Site-archief
Havel en Hoop
Dichters in verzet
.
Václav Havel ( 1936 – 2011) zat als schrijver en dissident tussen 1970 en 1989 drie keer gevangen (in totaal 5 jaar). Havel was als schrijver in 1977 één van de grondleggers van Charta 77, een beweging die de Tsjecho-Slowaakse overheid wees op schendingen van mensenrechten. Na de fluwelen revolutie werd Havel tot president van Tsjecho-Slowakije (1990) en Tsjechië (1992) gekozen. In de periode tussen 1970 en 1989 schreef hij het onderstaande gedicht.
.
‘Hoop’
.
Diep in onszelf dragen we hoop:
als dat niet het geval is,
is er geen hoop.
.
Hoop is de kwaliteit van de ziel
en hangt niet af
van wat er in de wereld gebeurt.
.
Hoop is niet voorspellen of vooruitzien.
Het is een gerichtheid van de geest,
Een gerichtheid van het hart,
voorbij de horizon verankerd.
.
Hoop
in deze diepe en krachtige betekenis
is niet hetzelfde als vreugde
omdat alles goed gaat
of bereidheid je in te zetten
voor wat succes heeft.
.
Hoop is ergens voor werken
omdat het goed is,
Niet alleen omdat het kans van slagen heeft.
.
Hoop is niet hetzelfde als optimisme,
evenmin de overtuiging
dat iets goed zal aflopen.
Wel de zekerheid dat iets zinvol is
afgezien van de afloop,
het resultaat.
.
Nog maar een van E.E.
E.E. Cummings
.
Al eerder heb ik hier gedichten van E.E. Cummings geplaatst. In het Engels en de laatste paar keer met een Nederlandse vertaling van Lepus. Vanmorgen moest ik weer aan een gedicht van hem denken (I carry yourt heart with me) en dus vandaag nog maar weer eens een gedicht van hem geplaatst. Opnieuw met de Nederlandse vertaling erbij.
Dit keer The hours rise up.
.
the hours rise up
.
the hours rise up putting off stars and it is
dawn
into the street of the sky light walks scattering poems
.
on earth a candle is
extinguished the city
wakes
with a song upon her
mouth having death in her eyes
.
and it is dawn
the world
goes forth to murder dreams….
.
i see in the street where strong
men are digging bread
and i see the brutal faces of
people contented hideous hopeless cruel happy
.
and it is day,
.
in the mirror
i see a frail
man
dreaming
dreams
dreams in the mirror
.
and it
is dusk on earth
.
a candle is lighted
and it is dark.
the people are in their houses
the frail man is in his bed
the city
.
sleeps with death upon her mouth having a song in her eyes
the hours descend,
putting on stars….
.
in the street of the sky night walks scattering poems
Uit: Tulips and Chimneys (1923)
..
de uren rijzen
.
de uren rijzen sterren afvoerend en het is
dageraad
in de straat van de hemel loopt het licht gedichten verstrooiend
.
op de aarde wordt een kaars
gedoofd de stad
ontwaakt
met een lied op haar
lippen en dood in haar ogen
.
en het is dageraad
de wereld
gaat door dromen te vermoorden….
.
ik zie in de straat waar sterke
mannen delven naar brood
en ik zie de harde gezichten van
mensen voldaan afzichtelijk hopeloos wreed gelukkig
.
en het is dag,
.
in de spiegel
zie ik een zwakke
man
dromen
dromend
dromen in de spiegel
.
en het
schemert op aarde
.
wordt een kaars aangestoken
en het is donker.
de mensen zijn in hun huizen
de zwakke man ligt in zijn bed
de stad
.
slaapt met de dood op haar lippen en een lied in haar ogen
de uren dalen neer,
sterren opvoerend….
.
in de straat van de hemel loopt de nacht gedichten verstrooiend
.
Meer op: http://users.telenet.be/gaston.d.haese/cummings.html#Gedicht4
.
Programma en update!
Ongehoord!
.
Op zondag 7 april organiseert de stichting Ongehoord! weer een poëziepodium met verrassende dichters, muziek en een boekpresentatie.
Programma
.
Miguel Santos (dichter)
Ibunda (dichter)
Gerrit Vennema (dichter)
Merlijn Huntjens (dichter)
Tromboëzie (poëzie op trombone muziek)
Fatal Blue (muziek)
Noor Stevens (boekpresentatie)
.
Natuurlijk is de toegang gratis en de koffie/thee gratis. Ook dit keer weer een open podium (opgeven bij de presentator voor aanvang of tijdens de pauze) en een boeken/cd tafel waar bundels en cd’s van de uitvoerende dichters en musici te koop zijn.. Aanvang 14.00 uur, zaal open om 13.30. Plaats: Centrale bibliotheek Rotterdam op de eerste verdieping in de Glazen zaal.
Het ongehoord! poëziepodium duurt tot ongeveer 16.15 uur.
.
.
Ongehoord! Gedichtenwedstrijd
.
