Site-archief

Schipbreukeling

Poëzie in de film: Castaway van William Cowper

.

William Cowper leefde van 1731 tot 1800 en was een Engels dichter. Cowper had van tijd tot tijd te lijden van hevige depressies, soms in zulke mate dat hij diverse pogingen ondernam zich van het leven te beroven. Hij werd verliefd op zijn nicht Theodora Cowper, maar haar vader stond een huwelijk in de weg, omdat hij twijfelde aan Williams mentale stabiliteit en omdat hij vond dat de twee te nauw aan elkaar verwant waren. In die voor hem ongelukkige periode werden er al wel wat zijn verzen in bladen gepubliceerd en vertaalde hij werk van Voltaire.

In 1763 kreeg hij een baan aangeboden als klerk bij het Hogerhuis. Hij moest hiervoor een eenvoudig examen doen, maar hij zag hier zo tegenop, dat hij in een diepe depressie raakte en een zelfmoordpoging ondernam. Hierop werd hij opgenomen in een tehuis, waar hij onder de zorgen van arts en dichter Nathaniel Cotton langzaam genas. Zijn broer en vrienden bezorgden hem daarna een onderkomen en een klein inkomen in Huntingdon. Hier brak een gelukkige periode aan. Hij maakte kennis met het gezin van Morley en Mary Unwin en hun kinderen en hieruit ontstond een warme vriendschap. Hij trok uiteindelijk bij hen in. Morley Unwin overleed in 1767 en het gezin, inclusief Cowper, verhuisde naar Olney. Hier raakte hij onder invloed van de gedreven evangelische geestelijke en voormalig slavenhandelaar John Newton. Deze zette hem ertoe aan mee te werken aan een liedboek. De aan hem gestelde eisen vielen Cowper echter zwaar en hij geraakte opnieuw in een depressie. Olney Hymns verscheen uiteindelijk in 1779, met een aantal zeker al zes jaar eerder geschreven bijdragen van Cowper, waaronder een aantal liederen die nog altijd gezongen worden. Newton zelf was overigens de schrijver van het nog altijd bekende lied Amazing Grace.

In 1773, Cowper was inmiddels verloofd met Mary Unwin, ontstond bij hem het idee dat hij een verdoemd man was en dat God zijn leven van hem eiste als offer. De huwelijksplannen waren hiermee ten einde, maar Mary Unwin bleef hem verzorgen en bracht hem er weer bovenop.Mary Unwin, met wie hij niet trouwde maar wel altijd goede vrienden bleef, overleed in 1794, wat hem lichamelijk en mentaal hevig aangreep. In zijn laatste jaren schreef hij in zijn wanhoop nog het gedicht The Castaway. Hij overleed in East Dereham, waar hij ook werd begraven.

The Castaway werd gebruikt in de film Sense and sensibility uit 1995 van Ang Lee met Kate Winslet, Emma Thompson, Alan Rickman en High Grant.

.

The Castaway

.

Obscurest night involved the sky,

The Atlantic billows roared,

When such a destined wretch as I,

Washed headlong from on board,

Of friends, of hope, of all bereft,

His floating home forever left.

 .

No braver chief could Albion boast

Than he with whom he went,

Nor ever ship left Albion’s coast,

With warmer wishes sent.

He loved them both, but both in vain,

Nor him beheld, nor her again.

 .

Not long beneath the whelming brine,

Expert to swim, he lay;

Nor soon he felt his strength decline,

Or courage die away;

But waged with death a lasting strife,

Supported by despair of life.

 .

He shouted: nor his friends had failed

To check the vessel’s course,

But so the furious blast prevailed,

That, pitiless perforce,

They left their outcast mate behind,

And scudded still before the wind.

 .

Some succour yet they could afford;

And, such as storms allow,

The cask, the coop, the floated cord,

Delayed not to bestow.

But he (they knew) nor ship, nor shore,

Whatever they gave, should visit more.

 .

Nor, cruel as it seemed, could he

Their haste himself condemn,

Aware that flight, in such a sea,

Alone could rescue them;

Yet bitter felt it still to die

Deserted, and his friends so nigh.

 .

He long survives, who lives an hour

In ocean, self-upheld;

And so long he, with unspent power,

His destiny repelled;

And ever, as the minutes flew,

Entreated help, or cried,

 .

“Adieu!” At length, his transient respite past,

His comrades, who before

Had heard his voice in every blast,

Could catch the sound no more.

