Site-archief
Wim T. Schippers overleden
Helaas dood
.
Gisteren werd bekend dat programmamaker, acteur, stemacteur, schrijver, dichter, presentator en beeldend kunstenaar Wim T. Schippers (1942-2026) is overleden. Er is ontzettend veel te vertellen over Wim T. Schippers maar ik zal me beperken tot de keren dat hij en zijn werk op dit blog een plek kregen. De eerste keer was in 2014, ik schreef toen een stuk over deel 3 in de Ronflonflon reeks (verwijzend naar het gelijknamige radioprogramma Ronflonflon met Jacques Plafond, dat Wim T. Schippers in de jaren 1984-1991 op radio 3 en radio 5 presenteerde en waar de huisdichter Wilhelmina Kuttjke (met twee T een prominente plaats innam) met als titel ‘Kuttje compleet’ gedichten van Wilhelmina Kuttje uitgelegd aan Jacques Plafond.
De keer daarna was in 2019 bij het overlijden van Janine van Elzakker, die de rol van Wilhelmina Kuttje vervulde in Ronflonflon met Jacques Plafond. In de overlijdensadvertentie stond toen de tekst: Helaas dood. Een typische Wim T. Schipperiaanse opmerking. In 2021 schreef ik over een verzamelbundel ‘Congressen‘ van de dienstenbond FNV waarin een van de verassende keuzes van Cox Habbema, de samensteller, van Wim T. Schippers was.
In 2022 schreef ik over een vakantiegedicht van Ingmar Heytze (zelf een groot bewonderaar van Wim T. Schippers) dat begint met een quote van Wim. En als laatste wijdde ik twee berichten aan de winnaar van de Jana Beranováprijs (waar ik als jurylid deel van uitmaakte). Die prijs werd in 2023 toegekend aan Wim T. Schippers. Wat ik me vooral heel goed herinner is de speech die Wim gaf bij de overhandiging van de prijs in Boekhandel Donner in Rotterdam. Ongelofelijk grappig, eloquent, absurd, typisch maar zo goed, zo typisch Wim T. Schippers. Hij was oprecht blij met de prijs vertelde hij (en iedereen aanwezig geloofde hem) omdat dit de eerste prijs was die hij kreeg voor zijn werk als schrijver/dichter. Hij had vele prijzen gekregen maar allemaal voor zijn werk als kunstenaar en scenarioschrijver.
Ik zal hem altijd onthouden om zijn geweldige shows, zijn programma’s op televisie, zijn radioprogramma’s en zelfs zijn manier van presenteren van Zomergasten bij de VPRO. En als dichter, want dat was hij ook. In 1975 verscheen onder de naam B. Servet (Barend Servet, een van zijn creaties) het bundeltje ‘Eén per pagina’ in een oplage van 1500 stuks. Ergens op internet las ik dat het hier een dichtbundel van de kunstenaar Fluxus betreft, die op amusante wijze aan zijn titel is gekomen doordat de uitgever de instructie om slechts één gedicht per pagina te plaatsen verkeerd begreep en het per ongeluk op de omslag afdrukte. Ik denk dat het allemaal uit het heerlijke absurde brein van Wim T. Schippers kwam.
In dit bundeltje korte gedichtjes, een die nu veel op de social media langs komt; Dood / Niks aan te doen. Een gedichtje dat doet denken aan de overlijdensadvertentie van Janine van Elzakker. Maar ook iets langere gedichtjes. Hier een paar voorbeelden.
.
Het zonnetje
.
Lacht het zonnetje?
of is het zonnetje soms kwaad
of alleen maar verdrietig.
De Maan
lacht de Maan?
een straatbeeld van zegge en schrijve
zeven pond en ruim drie ons
ik dank u wel
ik pas voor dergelijke gortige gedachten
dit soort poeha
staat mij in ’t geheel niet aan
doch mocht ik onverhoopt
op andere gedachten geraken
dan hoort u nog van mij
daar kunt u van op aan
het zij zo
.
