Site-archief
Vondel en Brexit
Geplaatst door woutervanheiningen
Cultureel erfgoud
.
Ik lees heel graag poëzie en meestal is dat in poëziebundels. Maar er zijn uitzonderingen, zo kun je in de openbare ruimte gedichten lezen en staat er poëzie op allerhande objecten (zie hiervoor de categorieën gedichten op vreemde plekken en gedichten in de openbare ruimte). Maar wat ik misschien nog wel het leukst vind is wanneer je in een boek aan het lezen bent en daarin komt een gedicht voor.
Een voorbeeld van zo’n boek is ‘Cultureel erfgoud’ Jaco van Witteloostuyn uit 2017 met als ondertitel ‘Hoe de kunst de samenleving kan verwarmen, schokken, verbinden en waarden en normen kan belichten’. In dit overigens bijzondere boek, in het hoofdstuk Engeland en de EU, heeft van Witteloostuyn een gedicht van Vondel opgenomen dat hij laat voorafgaan door een gedicht van Oscar Wilde en waar hij een gedicht van nu van zijn hand zet. Dit allemaal om een punt te maken over de betrekkingen tussen Engeland en Europa. Voor de volledigheid neem ik hier alle drie de gedichten op in de volgorde uit het boek (het gedicht van Wilde heb ik aangevuld).
.
The Thames nocturne of blue and gold
changed to a harmony in grey:
A barge with ochre-colored hay
dropt from the warf: and chill and cold
.
The yellow fog came creeping down
The bridges, till the houses’ walls
Seemed changed to shadows, and S. Paul’s
Loomed like a bubble o’er the town.
.
Then suddenly arose the clang
Of waking life; the streets were stirred
With country waggons: and a bird
Flew to the glistening roofs and sang.
.
But one pale woman all alone,
The daylight kissing her wan hair,
Loitered beneath the gas lamps’ flare,
With lips of flame and heart of stone.
.
Oscar Wilde
.
Hierop bruist de vloot der Staeten
Naer den Teems, daer Brittenlant
Trots zijn ijsre keten spant:
Maar wat kan een keten baeten,
Als de leeuw van Holland brult,
En de zee met doodschrik vult?
Hij rukt stel, als rag, en flarden,
Sloopt kastelen langs het strant,
steekt met zijn gezicht dan brant!
In de schepen. Wie kan ’t harden!
.
Vondel, 1667.
.
Brussel is in alle Staten,
nu de Theems, dus Engeland
trots de Brexit-ketting spant.
Maar wat kan een ketting baten
als het hele Brussel brult,
Ier en Schot met afkeer vult!
Londen rukt zichzelf aan flarden,
sloopt de City aan het strand,
sticht door zijn gewicht een brand
in Europa, wie kan ’t harden.
Jaco van Witteloostuyn
.
Geplaatst in Dichter in verzet, Favoriete dichters, Gedichten op vreemde plekken, Over Poëzie
Tags: 1667, 2017, boek, Brexit, Cultureel erfgoud, Engeland, Engels dichter, EU, Europa, favoriete dichters, gedicht, gedichten, gedichten in de openbare ruimte, gedichten op vreemde plekken, Jaco van Witteloostuyn, Joost van den Vondel, Oscar Wilde, poëzie, samenleving, schokken, verbinden, verwarmen, Vondel, waarden en normen
Vintage poëzie
Geplaatst door woutervanheiningen
Gedichten op vreemde plekken
.
In de vrijwel onuitputtelijke serie ‘Gedichten op vreemde plekken’ hier een voorbeeld van poëzie op vintage blikken. Waarschijnlijk zat er in deze ouderwetse blikken chocolade. Op de deksel, en soms op de zijkant, eenvoudig toegankelijke poëzie. Zoals het gedicht van Henry van Dyke op het bovenste blik uit 1976.
.
Every house
where love abides
and friendship is a guest,
is surely home
and home sweet home
for there the heart can rest.
.
Geplaatst in Gedichten op vreemde plekken
Tags: 1976, blik, chocolade, deksel, dichter, gedicht, gedichten, gedichten op vreemde plekken, Henry van Dyke, ouderwetse blikken, poëzie, poem, poems, poet, poetry, serie, tin can, vintage, vintage blikken, zijkant
Tekstboom
Geplaatst door woutervanheiningen
Gedichten in vreemde vormen
.