For then, by toil subdued, he drank

The stifling wave, and then he sank.

 .

No poet wept him: but the page

Of narrative sincere,

That tells his name, his worth, his age,

Is wet with Anson’s tear.

And tears by bards or heroes shed

Alike immortalize the dead.

I therefore purpose not, or dream,

Descanting on his fate,

To give the melancholy theme

A more enduring date:

But misery still delights to trace

Its semblance in another’s case.

.

No voice divine the storm allayed,

No light propitious shone;

When, snatched from all effectual aid,

We perished, each alone:

But I beneath a rougher sea,

And whelmed in deeper gulfs than he

.

sense_and_sensibility

Gedicht op een monument

Ricarda Huch

.

Ricarda Huch  (1864 –1947)  was een Duitse intellectueel, opgeleid als historica en de auteur van vele historische werken over de Europese geschiedenis. Daarnaast schreef ze romans, poëzie en een toneelstuk. Als eerbetoon aan haar is de asteroïde 879 Ricarda  naar haar genoemd.

In Mannheim staat een monument, opgericht in 1995, als eerbetoon aan de vrouwen die na de oorlog de stad weer hebben opgeruimd en leefbaar gemaakt. Een deel van het gedicht ‘Nicht alle Schmerzen sind heilbar‘ op het monument,  is een aanklacht tegen de oorlog (Huch was een fel tegenstander van de nazi’s.

Hieronder het hele gedicht.

.

Nicht alle Schmerzen sind heilbar

.

Nicht alle Schmerzen sind heilbar, denn manche schleichen
Sich tiefer und tiefer ins Herz hinein,
Und während Tage und Jahre verstreichen,
Werden sie Stein.
,
Du sprichst und lachst, wie wenn nichts wäre,
Sie scheinen zerronnen wie Schaum.
Doch du spürst ihre lastende Schwere
Bis in den Traum.
,
Der Frühling kommt wieder mit Wärme und Helle,
Die Welt wird ein Blütenmeer.
Aber in meinem Herzen ist eine Stelle,
Da blüht nichts mehr.

huch

Huch 2

Met dank aan vreemdelingenrechtcom.nl

Willy Spillebeen

Dichter, schrijver, vertaler, bloemlezer, essayist

.

Afgelopen zaterdag, op de bundelpresentatie van Hervé Deleu (zie post van afgelopen maandag) had ik de eer om voorgesteld te worden aan één van Vlaanderens grootste dichters/schrijvers Willy Spillebeen. Willy (81 jaar) is een allervriendelijkste bescheiden man. Nog vol plannen en ideeën voor romans en nieuwe uitgaven. Zo vertelde hij me dat in het voorjaar van 2014 een aantal liefdesgedichten van E.E. Cummings (een van mijn favoriete dichters) in zijn vertaling op de markt komen.

Willy Spillebeens oeuvre bezit een opvallende eenheid qua thematiek en levensbeschouwing. De sleutelbegrippen tot de gedichten keren terug in de romans en verhalen. De vaak sterk symbolisch geladen beelden uit zijn poëzie zijn ook terug te vinden in zijn proza en worden daar aangevuld met een naturalistische natuurbeschouwing. Schrijven is de zingeving van zijn bestaan. De werken van Spillebeen kunnen worden gezien als een geschreven zoektocht die gaat van chaos naar orde, van verbrokkeling naar eenheid en van metafysieke twijfel naar een vrijzinnig geloof in de persoonlijke verantwoordelijkheid van de mens. (bron: Wikipedia).

In totaal bracht hij 11 poëziebundels uit, 34 romans, 11 essays, 10 vertalingen, 5 bloemlezingen en vele kritische bijdragen over poëzie. Voorwaar een groot schrijver/dichter waar best weer eens wat aandacht aan besteedt mag worden.

Hieronder een prachtig gedicht van zijn hand.

Vlieger

 .

Ik spit in mijn tuin van heden
en het handvat van mijn spade
wordt plots de houten klos –
het vliegertouw schiet los
en de vlieger op een windvlaag
springt als een vis in de hemel.

.

We liepen die middag over de stoppels
van de keiheuvel
bij het kastanjebos.
Het was de laatste augustusmaand
van mijn kinderjaren en ons spel
duurde niet langer dan een uur.
Maar dat ene uur bleef leven
en zoveel latere jaren zijn dood.

.

