Categorie archief: Gedichten in de openbare ruimte
Gedichten in het bos
Geplaatst door woutervanheiningen
Phoenixpad
.
In 2006 werd in het Purmerbos ( Bij Purmerend Zuid) het Phoenixpad geopend, een beeldende poëzieroute van 1642 stappen (handig om te weten) met gedichten van 14-jarige scholieren die Haiku’s en gedichten hebben geschreven met als onderwerp de natuur. Dit Phoenixpad wordt elk jaar uitgebreid met gedichten. De route langs kunstobjecten en borden met de gedichten werd mogelijk gemaakt door de gemeente Purmerend, Staatsbosbeheer, de bibliotheek Purmerend en Poëziekring Phoenix. Het ontwerp is van Mirjam Bakker. Alle foto’s van dit pad vind je op https://www.mirjambakker.nl/Projecten/Purmerbos/purmerbos.html
Een paar voorbeelden van gedichten:
.
Bomen
De bomen waaien
en spreken mij toe
ik kan hier uren zijn
en word niet moe
ik hoor ze praten
maar ik kan
ze amper verstaan
ze hebben het over vogels
en over hoe lang
ze daar staan
maar één ding is zeker
morgen ga ik
weer hier heen
(Nicky Hellingman)
.
Wolken
Mischien wel leeuwen
De herder met zijn hond
Alles wat je ziet
,
(Selma Maroefi)
.
Geplaatst in Bibliotheken, Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten op vreemde plekken, Literaire wandelingen
Tags: 14-jarige scholieren, 1642 stappen, 2006, bomen, De Bibliotheek, De Klaproos, dichter, dichters, gedicht, gedichten, Gedichten in het bos, gemeente, Haiku's, kunst, kunst en poëziewandeling, kunstobjecten, Mirjam Bakker, natuur, Nicky Hellingman, Phoenixpad, Poéziekring Phoenix, poëzie, poëzieroute, Purmerend, Selma Maroefi, Staatsbosbeheer, wolken
Poëzie en de NS
Geplaatst door woutervanheiningen
Aanvulling op reclameboodschappen
.
Afgelopen week hoorde ik op de radio dat de NS van plan is om met een pilot te starten waarbij er in 137 intercitytreinen gestart wordt met reclame op de digitale schermen in de trein. Tijdens dit radioprogramma werden een aantal mensen aan het woord gelaten die een mening hadden. Sommige snapte het wel, anderen waren mordicus tegen; de trein was een van de weinige plaatsen waar je nu juist niet met reclame werd geconfronteerd. Een soort veilige haven niet besmet door de commercie. Ik ga ervan uit dat de NS deze pilot gaat doen en dat er dan op (waarschijnlijk niet al te lange termijn) reclameboodschappen te zien zullen gaan zijn in de trein.
Ik heb een idee waardoor het leed dat reclame heet toch iets verzacht kan worden. Ik begreep uit het bericht dat men met 1 reclame boodschap wil beginnen per dag en dat dan een aantal keren herhalen. Volgens mij wordt dat al snel heel saai of zelfs irritant. Waarom niet dichters gevraagd speciaal voor die fijne pauzes tussen door gedichten te laten schrijven en deze te laten zien. Cultuur of literatuur zo je wilt, als tegenhanger van die commerciële boodschappen.
De NS heeft een verleden met poëzie. In 2006 bijvoorbeeld werden treinreizigers verrast op Utrecht Centraal in de ochtendspits met een Olympisch gedicht van en door Nederlandse dichters zoals onder andere Driek van Wissen en Jan Wolkers. Zij hadden speciaal voor gedichtendag een gedicht geschreven over hun favoriete Olympische sportmoment.