Op de hoek van het Reitdiep en het Starkenborghkanaal in de gemeente Zuidhorn in Groningen is in september 2007 een tekstboom, een beeld in de vorm van een boom, van Regina Verhagen onthuld met daarop een gedicht van Gerrit Krol. Het kunstwerk met de titel ‘Vaarwater’ staat op het kruispunt van beide waterwegen. De tekstboom maakt deel uit van het project ‘Woordenstroom’ (meer info op https://www.provinciegroningen.nl/fileadmin/user_upload/Documenten/Downloads/woordenstroom07.pdf). Woordenstroom is een kunstproject met 12 beelden met poëzie langs de vaarweg van Lemmer naar Delfzijl.
De tekst van Gerrit Krol op de tekstboom luidt:
.
Vaarwater
.
Geen land, maar water
Geen water, maar land
Land dat op water drijft
Vlak land derhalve
Twee kanalen die elkaar snijden
Liggen in hetzelfde vlak
Land waarin gesneden wordt
Water waarin gesneden wordt
Vaarwater
.
Geplaatst in Favoriete dichters, Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten in vreemde vormen, Gedichten op vreemde plekken, Poëzie en Kunst
Tags: 12 beelden, 2007, Delfzijl, dichter, gedicht, gedichten, gedichten in de openbare ruimte, gedichten in vreemde vormen, gedichten op vreemde plekken, Gerrit Krol, Groningen, kunst en poëzie, Lemmer, Regina Verhagen, Reitdiep, Starkenborghkanaal, straatpoezie.nl, Tekstboom, Vaarwater, vaarwegen, waterwegen, woordenstroom, Zuidhorn
Vers op vrijdag
Geplaatst door woutervanheiningen
Gedichten op de rug gelezen
.
In 2018 zetten Layla ter Horst en Elise Kriekaard ‘Vers op Vrijdag’op. Toen zij samen voor hun eindexamen zaten en in tegenstelling tot veel van hun medescholieren juist wél van de poëzielessen genoten, besloten ze hier iets mee te doen. Layla schreef ook zelf gedichten en aangemoedigd door haar vriendinnen besloot ze hier wat mee te doen. Ze wilde haar poëzie publiceren. Elise was meer van het beeld en zo werd ‘Vers op Vrijdag’ geboren op Facebook en Instagram https://www.facebook.com/versopvrijdag/ en https://www.instagram.com/versopvrijdag .Elke vrijdag wordt een nieuw gedicht geplaatst en als aandachtstrekker wordt bij elk gedicht een versregel op de blote rug van een persoon geschreven en getoond. Geschreven door Layla en met vaste en vaardige hand op een blote rug gezet door Elise.
Haagse vriendinnen van het van oorsprong Voorburgse poëzie-duo introduceerden ‘Vers op Vrijdag’ op hun school waarna de gedichten van Layla werden toegelaten als eindexamenmateriaal. ,,Ik mag straks een aantal van de gedichten van Layla analyseren”, beaamt Alexandra van Engeland die op het vwo van het Maerlant Lyceum zit in 2018.
.
Een huis in Delft
.
In een huis in Delft
wonen zij nu
Ik heb ze lang niet meer gesproken
Het is er groot, met kleine kamer
.
Waar vroeger ongewilden onderdoken
Een bad op pootjes
Een haard van goud
Op een plek als deze
Wordt men makkelijk samen oud
.
Het tempo van zijn ouder worden
Streef snel dat van haar voorbij
Nu is het huis van haar alleen
.
En als ze haar naar de liefde vragen
Dan vertelt zij over hem
Wanneer zij stof vangt
Tussen antieke meubels
En haar heupen,
waar hij zo van hield,
Vaststaan als cement
Als ze haar dan naar de liefde vragen
Vertelt zij over hem
.
Geplaatst in Gedichten in vreemde vormen, Gedichten op vreemde plekken, Social media
Tags: 2018, Alexandra van Engeland, blote rug, Den Haag, dichter, Een huis in Delft, eindexamenleerlingen, eindexamenmateriaal, Elise Kriekaard, Facebook, gedicht, gedichten, gedichten in bijzondere vormen, gedichten op vreemde plekken, grafisch, Instagram, Layla ter Horst, Maerlant lyceum, poëzie, rug, school, Vers op Vrijdag, Voorburg, vrijdag, VWO
Poëzie en de NS
Geplaatst door woutervanheiningen
Aanvulling op reclameboodschappen
.