Credo
.
daar kom ik ook nog es
aankakken
met wat wazig materiaal
.
Crossend door woestenijen
.
het bekende geëikel
van vallen en opstaan
in een extra dimensie
dit keer
want op weg naar jou, mijn liefste
.
Berenliefde
Hans Dorrestijn
.
Tijd voor wat luchtigs. Vandaag uit de bundel ‘het dierlijkste van Dorrestijn’ gedichten en liedjes over dieren uit 2014, van Hans Dorrestijn (1940) het gedicht ‘Berenliefde’.
.
Berenliefde
.
Als ik met mijn beer uit wandelen ga
Dan oogt hij alle bijen na:
De dar, de bijen en de hommel
.
Bij hun kleuren, zwart en geel
Stijgt zacht geneurie uit zijn keel:
De bar de dijen en de bommel
.
Waarom mag beer zo gaarne lijen
De ham, de borrel en de dijen
De dar, de bommel en de hijen?
.
Ik hou van het beetje aarde dat jij bent
Pablo Neruda
.
Ook een mooi liefdesgedicht, een sonnet in dit geval, mag niet ontbreken in mijn vakantie, zeker niet op een mooie dag als vandaag. Daarom het gedicht ‘XVI’ uit ‘Honderd liefdessonnetten’ uit 1960 van de Chileens dichter en Nobelprijswinnaar (Literatuur) Pablo Neruda (1904-1973).
.
XVI
.
Ik hou van het beetje aarde dat jij bent,
omdat ik in alle melkwegweiden
geen andere ster heb. Jij weerspiegelt
en verveelvoudigt het heelal
.
Je grote ogen zijn het licht dat ik bewaar
uit de verslagen sterrenstelsels,
Je huid huivert net als de wegen
die de meteoor bereist in de regen.
,
Van zoveel maan waren voor mij je heupen,
van alle zon je diepe mond en zijn genot,
van zoveel gloeiend licht, als honing in de schaduw,
.
je hart geschroeid door lange rode stralen,
en zo bereis ik het vuur van je vorm,
en kus je, kleintje en planeet, duif en geografie.
.
Zij is mijn moeder niet maar zwaait
Kira Wuck
.
Het kan je zomaar gebeuren, je loopt in een park en er zwaait iemand naar je. Iemand die je niet kent. Kira Wuck (1978) schreef er het gedicht ‘Zij is mijn moeder niet maar zwaait’ over. Het komt uit haar bundel ‘Finse meisjes’ uit 2012.
.
Zij is mijn moeder niet maar zwaait
.
Een vrouw met rossig haar
en zwarte rok loopt door het park
zij is mijn moeder niet maar zwaait
.
soms ging ik naar de stad
misschien liep ze tussen de mensen
op haar hoge hakken
een angstige reiger
waaromheen de lucht bevroor
.
ik zocht en zocht tot er niemand meer was
.
misschien huilde ze
misschien was ze gelukkig
.
Ter wereld
Joke van Leeuwen
Soms is de titel van een gedicht al voldoende om tijdens een vakantie dit op mijn blog te plaatsen. In het geval van het gedicht ‘Ter wereld’ van Joke van Leeuwen (1952) uit haar bundel ‘Fladderen voor de vloed‘ uit 2007, lijkt me dat vrij voor de hand liggen.
.
Ter wereld
.
Eens daverend eruit gedaan
het droge in, naar handen,
dat longen mochten openslaan,
dat lucht erin, dat kleren aan,
dat lavend zog gevonden.
.
Dat aangevangen te bestaan
uit ketens moeders, voorgoed
moeders, wetend van hoe
onbedaarlijk baarlijk zij zijn
losgebonden.
.
Als je groot bent
Tjitske Jansen
.
Vakantie is bij uitstek een periode van spel, en spelen moet en kun je je hele leven blijven doen. In het gedicht zonder titel van Tjitske Jansen (1971) uit haar onvolprezen debuutbundel ‘Het moest maar eens gaan sneeuwen‘ uit 2003, komt dat mooi naar voren.
