewonnen
in eeuwigheids plan.
O vrienden wie mijn jeugd had
O gemeenschap mij zo dichtbij
Vergaan, gestorven? Maar hoger geest
Heeft het in lichte dag.
Vertaling: Andrys Stienstra
Foto Jan Kalma
(oud) Gedicht onder een brug
Leiden
.
Dat je in de openbare ruimte gedichten aan kan brengen is geen nieuws, dat dit in vroeger tijden al gebeurde blijkt uit een eeuwenoude steen onder de Sint Jeroensbrug in Leiden.
In 2012 maakte Dirk Geirnaert bekend dat het gedicht tevens 5 raadsels bevat. De raadsels gaan over de lengte van het beleg van Leiden en tijdstip, dag, maand en jaartal van Leidens Ontzet. De antwoorden vind je in de tekst zelf.
De tekst luidt:
Men was in groot verdriet
Want eten wasser niet
En tvolc van hunger schreiden
Ten laetst God nedersiet
En zunt deur deze vliet
Broot spiz en dranc in Leiden
De onderstreepte letters vormen samen de datum ‘drie october’. Maar dat is niet het enige. Dirk Geirnaert ontdekte dat het gedicht een chronogram is: een stukje tekst waarin Romeinse cijfers voorkomen die bij elkaar opgeteld het jaartal vormen dat wordt herdacht. Tel de letters M, C, I en L als Romeinse cijfers op, dan krijg je 1574, het jaar van Leidens Ontzet. Het gedicht bevat 131 letters. Zoveel dagen duurde het beleg.
.
Potty poems
Toilet poëzie
.
Je bent van mij gewend dat ik niet alleen de bekende dichters en gedichten behandel op dit blog maar ook de rafelranden van de poëzie op zoek. Dit is weer zo’n rafelrandje waarvan je misschien denkt: Huh? Toch kan ik de toilet poëzie als fenomeen niet overslaan. Iedereen herinnert zich vast wel een versje dat hij of zij ooit op een toilet las.
.
Op http://www.porcelainpoetry.faketrix.com/ heeft een liefhebber van toilets allerlei feitjes bij elkaar gebracht (foto’s van bekende mensen op of bnij een toilet, moppen over toiletten, audio (!) fragmenten, spelletjes en nog veel meer. Maar dus ook potty poems, gedichten over toiletten.
Hier een voorbeeld dat ik wel aardig vind geschreven door Mick.
.
Ode to a Toilet
The love of my life, is not my dear wife,
But a toilet with flush, and extra thick pipes.
To take all my crap, without a mouth flap,
And when it acts up, I can shut off its tap.
.
Ode to a toilet
Poëzie aan het Markermeer
Poëzie op een bankje
.
Wat is dat toch met bankjes dat er vaker dan gemiddeld teksten op worden aangebracht. En dan bedoel ik geen graffiti teksten maar poëtische teksten of delen uit gedichten. Al vaker schreef ik hier in de rubriek gedichten op vreemde plekken over bankjes met poëzie en vandaag dus weer een mooi voorbeeld. Waarschijnlijk heeft het te maken met het feit dat mensen er even gaan zitten rusten en dan alle rust en tijd hebben om de omgeving in zich op te nemen.
Mia Kroes, in Oosterleek (Noord-Holland) bekend als oma Mia, is een begrip in het dorp. Wandelen over de dijk is één van haar favoriete bezigheden. Toen de dijk weer open ging in 2012, wilden dorpsbewoners haar verrassen. Zij kwamen met het idee om het bankje bij de vuurtoren van Oosterleek naar oma Mia te vernoemen. Donderdag 25 oktober werd oma Mia verrast door dorpsgenoten, familie en het hoogheemraadschap.
Dorpsbewoners benaderden het hoogheemraadschap voor dit initiatief. Zij werkten graag mee. Oma Mia grapte er voor de onthulling nog over: “Als mensen naast mij komen zitten dan vertel ik altijd dat dit mijn bankje is”. Zij was dan ook zeer verbaasd toen duidelijk werd dat zij zojuist het ‘oma Mia bankje’ had onthuld. Willem Messchaert, dijkkenner en voormalig werknemer bij het Hoogheemraadschap, maakte de volgende tekst voor het bankje aan het Markermeer.
Kom koike we legge hier nag, de noordse stienen rai an rai
Kom zoetjesan wat dichterboi en leg je hand op moin,
de are op je hart, voel je wel?
de are op je hart, voel je wel?
.
Met dank aan Stefanie van Ruijven voor de tip en de foto’s en de website van de gemeente Drechterland
Poëzie op straat
Nijmegen
.
Poëzie is werkelijk overal te vinden en soms kom je er per ongeluk mee in aanraking. Als je je beweegt over de Dijkgraaf van Wyckweg bijvoorbeeld in Nijmegen. Daar is op het asfalt het gedicht “Ik Je” aangebracht door Made by Mensch.
.
Met dank aan: http://www.dorsoduro.nl/
Gedicht op een schip
Peter Holvoet-Hanssen
.
Tijdens zijn stadsdichterschap (2010-2011) heeft Peter Holvoet-Hanssen een aantal gedichten op bijzondere plekken laten verschijnen. Zo schreef ik al eens over zijn gedicht langs de kademuren van Oostende. Vandaag voeg ik daar zijn gedicht op de zijkant van een schip aan toe. De Festina Lente werd versierd met het gedicht ‘Scheldeduiker’ in een ontwerp van Jelle Jespers.