Afgelopen week hoorde ik op de radio dat de NS van plan is om met een pilot te starten waarbij er in 137 intercitytreinen gestart wordt met reclame op de digitale schermen in de trein. Tijdens dit radioprogramma werden een aantal mensen aan het woord gelaten die een mening hadden. Sommige snapte het wel, anderen waren mordicus tegen; de trein was een van de weinige plaatsen waar je nu juist niet met reclame werd geconfronteerd. Een soort veilige haven niet besmet door de commercie. Ik ga ervan uit dat de NS deze pilot gaat doen en dat er dan op (waarschijnlijk niet al te lange termijn) reclameboodschappen te zien zullen gaan zijn in de trein.
Ik heb een idee waardoor het leed dat reclame heet toch iets verzacht kan worden. Ik begreep uit het bericht dat men met 1 reclame boodschap wil beginnen per dag en dat dan een aantal keren herhalen. Volgens mij wordt dat al snel heel saai of zelfs irritant. Waarom niet dichters gevraagd speciaal voor die fijne pauzes tussen door gedichten te laten schrijven en deze te laten zien. Cultuur of literatuur zo je wilt, als tegenhanger van die commerciële boodschappen.
De NS heeft een verleden met poëzie. In 2006 bijvoorbeeld werden treinreizigers verrast op Utrecht Centraal in de ochtendspits met een Olympisch gedicht van en door Nederlandse dichters zoals onder andere Driek van Wissen en Jan Wolkers. Zij hadden speciaal voor gedichtendag een gedicht geschreven over hun favoriete Olympische sportmoment.
Geplaatst in Dichtbundels, Favoriete dichters, Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten op vreemde plekken, Gedichtendag, Nieuws, Youtube
Tags: 137 intercitytreinen, 1934, 1960, 2006, 2018, beginregel, Bericht aan de reiziger, centraal station, commercie, conducteur jeroen, cultuur, dichtbundel, dichter, dichters, digitale schermen, Driek van Wissen, gedicht, gedichten, gedichten op vreemde plekken, gedichtenbundel, gedichtendag, Hanny Michaelis, Hans Andreus, hit, Jan van Nijlen, Jan Wolkers, Kijkend uit de trein, literatuur, Luisteren met het lichaam, Nederlandse Spoorwegen, nieuws, NS, Olympisch sportmoment, Olympische gedichten, overkapping, pilot, poëzie, Poëzie-minded, poëziebundel, reclameboodschappen, Spoorwegmuseum, stationshal, trein, treinen, Utrecht, voordracht, Youtube
Stofzuigen kan altijd nog
Geplaatst door woutervanheiningen
Kijkdoospoëzie
.
De uiterst getalenteerde Meliza de Vries is niet alleen een fijne (bibliotheek) collega en dichter maar ook nog eens een zeer creatief mens. Zo kwam ik pas een aantal foto’s tegen van een kijkdoos die ze gemaakt had met daarin niet alleen een gedicht van haar hand maar ook decoraties door haar gemaakt. Zoals je weet ben ik gek op poëzie op vreemde plekken in in bijzondere vormen dus mag de kijkdoospoëzie natuurlijk niet ontbreken.
.
Stofzuigen kan altijd nog
.
Voordat mijn wereld een kijkdoos wordt
met crêpepapierbomen en velden van pluche
.
herinnert een wattenstaafje mij
aan schildpadden met gekneusde neusgaten
walvissen met teenslippers en schepjes erin.
.
Ik verdwijn onder deksel van vliegerpapier:
citroengele gloed over een luciferdoosje
voorbijgangers pauzeren, weten
.
hoe zij stadseenden moeten voeren
kurkeiken niet moeten vervangen door eucalyptusbomen
.
Ik schilder wanden met rubberroze verf
vind op zolder oma’s jurk voor gordijnen:
bloemenprint verzacht het uitzicht buiten
.
Ik steek een parasolprikker in het luciferdoosje
misschien dat iemand in mij blijft, weet
hoe je ijsblokjes bewaart in een papieren tasje
.