Doe ook dit jaar weer mee aan de Ongehoord! Gedichtenwedstrijd en maak kans op het mooie beeldje van Lillian Mensing, een voordracht op het Ongehoord! podium en publicatie van je gedicht op de website.
Voor informatie kijk je op http://stichtingongehoord.com/
Ik lees de wereld
Jan van Avezaath en Hans van Driel
.
Vandaag was ik op de strategische Conferentie II ‘The Makers Library’ in 013 in Tilburg. Onderwerp: De kenniswerkplaats voor de lokale gemeenschap. Ik zal jullie niet vermoeien met de inhoud van deze, overigens zeer interessante, dag maar één onderdeel wil ik graag wat meer belichten.
Jan van Avezaath (van Cubiss) en Hans van Driel van de Universiteit van Tilburg) ontwikkelden samen met 4 studenten van de KUB “Ik lees de wereld”.
Door verschillende mini-lessen ervaar je dat ‘lezen’ grenzen overschrijdt. Je wordt ook zelf uitgenodigd om nieuwe lessen te maken en te delen.
Ik lees de wereld
Met behulp van onze zintuigen is de hele wereld ‘leesbaar’. We voelen, proeven, ruiken, zien en horen, vaak in combinatie met elkaar. En telkens opnieuw lezen we de wereld, ieder op onze eigen wijze, en geven we betekenis aan wat ons omringt. Daarvan zijn we ons zelden bewust, want onze vijf zintuigen doen een beroep op natuurlijke vaardigheden. Ze lijken als vanzelf te gaan. Maar is dat ook zo?
Vijfentwintig ervaringsroutes
In het project Ik lees de wereld staan het waarnemen en interpreteren van onze omgeving centraal. Er werden vijfentwintig ervaringsroutes ontwikkeld waarin per route één zintuig centraal staat. De routes –elke route is een mini-les- zijn gestoeld op de semiotiek, de studie die wil begrijpen hoe wij de wereld leren begrijpen. Je kiest op gevoel één van de vijfentwintig online routes, die je vervolgens leidt naar een situatie met het verzoek die te lezen met (vooral) één van je vijf zintuigen. Vaak gebeurt dit associatief en intuïtief, soms beredeneerd. Jouw lezing kun je vergelijken met lezingen van anderen van dezelfde situatie. Je zult zien dat iedereen de wereld op zijn of haar manier leest en dat die manier van lezen iets over jou zegt.
Zo staat het op de website van Cubiss. Jan van Avezaath (ook blogger op http://pninpnin.blogspot.nl/) schreef over Ik lees de wereld het volgende gedicht.
.
Ik lees de wereld
.
Jas is een woord dat je uit kunt doen
Ik lees jouw jas over de leuning van de stoel
Kopje is een woord waaruit je kunt drinken
Ik lees hoe jij drinkt uit je kopje
.
Tussen de regels door lees ik je pink omhoog
.
Glimlach is een woord dat je kunt kussen
Ik lees je glimlach
En jij de mijne
.
Oud gedicht
van voor 1990
.
Nog maar eens een oudje, uit de tijd dat mijn gedichten nog moesten rijmen. Voeg daar een beetje ‘humor’ bij en dan krijg je dit. En dan te weten dat er destijds helemaal geen sprake van een schoonmoeder was.
.
Schoonmoeder
.
Vergelijkbaar met
een klopgeest die
je ’s avonds in je
nachtrust kwelt
.
is het geschetter
en gekwaak van
m’n schoonmoeder
die me zomaar belt
.
Jong geleerd
Doe maar, dicht maar 2003
.
Ik kreeg het bundeltje Doe maar, dicht maar kado van Inge. Hierin gedichten van jongeren die meededen aan de gedichtenwedstrijd met deze naam. Uit dit bundeltje uit 2003 een gedicht.
.
We leggen ons neer,
in een wit bed van wolken
terwijl de zon,
gouden randjes
aan onze lichamen maakt.
zó zacht en zó puur
een zevende hemel,
terwijl onschuld wegstroomt
in de regen.
een zomerse bui,
een herfststorm, zo wild.
.
Door Antoinette Kroes
.
Regelafbreking
Jannah Loontjens
.
Vanmorgen las ik in het boekenkatern van de Volkskrant een recensie van Dat ben jij toch van dichter Jannah Loontjens. De recensent Erik Menkveld haalt hierbij een paar regels aan “Ik. Hier in bed, naast mijn / geliefde, zijn slapend gezicht vlakbij” en schrijft daar dan tussen haakjes achter ‘Let op de prachtige regelafbreking’.
Nu weet ik hoe belangrijk regelafbrekingen kunnen zijn in de poëzie, door het laten vallen van een korte stilte kun je de woorden voorafgaand en volgend op de stilte extra lading meegeven. Het komt voor dat, wanneer ik een gedicht voordraag, ik merk dat ik andere stiltes laat vallen dan dat ik zelf in de tekst heb aangebracht. Als iemand anders de tekst van datzelfde gedicht zou lezen zou dat kunnen leiden tot een ander begrip van het gedicht.