Geplaatst in Dichtbundels, Favoriete dichters, Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten op vreemde plekken, Gedichtendag, Nieuws, Youtube
Tags: 137 intercitytreinen, 1934, 1960, 2006, 2018, beginregel, Bericht aan de reiziger, centraal station, commercie, conducteur jeroen, cultuur, dichtbundel, dichter, dichters, digitale schermen, Driek van Wissen, gedicht, gedichten, gedichten op vreemde plekken, gedichtenbundel, gedichtendag, Hanny Michaelis, Hans Andreus, hit, Jan van Nijlen, Jan Wolkers, Kijkend uit de trein, literatuur, Luisteren met het lichaam, Nederlandse Spoorwegen, nieuws, NS, Olympisch sportmoment, Olympische gedichten, overkapping, pilot, poëzie, Poëzie-minded, poëziebundel, reclameboodschappen, Spoorwegmuseum, stationshal, trein, treinen, Utrecht, voordracht, Youtube
Stadspaden
Geplaatst door woutervanheiningen
Gedichten op vreemde plekken: op twee spaden
.
Via een vriendin (Stefanie bedankt!) kreeg ik een aantal foto’s van een gedicht op twee grote spaden in Stadskanaal. Het beeld van de twee turfschoppen herinnert aan de veenkoloniale tijd van deze omgeving, het zijn de spaden waarmee het kanaal werd gegraven waaraan Stadskanaal haar naam ontleend. Het gedicht op de twee spaden getiteld ‘Stadspaden’ is van Hans Mes en dateert uit 2012.
Het gedicht op de spaden luidt:
.
Stadspaden
.
Hier werkte men
met man en macht
aan een kanaal
door ’t veen
en spaden staan
nu stil bij dat
wat grond
voor welvaart bracht.
.
Wat je vervoert
dat schept je thuis
per schip, ter paard
soms lopen
het voelt hier als
een poort naar stad
met beide deuren open.
.
Geplaatst in Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten op vreemde plekken, Poëzie en Kunst
Tags: 2012, dichter, gedicht, gedichten, gedichten in de openbare ruimte, gedichten op vreemde plaatsen, gedichten op vreemde plekken, Groningen, Hans Mes, naam, poëzie, scheppen, Stadskanaal, Stadspaden, Stefanie, turfschoppen, twee spaden, veenkoloniale tijd
Funeraire poëzie
Geplaatst door woutervanheiningen
Als toen nu is
rust in vrede,
in des aardrijks
kouden schoot.
Eenmaal rijst een
nieuwen dag weer
En het leven
uit den dood
Lichaamskwalen
Uitgeteerd door
Ziekte en pijn
Moet ik in deez’
grafkuil dalen
en een prooi
der wormen zijn
Geplaatst in Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten op vreemde plekken
Tags: achtergronden, artikel, artsen, belevenissen, Bijbel, Blegië, christelijk, culturele geschiedenis, dichter, dood, erfenis, Funeraire poëzie, gedicht, gedichten, gedichten op grafstenen, gedichten op vreemde plekken, graf, grafschriften, grafstenen, grafzerk, grafzerk poëzie, graven, Groningen, if this is now, Jessyca de Wit, juristen, kaders, klassiek geschoolden, Latijn, literaire waarde, Nederland, negentiende eeuw, Noorden van Nederland, orthodox protestant, platform, poëzie, predikanten, Provincie, religieus, standensamenleving, symboliek, theologen, versierde grafstenen, vertaald
Poëzie op het Alhambra
Geplaatst door woutervanheiningen
Gedichten op bijzondere plekken
.
Een aantal jaar geleden was ik in Granada (Spanje) en bezocht daar het Alhambra. Op zichzelf een belevenis want het Alhambra is één van de mooiste voorbeelden van islamitische architectuur in Europa. Wat ik toen niet wist was dat de vele inscripties en kalligrafieën op en in het gebouw poëzie bevatten van de grote islamitische dichters uit die periode.