Plots brak een onweer los.
De wereld leek te vergaan.
De vlieger werd doorweekt.
Hij is nooit meer omhooggegaan.

.
uit: Land van vergeten, (Gent, Poëziecentrum 1995)

Met dank aan http://www.poezie-leestafel.info

.

willyspillebeen

Seamus Heaney

District en circle

.

In de Volkskrant las ik in de boekenbijlage over de tweetalige (vertaalde) bundel van Seamus Heaney ‘District en circle’. Ik kende de naam Heaney wel maar had eigenlijk nog nooit iets van hem gelezen. Seamus Heaney (1939) is een beroemd Iers dichter/vertaler/toneelschrijver en won in 1995 de Nobelprijs voor de literatuur. Omdat de vertaling van deze bundel in 2010 werd teruggetrokken (waarschijnlijk omdat de vertaling geen eer deed aan het origineel) was mijn verwachting dat de poëzie van Heaney waarschijnlijk niet eenvoudig zou zijn om te lezen.

Dat valt dus erg mee. Melodieus en beeldend, zo omschrijft de recensent Erik Menkveld de poëzie van Heaney. Dat klopt en zeer aangenaam om te lezen voor diegene die het Engels machtig zijn.

Hier een voorbeeld (niet uit deze bundel):

.

Song

.

A rowan like a lipsticked girl.
Between the by-road and the main road
Alder trees at a wet and dripping distance
Stand off among the rushes.
.
There are the mud-flowers of dialect
And the immortelles of perfect pitch
And that moment when the bird sings very close
To the music of what happens.

.

seamus

Dichters dansen niet

Serge van Duijnhoven en Fred dB

.

In 1995 kocht ik het boek ´Dichters dansen niet´ van de toen nog onbekende schrijver Serge van Duijnhoven. In dit boek beschrijft van Duijnhoven het leven van een groepje jonge schrijvers. Gisteravond trad Serge van Duijnhoven op met Fred dB als deejay met hun programma Dichters dansen niet, een titel die dus al 18 jaar meegaat, op in de kantine van theater Walhalla op Katendrecht in Rotterdam. Een bijzondere ervaring. Op de website van Dichters dansen niet staat de volgende omschrijving±

.

Serge van Duijnhoven (1970) en dj Fred dB (Fred de Backer, 1967) treden sinds 1997 op, in binnen- en buitenland, onder de naam Dichters Dansen Niet. De avontuurlijke koers van dit eigenzinnige gezelschap is al zeventien jaar een opvallende constante aan het firmament van de literaire voordrachtskunst.

Nou dat was het. Op sfeervolle, soms mystieke, soms verwarrende geluids- en muziekfragmenten draagt Serge van Duijnhoven zijn gedichten voor. Met een stemgeluid, dat  mij nog het meest deed denken aan de reportages van Paul Jambers, een opvallende stage performance en teksten die dan weer echt binnen kwamen, dan weer wat vlakker waren, vermaakte zij het circa 60 koppige publiek in Theater kantine Walhalla. Deze literaire talkshow werd voor de tweede keer georganiseerd en gepresenteerd door de kersverse stadsdichter van Rotterdam Daniel Dee.

.

Als je ooit in de gelegenheid bent om Dichters dansen niet te zien of te beluisteren,  kan ik dit zeker aanbevelen.

.

dichters-dansen-niet-omslag

 

.

foto (3)

Gedichten in vreemde vormen

Oorlogssymfonie door Chen Li (Taiwan)

Dit keer een bijzonder gedicht in een bijzondere vorm van de Taiwanese dichter Chen Li (vertaling Silvia Marijnissen). Zelfs als je het Chinees niet machtig ben (en wie is dat wel) is het meteen goed te begrijpen met een paar vertaalde tekens.

Chen Li heeft een veelzijdig oeuvre op zijn naam staan. Hij staat bekend als een sociaal bewogen, humoristische dichter die graag experimenteert met nieuwe vormen en uitdrukkingswijzen. Dit gedicht is uit 1995.

Noot van de vertaler:
het eerste karakter in de tekst, bing, betekent soldaat. In het tweede deel wordt dat steeds vaker afgewisseld door de karakters ping en pang,
die klinken als geweerschoten en eruitzien als het karakter voor soldaat, maar één ‘been’ missen.
Het karakter qiu in het derde deel is het karakter voor soldaat maar dan zonder ‘benen’. Het betekent (graf) heuvel.