Hoe belangrijk regelafbrekingen zijn bleek vorig jaar bij de beoordeling van gedichten voor de Nationale Turing Gedichtenwedstrijd. Een groot aantal gedichten was ter beoordeling aangeboden aan de (voor) jury waarbij de regelafbrekingen verdwenen waren. het was alsof er in sommige gevallen geen poëzie was ingezonden maar een kort stuk proza. Deze gedichten waren dan ook onverminderd niet door naar een volgende ronde.
Terug naar Jannah Loontjens. Toen ik de regels uit haar gedicht las in de recensie moest ik een paar keer lezen voor ik begreep waarom de recensent deze regelafbreking zo “prachtig” vond. Laat maar eens een wat langere stilte vallen na ‘mijn’ en spreek dan geliefde extra sterk uit. De combinatie met ‘zijn slapend gezicht vlakbij’ geeft deze regels dan ineens iets extra’s.
Soms moet je poëzie herlezen of hardop lezen om de schoonheid ervan te begrijpen.
.
Gedichten op vreemde plekken
Deel 85: Op een stalmuur
.
Vanaf 2009 wordt in het kleine plaats Watou in West Vlaanderen een kunstenfestival georganiseerd.
Kunstenfestival Watou is een internationale kunsttentoonstelling met beeldende kunst, poëzie en literatuur op de snijlijn tussen taal en beeld. Zo valt te lezen op de website van het kunstenfestival http://www.kunstenfestivalwatou.be/ De 2013 editie vindt plaats tussen 6 juli en 1 september.
Vrijwel alle grote namen uit de poëzie zijn in de afgelopen 4 jaar aanwezig geweest bij dit bijzondere festival; van Remco Campert tot Vrouwkje Tuinman van Lucebert tot Rutger Kopland.
In deze traditie werd op een stal van een boerderij in Watou het gedicht ‘Ezel Ambroos’ van Hugo Claus aangebracht.
.
.
Ezel Ambroos
.
Deze ezel heet Ambroos.
Hij drentelt langs hond en lam.
Tussen zijn saffraangele tanden
zit een halve boterham, ambrosia.
.
Vele meesters reden op zijn rug,
Heer Jezus, Heer Honger, Heer Dood.
Om zijn dagelijks brood
balkt hij: Glorie, gloria.
.
Op de vlucht naar een of ander Egypte
verloor hij onderweg de os, zijn vriend,
met wie hij redeneerde
over de stro, de kribbe, het kind.
.
Soms buigt een vreemde rouw
zijn pluizige kop nog verder naar voren.
De schuwte van de paria
in de wereld waarin ook wij dolen.
.
Waarom duldt hij onze grillen
als de vliegen in zijn wimpers,
de horzels op zijn billen?
Wat is het waarom van zoveel
nederige vrede? Herinnering aan Arcadia?
.
Al is Ambroos al eens duister en duivels
op zijn tijd en stond,
zijn ogen zijn de gewonde ogen
van de eeuwigheid.
.
Uit: De Sporen
(De ezel Ambroos was een gift van dichter Roger de Neef aan Hugo Claus)
Ei
Of Pasen in light verse
.
Een van mijn favoriete websites is gedichten.nl
Niet alleen staan daar vele gedichten te lezen en is er veel dichtersinformatie te vinden, ook het interactieve gedeelte is zeer de moeite waard. Als het dan bijna Pasen is en je zoekt een Paasgedicht dan biedt gedichten.nl uitkomst.
Zoals in dit geval met een light verse gedicht van Driek van Wissen. Een gedicht dat de voormalig dichter des Vaderlands schreef over Pasen naar aanleiding van het feit dat Pasen samen viel (in 2002) met de komst van de zomertijd (zoals ook dit jaar van zaterdag 30 maart op zondag 31 maart)).
.
Pasen 2002
Het paasfeest wordt een flop, zo valt te vrezen,
Want al was ik er als de kippen bij
Tot nu toe vond ik nergens nog een ei:
De Here is waarschijnlijk niet verrezen.
.
Hij had te weinig tijd om op te staan
Omdat de zomertijd is ingegaan.
.
Met dank aan gedichten.nl en grafijnement.blogspot.nl
NEE-NEE vs NEE-JA
Poëzie in alledaagse dingen
.
Na gister een stuk te hebben gepubliceerd over een tekst op een speelplaats van een school voor voortgezet onderwijs in Duitsland kreeg ik van kunstenaar/dichter Pieter Drift een bericht via Facebook.
Hij had op basis van de bekende NEE-NEE en NEE-JA stickers (die je op je voordeur plakt als je geen reclamedrukwerk/plaatselijke kranten wil ontvangen) een nieuwe vorm/inhoud gegeven aan deze stickers.
Ook dit zou je onder de categorieën Gedichten in vreemde vorm,en en Gedichten op vreemde plekken kunnen scharen.
Hieronder de twee creatieve uitingen van Pieter.
.
.
ZICHTBAAR ALLEEN 