Eeuwenlang hebben onderzoekers de teksten die op de geometrische tegels en het fijn gesneden metselwerk van het Alhambra bestudeerd. Onder deze teksten zijn heel wat verzen van veel geprezen islamitische dichters als Ibn al-Khatib en Ibn Zamrak. De verzen zijn 500 jaar geleden aangebracht in opdracht van de veroveraars van de Nazrid-dynastie, die het koninkrijk van Al Andalus regeerden van 1238 tot 1492. En hoewel de katholieke vorsten Ferdinand en Isabella na 1492 alles wat met de islam te maken had meedogenloos verwijderde uit Spanje, waren ze in ieder geval nieuwsgierig naar de erfenis van hun overwonnen vijand, of onder de indruk van de unieke schoonheid van het Alhambra. Zo nieuwsgierig dat ze gespecialiseerde vertalers vroegen de inscripties te bestuderen.
Sommige poëzie beschrijft de plaats waar ze is aangebracht, zoals de Hal van de Twee Zusters, die een tuin voorstelt waarover Ibn Zamrak schreef:
Bovendien kennen we geen andere tuin
aangenamer in zijn frisheid, meer geurig in zijn omgeving,
of zoeter in het verzamelen van zijn vruchten …
Of op het plafond dat de hemel vertegenwoordigt:
De handen van de Plejaden zullen de nacht doorbrengen
Gods bescherming in hun voordeel oproepen en ze zullen ontwaken voor
het zachte geblazen van de bries. Hierin bevindt zich een koepel
die door zijn hoogte verloren gaat uit het zicht …
.
Tot het begin van deze eeuw werd slechts een fractie van de verzen en teksten ontcijferd en vertaald maar met moderne technologie, waaronder digitale camera’s en een 3D laser scanner, worden deze nu in kaart gebracht en kan men beginnen met de interpretatie van de verzen en teksten en ook waar op of in het gebouw deze zich bevinden. Tot nu toe is ongeveer 65% van de teksten en verzen in kaart gebracht (sinds 2002). Een van de redenen is volgens onderzoeksleider Juan Castilla dat de makers van de inscripties een ingewikkeld cursief schrift gebruikten dat moeilijk te lezen is. Kalligrafie, zo sierlijk mogelijk schrijven, was een belangrijke kunstvorm in een cultuur waarin het verboden was mensen af te beelden.
.
Geplaatst in Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten in vreemde vormen, Gedichten op vreemde plekken
Tags: 1238, 1492, 2002, 3D laser scanner, Al Andalus, Alhambra, architectuur, cursief schrift, dichter, dichters, digitale camera, Ferdinand, gedicht, gedichten, gedichten in vreemde vormen, gedichten op bijzondere plekken, gedichten op vreemde plekken, geometrische tegels, Granada, Hal van de twee zusters, hemel, Ibn al-Khatib, Ibn Zamrak, inscripties, interpretatie, Isabella, Islamitische architectuur, Juan Castilla, kalligrafieën, Katholieke vorsten, metselwerk, moderne technologie, Nazrid-dynastie, onderzoeksleider, plaats bepaling, plafond, poëzie, schoonheid, Spanje, teksten, tuin, verzen
Palletgedichten
Geplaatst door woutervanheiningen
Papendrecht
.
Eind oktober 2018 werd langs de Merwede een gedicht geschreven in zwarte letters op een pallet aangebracht aan de achterkant van een groot verkeersbord voor de scheepvaart, daar waar Merwede noord en Oude Maas te samen komen. De titel ‘Merwede’ verwijst naar de rivier waarover de schepen varen en was een initiatief van Jan van Wijngaarden. In december 2018 kwam daar een gedicht bij , pallet twee met de titel ‘Noord’ van schrijver/dichter Fred van Os over het verderop gelegen strandje De Noord.
De makers van de eerste twee palletgedichten riepen plaatsgenoten op om ook een gedicht op een pallet te schrijven. Er was voldoende plaats voor meer van deze vorm van low buget poetry zoals de initiatiefnemers het noemen. En al snel werd dit opgepakt door Wim Schut en inmiddels hangt ook pallet drie aan het Aviolandapad waarbij de dichtregels als titel dragen ‘Rivier’.