Geplaatst in Bibliotheken, Favoriete dichters, Gedichten in vreemde vormen, Gedichten op vreemde plekken
Tags: Bibliotheek, collega, creatief, dichter, gedicht, gedicht in een kijkdoos, gedichten, gedichten in vreemde vormen, gedichten op vreemde plekken, kijkdoos, Kijkdoospoëzie, Meliza de Vries, poëzie, poëziekijkdoos
Stadspaden
Geplaatst door woutervanheiningen
Gedichten op vreemde plekken: op twee spaden
.
Via een vriendin (Stefanie bedankt!) kreeg ik een aantal foto’s van een gedicht op twee grote spaden in Stadskanaal. Het beeld van de twee turfschoppen herinnert aan de veenkoloniale tijd van deze omgeving, het zijn de spaden waarmee het kanaal werd gegraven waaraan Stadskanaal haar naam ontleend. Het gedicht op de twee spaden getiteld ‘Stadspaden’ is van Hans Mes en dateert uit 2012.
Het gedicht op de spaden luidt:
.
Stadspaden
.
Hier werkte men
met man en macht
aan een kanaal
door ’t veen
en spaden staan
nu stil bij dat
wat grond
voor welvaart bracht.
.
Wat je vervoert
dat schept je thuis
per schip, ter paard
soms lopen
het voelt hier als
een poort naar stad
met beide deuren open.
.
Geplaatst in Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten op vreemde plekken, Poëzie en Kunst
Tags: 2012, dichter, gedicht, gedichten, gedichten in de openbare ruimte, gedichten op vreemde plaatsen, gedichten op vreemde plekken, Groningen, Hans Mes, naam, poëzie, scheppen, Stadskanaal, Stadspaden, Stefanie, turfschoppen, twee spaden, veenkoloniale tijd
Funeraire poëzie
Geplaatst door woutervanheiningen
Als toen nu is
rust in vrede,
in des aardrijks
kouden schoot.
Eenmaal rijst een
nieuwen dag weer
En het leven
uit den dood
Lichaamskwalen
Uitgeteerd door
Ziekte en pijn
Moet ik in deez’
grafkuil dalen
en een prooi
der wormen zijn
Geplaatst in Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten op vreemde plekken
Tags: achtergronden, artikel, artsen, belevenissen, Bijbel, Blegië, christelijk, culturele geschiedenis, dichter, dood, erfenis, Funeraire poëzie, gedicht, gedichten, gedichten op grafstenen, gedichten op vreemde plekken, graf, grafschriften, grafstenen, grafzerk, grafzerk poëzie, graven, Groningen, if this is now, Jessyca de Wit, juristen, kaders, klassiek geschoolden, Latijn, literaire waarde, Nederland, negentiende eeuw, Noorden van Nederland, orthodox protestant, platform, poëzie, predikanten, Provincie, religieus, standensamenleving, symboliek, theologen, versierde grafstenen, vertaald
Poëzie op het Alhambra
Geplaatst door woutervanheiningen
Gedichten op bijzondere plekken
.
Een aantal jaar geleden was ik in Granada (Spanje) en bezocht daar het Alhambra. Op zichzelf een belevenis want het Alhambra is één van de mooiste voorbeelden van islamitische architectuur in Europa. Wat ik toen niet wist was dat de vele inscripties en kalligrafieën op en in het gebouw poëzie bevatten van de grote islamitische dichters uit die periode.
Eeuwenlang hebben onderzoekers de teksten die op de geometrische tegels en het fijn gesneden metselwerk van het Alhambra bestudeerd. Onder deze teksten zijn heel wat verzen van veel geprezen islamitische dichters als Ibn al-Khatib en Ibn Zamrak. De verzen zijn 500 jaar geleden aangebracht in opdracht van de veroveraars van de Nazrid-dynastie, die het koninkrijk van Al Andalus regeerden van 1238 tot 1492. En hoewel de katholieke vorsten Ferdinand en Isabella na 1492 alles wat met de islam te maken had meedogenloos verwijderde uit Spanje, waren ze in ieder geval nieuwsgierig naar de erfenis van hun overwonnen vijand, of onder de indruk van de unieke schoonheid van het Alhambra. Zo nieuwsgierig dat ze gespecialiseerde vertalers vroegen de inscripties te bestuderen.