.
Als je groot bent
wil je dan niet meer spelemn
of mag het dan niet meer?
.
Is er een leeftijd waarop iemand je komt vertellen:
‘Vanaf heden is pelen verboden’, en wie
zou degene zijn die mij dat kwam vertellen?
.
Toen ik weer de zon in liep, zag ik de buurvrouw
met een gieter achter mijn vader aanrennen.
Het mocht dus nog! Opgelucht
.
ging ik vissen in de beek. Ik nam mee:
een emmer en een tak met daaraan een touw.
Een haakje had ik niet nodig.
.
Doe een wens
Nachoem Wijnberg
.
Uit de bundel ‘Het leven van’ uit 2009 van Nachoem Wijnberg (1961) komt het korte maar wonderlijke liefdesgedicht ‘Doe een wens’.
.
Doe een wens
.
Wil je iets voor me doen?
Honderd nachten achter elkaar naast mij slapen.
Daarna doe ik voor jou wat jij wilt.
Als je op de honderdste dag hoort dat je niemand anders meer
hebt hoef je die nacht niet te komen.
Als je ooit nog een keer bij mij op bezoek zal komen doe het
dan vannacht.
.
Locaal gedicht
Jules Deelder
.
Ook van Jules Deelder (1944-2019) neem ik altijd graag een gedicht op in mijn vakantie. Het gedicht ‘Locaal gedicht’ komt uit zijn bundel ‘Lijf en andere gedichten‘ uit 1991.
.
Locaal gedicht
.
Op 14 mei 1940
wordt de stads-
vernieuwing in
Rotterdam op
radicale wijze
aangepakt – Dor-
.
niers en Heinkels
boven de stad
Pats! Boem! Krak!
In ene klap het
hele centrum plat
.
– De operatie
verloopt geheel
volgens plan en
leidt tot een
opleving in de
plaatselijke bouw
.
Reisbrief
Bergman
.
Bergman is het pseudoniem van dichter Aart Kok (1921-2009). Naast dichter was Kok tot aan zijn pensioen docent Nederlands aan een middelbare school. Uit de bundel ‘Ik ga mezelf maar na’ uit 1960 komt het gedicht ‘reisbrief’ wat ik wel een toepasselijk vakantiegedicht vind.
.
reisbrief
.
waarde vriend het is hier prachtig
de koeien zijn ontroerend drachtig
.
de spoorlijn loopt dwars door het dal
een vrouw beheert de waterval
.
elk huis of hok met beemd en gaard
verkoopt men op een ansichtkaart
.
de mensen lopen traag en stug
en komen op geen stap terug
.
men zegt god heeft ons klein gebouwd
maar sneed ons uit behoorlijk hout
.
dit alles sta ik aan te zien
zo is het paradijs misschien
.
en verder is hier alles prachtig
het wordt me soms wel eens te machtig
.
Gezocht
Ester Naomi Perquin
.
Ze is al jaren een van de presentatoren van de Nacht van de Poëzie en een van mijn favoriete dichters; Ester Naomi Perquin (1980). Daarom ook in deze vakantie een gedicht van haar hand, dit keer het gedicht ‘Gezocht’ uit haar bundel ‘Servetten halfstok‘ uit 2007.
.
Gezocht
.
Man met grote handen en dito boekenkasten
bij voorkeur uitzicht op zee.
.
Veel gerookt mag er worden en films gekeken
waarvan ik het einde al weet.
.
Beloftes voor later het liefst onoprecht zodat
wat hij vertelt steeds weer uit kan gelegd
.
als een broek die te kort is,
een man die daar altijd in past,
.
die van mij leert te houden maar
onredelijk is en behoorlijk kan slaan,
.
academisch niveau, die dan onverwacht
met een kinderwens voor me zal staan.
ZICHTBAAR ALLEEN 