Door het palletgedicht te plaatsen op de achterkant van een scheepvaartbord, hoopt Van Wijngaarden geen afbreuk te doen aan het beeldenpark en het uitzicht over de rivier. Hij hoopt dan ook dat wandelaars even stil staan om de gedichten te lezen. Er staan daar trouwens nog meer grote verkeersborden voor de scheepvaart. Op de achterkant is plaats voor nog meer palletgedichten.
.
Geplaatst in Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten op vreemde plekken
Tags: 2018, achterkant, Aviolandapad, beeldenpark, De Noord, dichter, dichters, Fred van Os, gedicht, gedichten, gedichten in de openbare ruimte, gedichten op vreemde plekken, initiatiefnemers, Jan van Wijngaarden, low budget poetry, Merwede, Merwede noord, Noord, pallet, palletgedichten, pallets, Papendrecht, poëzie, rivier, scheepvaartbord, schrijver, strandje, uitzicht, wandelaars, Wim Schut
Zet je fiets voor een gedicht
Geplaatst door woutervanheiningen
Federico Garcia Lorca
.
Van mijn vriend Edwin kreeg ik vanuit Narbonne, Zuid Frankrijk de onderstaande twee foto’s toegestuurd van een gedicht op een muur. Zoals je kunt zien hebben de makers of degene die het gedicht hebben aangebracht niet heel lang nagedacht over de specifieke plek, zo lijkt het. Meteen voor het muurtje met het gedicht staan haken waar je je fiets in kan zetten. Desalniettemin is het een fraai aangebracht gedicht van de Spaanse dichter Federico Garcia Lorca (1898 – 1936) getiteld ‘Media Luna’ uit 1922. de tekst in het Spaans is als volgt (gevolgd door de vertaling van Edwin).
.
Media Luna
.
La luna va por el agua.
¡Cómo está el cielo tranquilo!
Va segando lentamente
el temblor viejo del río
mientras que una rama joven
la toma por espejito.
.
Halve maan
.
De maan gaat door het water.
Hoe sereen blijft de hemel!
Ze oogst langzaam
de oude tremor van de stroom
ofschoon een boomkikker hem
voor een handspiegel houdt.
.
Geplaatst in Favoriete dichters, Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten op vreemde plekken
Tags: 1898, 1922, 1936, dichter, Federico Garcia-Lorca, fietsenrek, fietsenstalling, gedicht, gedichten, gedichten in de openbare ruimte, gedichten op vreemde plekken, Halve maan, Media Luna, muur, poëzie, Spaanse dichter, Vertaling, vriend, Zuid Frankrijk
Dit is voor mijn lichaam
Geplaatst door woutervanheiningen
Poëtisch verzet
.
Onder de noemer ‘Dichter in verzet’ heb ik al geschreven over dichters die zich verzetten tegen overheersers, dictators, bezetters, maar ook over dichters die zich verzetten tegen een stroming in de literatuur of poëzie, dichters tegen ontbossing en ander onrecht. Maar dit keer heeft de Brusselse dichteres Astrid Haerens een bittere aanklacht tegen de onveiligheid van vrouwen op straat onder de titel “Signaal: Stop”.
De verzetsgedichten zijn op 21 mei en ook tijdens nachtelijke plakacties opgedoken in verschillende steden – Oostende, Brugge, Gent, Antwerpen, Brussel, Vilvoorde, Hasselt, Luik – op precies die plekken waar vrouwen zich ooit ongemakkelijk hebben gevoeld, of daadwerkelijk zijn belaagd, lastiggevallen, aangerand, verkracht. In steegjes, parken en parkeergarages, in de metro of aan de bushalte. Geenszins een ludieke actie, benadrukken de initiatiefnemers, wel een symbolisch protest.