Scheldeduiker
wind in de tijd – straatkinderen van het Eilandje
wapperen daar bij die vierde toren – ontij croont
voor de thuislozen die kruipen in lofts van karton
bij de prefabbuildings
waai die daghengsten weg – draai
klimmend als opstandig gras door scheuren in beton
torens zijn de wachters, staan als bakens voor de maan
schepen schaatsen op een ton weerbarstig in de zon
van drip drop en klip klip klop, wij kiezen voor het sop
scheep in, dravend langs de kant dwars door het Scheldeland
want de wereld stoomt de wereld stroomt aan ons voorbij
snel dus trager, haast u langzaam; zeefier –
trossen los
de zeeleeuwerik tiereliert en hoort de witte zoutmerel
.
Het gedicht ‘Scheldeduiker’ is met foto opgenomen in de dubbelbundel ‘Antwerpen/Oostende’ uitgeverij Prometheus, Amsterdam, 2012.
De Festina Lente met het Stads- en Scheldegedicht is nog steeds te bewonderen. Het heeft een aanlegplaats te Willemdok nabij het MAS (Museum aan de Stroom) aan de Hanzestedenplaats 1 te Antwerpen. Op http://www.antwerpenboekenstad.be zijn ook bewegende beelden van het Schip en Peter Holvoet-Hanssen te zien.
Mine Stemkens
Poëzie op banieren
.
Al eerder (19 december 2013) schreef ik over Mine Stemkens. Zij is een kunstenares die veel met gedichten en poëzie werkt. Of zoals ze over zichzelf schrijft op http://www.straid.nl/: Woorden en (beeld)taal zijn de rode draad door het werk van Mine. Deze Maastrichtse maakt gedichten en afbeeldingen die prachtig tot hun recht komen op de authentieke (papier)producten van Straid.
Ging het in 2013 over poëzie op papieren zakken, deze keer over poëzie op linnen banieren. In 2012 was de Royal Mosa porseleinfabriek de centrale plek van de KunstTour.
Naast heel veel kunst waren de linnen banieren van Mine Stemkens te bewonderen.
.
Met dank aan http://berthi.textile-collection.nl/
Gedichten op vreemde plekken
Op een WC rol
.
Op de website van Kinderboekenwinkel De Boekenberg kwam ik een bijzondere plek voor poëzie tegen. Wetenschapper Samir Hanssen studeerde Nanoscale Science and Engineering aan de State University in New York en schrijft kinderpoëzie (bijzondere combinatie). Naar aanleiding van de Nationale Gedichtendag in 2013 schreef hij op een rol toiletpapier een reeks kinderversjes. Op de middag in de Boekenberg droeg hij de gedichtjes voor en maakte gedichten op verzoek.
.
Cloths of Heaven
Seb Lester
.
Van mijn broer kreeg ik de volgende tip over een toepassing van een beroemd gedicht van W.B. Yeats getiteld ‘Aedh Wishes for the Cloths of Heaven’. Seb Lester is een grafisch ontwerper en kunstenaar uit Lewes in Groot Brittanië. Lester heeft ontwerpen en typografieën gemaakt voor veel grote bedrijven als Apple, Nike, Intel, The New York Times, de Olympische Winterspelen in Vancouver en de laatste heruitgave van J.D. Sallingers ‘The catcher in the rye’.
Tegenwoordig houdt Lester zich vooral bezig met prints in gelimiteerde oplages. Zo is ‘Cloths of Heaven’ als print te verkrijgen maar ook als geborduurd kunstwerk. Of zoals hij zelf zegt over dit kunstwerk: “Ik wilde proberen om de afdruk eruit te laten zien als een prachtig en tijdloos mooi stukje zeer decoratief handwerk. Ik heb me laten inspireren door de middeleeuwen, de renaissance en 18de – eeuwse bronnen , maar ik heb ook geprobeerd om persoonlijke , progressieve en oneerbiedige ideeën te integreren . Het resultaat is een stilistische hybride kunstwerk waarvan ik denk dat het alleen in de 21e eeuw kan ontstaan.”
Aedh Wishes for the Cloths of Heaven
.
Had I the heavens’ embroidered cloths,
Enwrought with golden and silver light,
The blue and the dim and the dark cloths
Of night and light and the half light,
I would spread the cloths under your feet:
But I, being poor, have only my dreams;
I have spread my dreams under your feet;
Tread softly because you tread on my dreams.
.
Dat dit een beroemd gedicht is blijkt uit het feit dat het in 1899 voor het eerst werd gepubliceerd in de bundel ‘The wind among the reeds’ en tot op de dag van vandaag gebruikt wordt in boeken en films. Zo komt het gedicht voor in de films ‘Equilibrium’, ’84 Charing Cross Road’ en ‘Dasepo Naughty Girls’. Daarnaast wordt het in de laatste aflevering van serie 3 van ‘Ballykissangel’ geciteerd door de hoofdpersoon en verscheen het in het fotoboek ‘In Flagrante’ van Chris Killip en in de romans ‘A widow for one year’ van John Irving en ‘The secret intensity of everyday life’ van William Nicholson.
.
Meer voorbeelden en informatie over Seb Lester op zijn website http://www.seblester.co.uk/
Onder het viaduct
Gedichten op vreemde plekken
.
Op weg naar het ‘Dichter bij de bar’ festival in Delft liep ik vanuit het station naar het centrum. Halverwege de fietsenzee liep ik onder het oude viaduct en daar zag ik de volgende poëzie op de muren. Leerlingen van Delftse middelbare scholen lieten zich tijdens het literair jongerenfestival inspireren door Spoorzone Delft.
Dichters zijn: Anne Tromp, Sabina van Rooij, Elza van Delft (!), Thijs Nieuwenhuis, Tijmen Post, Cathelijne en Tirza.
.
ZICHTBAAR ALLEEN 