Sommige poëzie beschrijft de plaats waar ze is aangebracht, zoals de Hal van de Twee Zusters, die een tuin voorstelt waarover Ibn Zamrak schreef:
Bovendien kennen we geen andere tuin
aangenamer in zijn frisheid, meer geurig in zijn omgeving,
of zoeter in het verzamelen van zijn vruchten …
Of op het plafond dat de hemel vertegenwoordigt:
De handen van de Plejaden zullen de nacht doorbrengen
Gods bescherming in hun voordeel oproepen en ze zullen ontwaken voor
het zachte geblazen van de bries. Hierin bevindt zich een koepel
die door zijn hoogte verloren gaat uit het zicht …
.
Tot het begin van deze eeuw werd slechts een fractie van de verzen en teksten ontcijferd en vertaald maar met moderne technologie, waaronder digitale camera’s en een 3D laser scanner, worden deze nu in kaart gebracht en kan men beginnen met de interpretatie van de verzen en teksten en ook waar op of in het gebouw deze zich bevinden. Tot nu toe is ongeveer 65% van de teksten en verzen in kaart gebracht (sinds 2002). Een van de redenen is volgens onderzoeksleider Juan Castilla dat de makers van de inscripties een ingewikkeld cursief schrift gebruikten dat moeilijk te lezen is. Kalligrafie, zo sierlijk mogelijk schrijven, was een belangrijke kunstvorm in een cultuur waarin het verboden was mensen af te beelden.
.
Geplaatst in Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten in vreemde vormen, Gedichten op vreemde plekken
Tags: 1238, 1492, 2002, 3D laser scanner, Al Andalus, Alhambra, architectuur, cursief schrift, dichter, dichters, digitale camera, Ferdinand, gedicht, gedichten, gedichten in vreemde vormen, gedichten op bijzondere plekken, gedichten op vreemde plekken, geometrische tegels, Granada, Hal van de twee zusters, hemel, Ibn al-Khatib, Ibn Zamrak, inscripties, interpretatie, Isabella, Islamitische architectuur, Juan Castilla, kalligrafieën, Katholieke vorsten, metselwerk, moderne technologie, Nazrid-dynastie, onderzoeksleider, plaats bepaling, plafond, poëzie, schoonheid, Spanje, teksten, tuin, verzen
Palletgedichten
Geplaatst door woutervanheiningen
Papendrecht
.
Eind oktober 2018 werd langs de Merwede een gedicht geschreven in zwarte letters op een pallet aangebracht aan de achterkant van een groot verkeersbord voor de scheepvaart, daar waar Merwede noord en Oude Maas te samen komen. De titel ‘Merwede’ verwijst naar de rivier waarover de schepen varen en was een initiatief van Jan van Wijngaarden. In december 2018 kwam daar een gedicht bij , pallet twee met de titel ‘Noord’ van schrijver/dichter Fred van Os over het verderop gelegen strandje De Noord.
De makers van de eerste twee palletgedichten riepen plaatsgenoten op om ook een gedicht op een pallet te schrijven. Er was voldoende plaats voor meer van deze vorm van low buget poetry zoals de initiatiefnemers het noemen. En al snel werd dit opgepakt door Wim Schut en inmiddels hangt ook pallet drie aan het Aviolandapad waarbij de dichtregels als titel dragen ‘Rivier’.
Door het palletgedicht te plaatsen op de achterkant van een scheepvaartbord, hoopt Van Wijngaarden geen afbreuk te doen aan het beeldenpark en het uitzicht over de rivier. Hij hoopt dan ook dat wandelaars even stil staan om de gedichten te lezen. Er staan daar trouwens nog meer grote verkeersborden voor de scheepvaart. Op de achterkant is plaats voor nog meer palletgedichten.
.
Geplaatst in Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten op vreemde plekken
Tags: 2018, achterkant, Aviolandapad, beeldenpark, De Noord, dichter, dichters, Fred van Os, gedicht, gedichten, gedichten in de openbare ruimte, gedichten op vreemde plekken, initiatiefnemers, Jan van Wijngaarden, low budget poetry, Merwede, Merwede noord, Noord, pallet, palletgedichten, pallets, Papendrecht, poëzie, rivier, scheepvaartbord, schrijver, strandje, uitzicht, wandelaars, Wim Schut
