De initiatiefnemers zijn de leden van de ‘Partij voor de Poëzie’ die maar een programmapunt heeft: Meer poëzie, altijd, overal. De Partij voor de Poëzie brengt sinds een jaar of wat af en toe een gedicht in de openbaarheid, met een maatschappelijk thema en in meerdere talen. De dichters van de PvdP schrijven altijd samen en blijven anoniem. Maar dit keer dus niet. De Parij van de Poëzie liep al een tijd rond met de gedachte om aan dit onderwerp aandacht te besteden middels een aanplakactie, maar deze kwam in een stroomversnelling na de moord op Julie Van Espen, de 23 jarige studente die vermoord werd na een poging tot verkrachting.
Astrid Haerens zegt hierover “Mijn vriendinnen en ikzelf kregen allemaal al te maken met kleinere en grotere seksuele agressie. Het is hoog tijd dat we de publieke ruimte weer opeisen in plaats van bepaalde plekken te vermijden na onaangename ervaringen.” en ook: Het is niet de bedoeling om zoveel mogelijk stickers te plakken op plekken met een slechte herinnering. “Dit moet gesprekken op gang brengen, het bewustzijn aanscherpen.” Het gaat ook niet uitsluitend over vrouwen, maar over iedereen die zich bedreigd voelt. Ook thuis en op het werk. Het gedicht laat niet veel aan de verbeelding over:
.
Dit is voor mijn lichaam
dat op 12/11 werd aangeraakt
in de voetgangerslift
hardhandig zonder toestemming
schroeiende lucifers op mijn heupen
groeit wild vlees
.
Geplaatst in Dichter in verzet, Favoriete dichters, Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten in thema's, Gedichten op vreemde plekken, Vlaamse dichters
Tags: 23 jarige studente, Altijd, Antwerpen, Astrid Haerens, bedreiging, bezetters, bittere aanklacht, Brugge, Brussel, Brusselse dichter, dichter, dichter in verzet, dictators, Dit is mijn lichaam, drieluik, ervaringen, gedicht, gedichten, gedichten in de openbare ruimte, gedichten op vreemde plekken, Gent, Hasselt, Julie van Espen, maatschappelijke thema's, onrecht, ontbossing, onveiligheid, oorlog, Oostende, overal, Partij voor de Poëzie, plakactie, poëzie, programmapunt, protest, publieke ruimte, PvdP, seksuele agressie, signaal, Signaal: Stop, stromingen in de poëzie, symbolisch protest, verkracht, vermoord, verzetsgedichten, Vilvoorde, Vrouwen
Parkeergaragedak poëzie
Geplaatst door woutervanheiningen
Van grote hoogte
.
In 2016, tijdens poëziemaand (april) in Miami werd een wel heel bijzonder staaltje van ‘poëzie in de openbare ruimte’ gerealiseerd. Op het dak van Blue Garage’s een parkeergarage die op de aanvliegroute ligt van Miami airport. Dit enorme gedicht is deel van het ‘O, Miami Poetry Festival’. Doel van dit festival is om de inwoners van Miami in contact te brengen met poëzie, bij voorkeur op plaatsen waar men het niet verwacht. Dit ‘Poems to the sky’ project werd bedacht door Randy Burman, een kunstenaar uit Miami.
Het gedicht is vanuit de lucht te lezen (tot op 40.000 feet ongeveer 12 kilometer hoogte). Het (korte) gedicht is geschilderd tussen de parkeervakken waar de auto’s staan geparkeerd. Op die manier is het vanuit de lucht altijd te lezen. Een tweede gedicht werd geschilderd op het dak van Mana Wyndwood Art Space.
Het gedicht op het dak werd geschreven door een leerling van 9 jaar van de Orchard Villa Elementary School in Liberty City. het gedicht luidt:
.
When I look
at a cloud
I feel like
I am one
.
Geplaatst in Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten op vreemde plekken, Poëzie evenementen
Tags: 12 kilometer, 40.000 feet, 9 jaar, aanvliegroute, Blue Garage's, Daggedicht, dichter, gedicht, gedichten, gedichten op openbare plekken, gedichten op vreemde plekken, leerling, Liberty City, Mana Wyndwood Art Space, Miami, Miami airport, O Miami Poetry Festival, Orchard Villa Elementary School, parkeergarage, parkeervakken, poëzie, poëzie in de openbare ruimte, poëzie op onverwachte plaatsen, poëzie op vreemde plekken, Poems to the Sky, verenigde staten
Vrij
Geplaatst door woutervanheiningen
Jacques Perk
.
Ik kwam er achter dat ik in de duizenden blogberichten die ik in de afgelopen 12 jaar op dit blog plaatste, nog geen enkele keer iets van de dichter Jacques Perk heb geplaatst. Jacques Fabrice Herman Perk (1859 – 1881) was een belangrijke Nederlandse dichter die echter maar kort leefde. Hij overleed al op 22-jarige leeftijd door een longaandoening, na een kort ziekbed.
Zijn sonnettenkrans ‘Mathilde’ (in zijn geheel te lezen op: https://www.dbnl.org/tekst/perk003gedi04_01/ ), uitgegeven door Willem Kloos, vormde de opmaat voor de vernieuwende Beweging van De Tachtigers in de Nederlandse literatuur. Perks beeldende natuurlyriek, vooral in de vorm van het sonnet, waarin hij, onder invloed van de Engelse dichter Shelley, ingrijpende vernieuwingen toepaste, behoort tot het beste dat op dit gebied in het Nederlands is geschreven en heeft belangrijke invloed gehad op de poëzie van later tijd.
Perks Gedichten werden postuum uitgegeven door Carel Vosmaer en Willem Kloos. De hierbij gepubliceerde ‘Inleiding’ van Kloos zou de geschiedenis ingaan als het manifest van de Beweging van Tachtig; daarbij had Kloos de volgorde van Perks gedichten niet gehandhaafd en er vele eigenmachtige veranderingen in aangebracht. Garmt Stuiveling verzorgde in 1941 een ‘authentieke’ editie van de Mathildecyclus aan de hand van Perks handschriften. In 1957 gaf hij Perks ‘Verzamelde gedichten’ uit.
Jacques Perk overleed op 22 jarige leeftijd op het punt van doorbreken als dichter (door Carel Vosmaer werd hij in de Spectator zelfs met Dante vergeleken kort voor zijn dood) aan een abces aan zijn longen. Hij werd begraven op de Nieuwe Oosterbegraafplaats (vak 1 nr. 19) waar ook zijn vader later is zou worden bijgezet. In La-Roche-en-Ardenne staat een herdenkingsmonument voor Jacques Perk en zijn vader Marie Adrien Perk ( die in 1882 een bundel anekdotes en legendes over deze stad publiceerde). Dit was de eerste ‘reisgids’ die verscheen over La-Roche-en-Ardenne waarna de Nederlanders in toenemende mate de stad bezochten. Dit was ook de plek waar Jacques Mathilde ontmoette waar hij zijn sonnettenkrans naar zou noemen en aan zou wijden. Uit deze sonnettenkrans het gedicht ‘Vrij’. Op bevrijdingsdag een toepasselijke titel leek me.
.
Vrij
Geplaatst in Dichtbundels, Favoriete dichters, Gedichten in de openbare ruimte, Gedichten op vreemde plekken, Tachtigers
Tags: 1882, 1941, 1957, 22 jaar. overleed, abces, anekdotes en legendes, België, bevrijdingsdag, Beweging van de Tachtigers, Carel Vosmaer, Dante, dbnl.org, dichtbundel, dichter, Garmt Stuiveling, gedicht, gedichten, gedichtenbundel, herdenkingsmonument, ingrijpende vernieuwingen, inleiding, Jacques Perk, longaandoening, Marie Adrien Perk, Mathilde, Mathildecyclus, Nederlandse literatuur, Nieuwe Oosterbegraafplaats, nummer 19, poëzie, poëziebundel, reisgids, Shelley, sonnet, sonnettenkrans, Spectator, Tachtigers, vader La-Roche-en-Ardenne, vak 1, Verzamelde gedichten, Vrij!, Wallonië, Willem Kloos




























